Seensa 49

49:1,2 Ilmaan Yaaqoob hundinuu jiraa turan. Isaan walitti waamuun isaa jaalalaan akka tokko ta’an, akkasumas Masriiwotaan akka hin makamneef ajaja ture; akkasumas akka ilmaan Abrahaamii fi Yisaaq addaan ba’anitti, addaan akka hin baane, garuu hundinuu saba tokko akka ta’an raajii dubbate. Haasaa kana akka miira dhuunfaa jaalalaa, aarii yookiin loogii ibsuutti ilaaluun nurra hin jiraatu; kanaa mannaa, akka dubbii Hafuura Qulqulluu, kaayyoo Waaqayyoo ilaalchisee amala, haala, fi bakka gosa Yaaqoob irraa dhalatan kan seenaa isaanii keessatti argamu ibsuutti ilaaluun qabna.

Boqonnaan kun raajii dha; kan isa fakkaatu hanga ammaatti argine kan Noh, Boq. 9:25, kkf. ture. Ya'iqoob asitti siree du'a isaa irra jira, dhaamsa isaa dhiisaa jira. Inni ammaaf dhiise, sababiin isaa dubbiin namoota du'aa jiran miira cimaa uumuu fi yeroo dheeraaf yaadatamuuf saaxilamaadha: wanta inni asitti dubbate, yeroo barbaade dubbachuu hin dandeenye, garuu Hafuurri akka dubbatu isaaf kenne, inni yeroo kana filate, humna Waaqayyoo dadhabina isaa keessatti akka guutamuuf. Ilmaan Ya'iqoob kudha lamaan, yeroo isaaniitti, namoota beekamoo turan, garuu gosa Israa'el kudha lamaan, kan isaan irraa dhalatan, baay'ee caalaa beekamoo turan; maqaan isaanii balbala Yerusaalem Haaraa irratti, Mul. 21:12 irratti argina. Kana ilaalchisee abbaan isaanii du'aa jiru ilmaan isaa hundumaa yookiin gosa maqaa isaa baate ilaalchisee waan dinqisiisaa dubbata. Asitti kan jiru: I. Seensa (Lakk. 1, 2). II. Raajii gosa hundumaa ilaalchisee (Lakk. 3–28). III. Ajaja awwaalcha isaa ilaalchisee irra deebi'ame (Lakk. 29–32). IV. Du'a isaa (Lakk. 33).

Asitti kan jiru: I. Seensa raajichaa, kan keessatti, 1. Waldaan walitti waamame (Lakk. 2): "Walitti qabamaa"; hojii isaanii adda addaa irraa hundumti isaanii akka ergaman, abbaa isaanii du'uuf jiru akka argan, fi dubbii isaa du'aa akka dhaga'an. Ya'iqoob yeroo du'aa jiru, ijoollee isaa hundumaa naannoo isaa arguu fi tokkollee dhabuu dhabuun isaaf jajjabina ture, yeroo tokko tokko garuu ofii isaa akka dhabameetti yaadee ture. Yeroo isaa dhumaa irratti isa bira jiraachuun isaaniif faayidaa qaba ture, akkamitti akka du'an, akkasumas akkamitti akka jiraatan isa irraa akka baratan: wanta inni tokkoon tokkoon isaaniif dubbate, hunduma isaanii dhageettii isaanii keessatti dubbate; sababiin isaa, ifannoo, gorsa, fi jajjabina kanneen warra kaaniif jedhamanii dubbataman irraa faayidaa argachuu dandeenya. Yeroo tokkoo ol walitti akka qabaman isaaniif waamuun isaa, jaalalaan akka tokko ta'an (walitti akka jiraatan, Eegyptoota waliin akka hin makamne, walitti qabamuu isaanii akka hin dhiisne) ajaja tokko, akkasumas akka wal irraa hin fagaanne raajii tokko ture, akkuma ilmaan Abrahaamii fi Yisihaq turan, garuu akka walitti makaman, fi hundumti isaanii saba tokko akka ta'an. 2. Yaada waliigalaa dubbii barbaadameef kenname (Lakk. 1): "Wanta isin (nama dhuunfaa keessan osoo hin taane, dhaloota keessan) guyyoota booda isin mudatu isinitti himuuf"; raajiin kun warra isaan booda dhufaniif faayidaa qaba ture, amantii isaanii cimsuuf fi karaa isaanii qajeelchuuf, gara Kana'aan yeroo deebi'an, fi achitti yeroo qubatan. Nuti ijoollee keenyaaf wanta isaan yookiin maatii isaanii addunyaa kana keessatti mudatu himuu hin dandeenyu; garuu dubbii Waaqayyoo irraa, wanta guyyaa dhumaa hundumaa irratti isaan mudatu, akkamitti akka of geggeessan irratti hundaa'ee, isaanitti himuu dandeenya. 3. Xiyyeeffannaan gaafatame (Lakk. 2): "Israa'el abbaa keessan dhaga'aa; Israa'el, kan Waaqayyoo wajjin mo'ate, isin wajjin haa mo'atu." Hubadhaa, ijoolleen wanta warri isaanii Waaqayyoon sodaatan dubbatan, keessumaa yeroo du'aa jiran, xiyyeeffannoodhaan dhaga'uu qabu. Dhaga'aa, ijoollee, gorsa abbaa, kan aangoo fi jaalala lamaanuu of keessaa qabu, Fak. 4:1.

II. Raajii Ruubeen ilaalchisee. Inni isa irraa jalqaba (Lakk. 3, 4), sababiin isaa inni angafa ture; garuu haadha manaa abbaa isaa wajjin ejja raawwachuudhaan, maatii isaaf miidhagina ta'uu qabuuf salphina guddaa fiduudhaan, mirga angafummaa isaa dhabe; abbaan isaa du'aa jiru asitti kabajaan isa gadi buusa, garuu isa hin ganne yookiin hin dhabamsiifne: mirga ilmaa hundumaa ni qabaata, garuu kan angafaa miti. Ruubeen cubbuu isaa irraa akka qalbii diddiirrate, fi akka dhiifameef yaaduuf sababii qabna; garuu hammina sana jibbuudhaan, fi warra kaaniif akeekkachiisaaf, mallattoo salphina kana isa irratti kaa'uun hojii haqaa barbaachisaa ture. Amma akka mala gadi buusuutti, 1. Ya'iqoob asitti miidhagina angafummaa isa irratti kaa'a (Lakk. 3), inni fi obboloonni isaa hundumti isaa wanta inni dhabe akka argan, fi sana keessatti, hammina cubbuu akka argan: akka angafaatti, inni gammachuu abbaa isaa ture, humna isaa jalqabaa waan ta'eef, jechuun akka of jajuu isaa ture. Maqaan isaa, Ruubeen, "Ilma ilaali" jedhu, akkamitti warra isaa biratti fudhatamaa akka ture agarsiisa. Inni obboloota isaa irra caalaa ulfina fi aangoo tokko tokko isaaniif qaba ture. Kiristoos Yesuus obboloota baay'ee gidduutti angafa dha, fi isaaf, haqa qabeessummaan, aangoo fi ulfina baay'ee caalu ni qaba: waldaan isaa immoo, isa irraan kan ka'e, waldaa angafootaati. 2. Achiis miidhagina kana isa irraa buusa (Lakk. 4), isa ol kaasa, akka isa gadi buusuuf, jecha tokkoon, "Ati hin caaltu; akka gosaatti jiraachuu ni qabaatta, garuu caalummaa hin qabaattu." Gosa sana keessaa abbaan firdii, raajii, yookiin mootiin hin argamu, akkasumas nama beekamaa tokkollee hin argamu, Daataan fi Abiraam malee, kanneen Musee irratti fincila isaanii hamaadhaan beekaman. Gosti sun, caaluuf hin yaanne, karaa Yordaanos gama biraa qubsuma filate. Ruubeen ofii isaa dhiibbaa obboloota isaa irratti qabu hundumaa dhabe fakkaata, kan angafummaan isaa isaaf kenne; sababiin isaa yeroo isaanitti dubbate isaan hin dhageenye, Boq. 42:22. Warri ulfina fi mirga dhaloota isaanii deeggaruuf hubannoo fi hafuura hin qabne, dafanii isaan dhabu, fi maqaa isaanii qofa qabatu.