Abbootii Firdii 12

Efraayiimonni Yeftaa wajjinis akkuma Gidewoonii wajjin mormaa turanitti, mormii walfakkaataa qabaatan. Mormichaa bu'uura isaa boona ture; walmormiin kan dhufu boonaan qofa. Namoota yookiin biyyoota irratti, keessumaa warra rakkoo alaa qaban irratti, akkuma idilee ta'eetti maqaa arrabsoo itti kennuun hamaadha. Kun yeroo baay'ee walmormii bu'aa hamaa qabu kaasisa, akkuma asitti ta'e. Walmormiin kamiyyuu akka kan obboloota gidduu yookiin akka kan ulfinaaf wal dorgoman gidduu jiruutti hadhaa'aa hin ta'u. Garaa hamaa irratti of eeguufii kadhachuun hammam nu barbaachisa! Gooftaan ummata Isaa hunda waan nagaaf ta'an duukaa bu'uutti haa qajeelchu!

Boqonnaa kana keessatti kan qabnu: I. Walitti bu’iinsa Yiftaahii fi Efreemota gidduutti ta’e, akkasumas dhiigni haala hamaa sana irratti dhangala’e (Lakk. 1-6), akkasumas xumura jireenyaa fi bulchiinsa Yiftaah (Lakk. 7). II. Abbootii Firdii Israa’el warra kaan sadii gabaabaatti ibsa: Ibzaan (Lakk. 8–10), Eeloon (Lakk. 11, 12), Abdoon (Lakk. 13–15).

Asitti kan arginu:

I. Dadhabbii namoota Efreem Yiftaah irratti qaban kan sababa hin qabne, sababiin isaa Amoonota irratti isa gargaaruuf isaan hin waamne, akka isaan injifannoo fi boojuu keessatti hirmaatan, Lakk. 1. Boonaan bu’uura walitti bu’iinsaa ture. Kana qofaan walitti bu’iinsi dhufa. Namoonni boonaan ulfina hunda kan ofii isaanii hin taane akka dhabanitti yaadu, achiis eenyutu hinaaffaa dura dhaabachuu danda’a? Efreemoonni Gidewoon wajjin (Boq. 8:1) walitti bu’iinsa walfakkaataa qabaataniiru, inni Manaasee kan gama Yordaanos isaanii ture, akkuma Yiftaah Manaasee kan gama Yordaanos biraa ture. Efreemii fi Manaaseen gosa kamiyyuu caalaa walitti dhihoo turan, lamaanuu ijoollee Yoosef waan turaniif, garuu gosa kamiyyuu caalaa walitti hinaafaa turan. Yaaqoob harka isaa wal qaxxaamursee Efreemiif dursa kenneera, gara mootummaa gosoota kudhanitti fageessee ilaalaa, kan Efreem mataa isaa ture, mana Daawit irraa yeroo fincilan, gosti sun, ulfina kakuu keessa jiruun hin quufne, yoo Manaaseen yeroo sana ulfina argate ni aara ture. Walitti dhufeenya yookaan fira ta’uun, kan jaalalaa fi nagaaf sababa ta’uu qabu, yeroo hundumaa sababa (akkuma yeroo baay’ee ta’u) walitti bu’iinsaa fi wal dhabbiif ta’uun isaa nama gaddisiisa. Obboleessi aare magaalaa jabaa caalaa mo’uun ulfaataadha, walitti bu’iinsi obboloota gidduu jiru immoo akka balbala masaraa ti. Aariin Efreemootaa Yiftaah irratti qaban,

1. Sababa hin qabne fi haqaa hin turre. Maaliif nu hin waamne akka si wajjin deemnuuf? Sababa gaariidhaaf. Sababiin isaa, namoonni Gilaad isa ajajaa isaanii godhatan malee, namoonni Efreem miti, kanaaf isaan waamuuf aangoo hin qabu ture. Yoo yaaliin isaa gargaarsa isaanii dhabuudhaan fashalaa’ee ture, isaan isa hin barbaanneef isa komachuu danda’u turan. Haa ta’u malee, hojiin yeroo raawwatame, akkasumas bu’a qabeessa ta’ee, Amoononni yeroo mo’ataman, Israa’el immoo yeroo bilisa ba’e, harki isaanii keessatti hin hirmaanne iyyuu, miidhaan tokkollee hin geenye.

2. Gara jabinaa fi hammina ture. Isaan sagalee guddaadhaan walitti qabamanii, Yordaanos ce’anii hanga Mizpaa Gilaaditti, bakka Yiftaah jiraatu, deeman; aarii isaanii kan quubsu mana isaa fi isa keessatti gubuudha malee homaa miti. Aariin isaanii haa abaaramu, sababiin isaa cimaa ture. Dadhabbiiwwan sababa xiqqaa qaban yeroo baay’ee aarii guddaa qabu. Yiftaah yeroo sana diinota Israa’el warra waliigalaa irratti injifataa ture, isaanis isa baga gammaddan jechuuf, akkasumas hojii gaarii inni hojjeteef galata gosa isaanii irraa isaaf kennuuf dhufuu qabu turan; garuu warra gaarii nuuf hojjetan irraa yoo hamaa arganne, dinqisiifachuu hin qabnu. Yiftaah yeroo sana sababa intala isaa irraa kan ka’e gadda maatii isaa keessa ture, isaanis isa jajjabeessuuf dhufuu qabu turan; garuu namoonni gara jabeeyyiin rakkina warra rakkatanitti dabaluudhaan gammadu. Addunyaa kana keessatti, xumura rakkina tokkoo yeroo baay’ee jalqaba rakkina biraa ta’a; akkasumas yeroo hundumaa akka meeshaa keenya buufanneetti of jajuu hin qabnu.

II. Yiftaah ofii isaa jabeessuuf deebii cimaa kenne. Akka Gidewoon haala walfakkaataa keessatti godhe, isaan tasgabbeessuuf hin yaalle; Efreemoonni yeroo sana caalaatti hamoo turan, Yiftaahis akka Gidewoon hafuura garraamii fi tasgabbaa’aa hin qabu ture. Isaan tasgabbaa’an yookaan hin tasgabbaa’in, Yiftaah of eeggannoo godha,

1. Ofii isaa qulqulleessuuf, Lakk. 2, 3. Isaan isa wajjin loluuf sababa tokkollee akka hin qabne ifa godhe, sababiin isaa, (1.) Waraana kana kan seene ulfina barbaaduuf osoo hin taane, biyya isaa kan ijoolleen Amoon baay’ee wajjin wal lolaa turan eeguuf ture. (2.) Efreemoota akka dhufanii isa wajjin makaman afeereera, isaanis isa hin barbaachisne, akkasumas kabaja sana isaaniif kennuuf dirqama hin qabu ture, garuu tajaajila sana didaniiru: "Isin waameera, garuu harka isaanii keessaa na hin baasne." Wanti isaan isa himatan sun dhugaa yoo ta’e iyyuu, sababa walitti bu’iinsa qajeelaa hin ta’u ture; garuu soba fakkaata, akkasumas haalli dhugaa amma mul’atuun, yeroo rakkinaatti faayidaa waliigalaa Israa’el dhiisuu isaaniitiif isa wajjin loluuf sababa guddaa qaba ture. Warri ofii isaanii cubbamoo ta’an, warra qulqulluu himachuudhaan sagalee ol kaasuun waan haaraa miti. (3.) Hojiin sun baay’ee balaafamaa ture, isaanis isa irratti aaruu caalaa isaaf dhiifama gochuuf sababa guddaa qabu turan: "Jireenya koo harka koo keessa kaa’eera," jechuun, "Waraana xiqqaa akkasii qabaadhee waan hojjedhe keessatti balaa guddaaf of saaxileera." Ulfinni isaan hinaafan gatii guddaadhaan bitameera; isaaf hinaafuu hin qabne; isaan keessaa muraasni qofti kanaaf fagaatanii hin deeman turan. (4.) Ulfina injifannoo ofii isaatiif hin fudhatu (kun nama jibsiisa ture), garuu hundumaa Waaqayyoof kenna: "Waaqayyo harka koo keessa isaan kenneera.