Seensa 6

Addunyaa durii ilaalchisee wanti baay'ee dinqisiisaan, lolaadhaan baduu ishee ti. Addunyaa hamtuu sana keessa jalʼinni baayʼinaan babalʼachuu isaa: dheekkamsa Waaqayyoo qajeelaa fi murtoo isaa qulqulluu isa adabuuf ture nutti himameera. Baroota hundumaa keessatti, amantoota amantii dhugaa labsan Haa ta'u malee, diinota ishee ifatti beekaman gidduu gaaʼelaa irratti abaarsi Waaqayyoo addaa ta'e tureera. Fakkeenyi hamaan karaa isa Waaqayyo malee jiraatuu, isa kaan mancaasa yookiin baay'ee miidha. Amantiin maatii ni dhaabata; ijoolleen immoo akka yaada addunyaa abbaa yookiin haadha Waaqayyoof soda hin qabnee tiin guddisamu. Yoo nuti ofii keenya ijoollee Gooftaa Hundumaa Danda'uu ta'uu keenya labsinu, eeyyama isaa malee fuudhuu yookiin heerumuu hin qabnu. Yoo nuti bareedina, hubannaa, qabeenya, yookiin ulfina addunyaa amantii fi qulqullina irra filanne, eebba isaa gonkumaa hin kennu. Hafuurri Waaqayyoo namootatti dhama'e: Anooh, Noh, fi tarii warra kaanis erguudhaan isaanitti lallabuuf; diddaa isaanii osoo hin ilaalin, ayyaana kennuuf obsuudhaan; akkasumas garaa isaanii keessa soda fi amansiisa (conviction) uumuudhaan.

Garuu Gooftaan Hafuurri isaa akkasumaan yeroo hundumaa namootatti akka hin dhama'in labse; cubbuu keessatti akka jabaatan fi badiisaaf akka bilchaatan isaan dhiisa. Kana inni murteesse, namni foon waan tureef: dadhaboo fi laafaa qofa utuu hin taane, foonummaa fi jallataa ta'ee; humna lubbuu isaa isa kabajamaa fedha isaa jallataa guuttachuuf dogoggoraan fayyadameera. Waaqayyo jalʼina ijoollee namaa gidduu jiru hundumaa arga; amma isa jalaa dhokachuu hin danda'u; yoo qalbii hin jijjiirratamne, inni yeroo dhihootti isa biraan ni labsama. Jalʼinni saba tokkoo dhuguma baay'ee guddaa dha, yeroo cubbamoonni beekamoon namoota isaan gidduu kabajaman ta'an. Cubbuun baay'een bakka hundumaatti, namoota gosa hundumaa biraan raawwatameera. Nama kamiyyuu jalʼinni namaa guddaa akka ture argu danda'a; garuu Waaqayyo yaada yookiin karoora garaa namaa hundinuu yeroo hundumaa hamaa qofa akka ture arge. Kun hidda hadhaawaa, burqaa manca'aa ture. Garaan gowwoomsaa fi hamaa cimaa ture; bu'uurawwan manca'oo turan; amaloonnii fi haalawwan hamoo turan. Karoorri isaanii fi mala isaanii hamoo turan. Hamoo osoo beekanii raawwatan, akkaataa hammina raawwatan irratti malanii. Wanti gaariin isaan gidduu hin turre.

Waaqayyo jalʼina namaa akka nama isaaniin miidhamee fi isaaniin dogoggorfameetti arge. Inni akka abbaa gara-laafessaatti arge: goofoominaa fi jabaa ijoollee diddoo fi abboomamuu didduu kan isa gaddisiisu, fi ijoollee dhabuu isaa akka hawwu isa taasisu. Jechi asitti fayyadame dinqisiisaa dha; akka haala namaatti fayyadamameera, fi Waaqayyo jijjiiramuu yookiin gadda qabaachuu akka danda'u hin agarsiisu. Waaqayyo cubbuu keenya akkasitti in jibbaa? Egaa nuti immoo sababa kanaan garaa keenya guutuutti hin gaddinuu? Yaa! Nu isa gaddisiisne sana ilaallee akka gaddinu! Waaqayyo nama uumuu isaatti gaabbe; garuu nama furamuu isaatti gaabbuu isaa gonkumaa hin arginu. Waaqayyo nama balleessuuf murteesse: jechi jalqabaa baay'ee nama booji'a, 'Nama lafa irraa haqa,' akka xurii yookiin jalʼina bakka qulqulluu ta'uu qabu irraa haqamee, boolla qochii, bakka isaaf ta'utti gatamu. Waaqayyo yeroo inni adabbii isaa irratti murteessu, nama akka uumama isaa tokkootti dubbata. Warri kaayyoo jireenya isaanii hin guunne jireenya isaanii dhabu. Waaqayyo dhimma namootaa irratti murtoo dubbata, Hafuurri isaa yeroo dheeraadhaaf isaanitti dhama'ee homaa dhabuu isaa booda. Namni tokkoyyuu haqa Waaqayyoon hin adabamu, garuu warra ayyaana Waaqayyoon jijjiiramuu jibbaniidha malee.

Wanti addunyaa durii ilaalchisee galmee irratti qabnu keessaa kan baay’ee dinqisiisaa ta’e, bishaan badiisaa guutuu addunyaa irratti dhufeen isheen baduudha. Seenaan isaa boqonnaa kana keessatti kan jalqabu yoo ta’u, isaa keessatti immoo wantoota armaan gadii qabna:

I. Cubbuun addunyaa hamtuu sanaa baay’achuu isaa (Lakk. 1–5, 11, 12).

II. Waaqayyo qajeelaan cubbuu baay’ate sanaaf aarii qajeelaa qabaachuu isaa fi isa adabuuf murtoo qulqulluu isaa (Lakk. 6, 7).

III. Waaqayyo hojjetaa isaa Nohif jaalala addaa agarsiisuu isaa.

1. Amala isaa ilaalchisee kenname (Lakk. 8–10).

2. Kaayyoo Waaqayyoo isaaf ibsuu isaa (Lakk. 13, 17).

3. Ofii isaa baraaruuf doonii akka hojjetuuf qajeelfama isaaf kenne (Lakk. 14–16).

4. Uumamawwan kaan baraarsuuf isa fayyadamuu isaa (Lakk. 18–21).

Dhumarratti, Noh qajeelfama isaaf kennameef ajajamuu isaa (Lakk. 22). Kunis addunyaa durii ilaalchisee nu warra dhuma addunyaa haaraa irra jirruuf akeekkachiisaaf barreeffameera.

Ulfinna qajeelummaa Waaqayyoo fi addunyaa hamtuudhaaf akeekkachiisaaf, seenaan badiisa addunyaa durii dura, gadi bu’iinsa ishee, Waaqayyoo irraa fagaachuu ishee fi isa irratti fincila ishee ilaalchisee ibsa guutuu qabna. Ishee balleessuun isaa gochaa mootummaa guutuu qofa osoo hin taane, ulfinna bulchiinsa Waaqayyoo eeguuf qajeelummaa barbaachisaa ture. Amma asitti wantoota lamaan hamminna addunyaa durii fide ilaalchisee ibsa qabna: -

1. Baay’ina namaa: Namoonni fuula lafaa irratti baay’achuu jalqaban. Kun bu’aa eebbaa ture (Boq. 1:28), garuu manca’iinsi namaa eebba kana akkasitti waan balleesse fi jalliseef, abaarsaatti jijjiirame. Akkasitti cubbuun araara Waaqayyoo irraa sababa argatee caalaatti cubbuu ta’a. Fak. 29:16, “Yommuu warri hamoon baayʼatan, cubbuun ni dabala.” Cubbamoonni baay’atan, cubbuunis ni baay’ata; baay’inni balleessitootaa namoota ni jajjabeessa. Dhukkuboonni daddarboo magaalaawwan baay’ina ummataa qaban keessatti baay’ee balleessoo dha; cubbuunis lamxii babal’atu dha. Akkasumas, mana kiristaanaa Kakuu Haaraa keessatti, yeroo lakkoofsi barattootaa baay’ate, guungunni ka’e (Hojii Ergamootaa 6:1), akkasumas saba tokko kan baay’ate, gammachuu isaanii dabaluuf osoo hin taane, dubbisna (Isaayaas 9:3). Maatiin baay’inaan jiran, maatii hamoo akka hin taaneef, sirriitti bulfamuu qabu.

2. Gaa’ela wal makaa (Lakk.