Seensa 4

GAZGAZAfaan Oromoo26 Keeyyattoota5:22 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 5:22 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Addaam, Hewwaan haadha manaa isaa bira ga'e; isheenis ulfooftee ilma Qaayin jedhamu deessee,“Ani gargaarsa Waaqayyootiin nama tokko godhadheera” jette;

2itti dabaltees obboleessa isaa Abeelin deesse; Abeel tiksituu hoolaa ta'e, Qaayin garuu qottuu ta'e.

3Guyyaa baay'ee booddee Qaayin wanta lafa irraa galfate irraa Waaqayyoof kennaa dhi'eesse;

4Abeelis immoo hoolota isaa keessaa warra dura dhalatan qalee cooma isaanii aarsaa dhi'eesse; Waaqayyo gara Abeelii fi gara qalma isaa faara tolaadhaan in ilaale.

5Gara Qaayinii fi gara kennaa isaa garuu faara tolaadhaan hin ilaalle; kana irratti Qaayin aaree boba'ee, mataa buuse.

6Waaqayyo yommus Qaayiniin,“Maaliif aartee bobaate” Maaliifis mataa buufte”

7Wanta gaarii utuu hojjettee, ol jetta turte mitii ree” Wanta gaarii hin hojjettu yoo ta'e garuu, cubbuun balbala kee dura riphee si eeggata, si argachuus in kajeela; ati garuu isa irratti aboo godhadhu!” jedhe.

8Qaayin obboleessa isaa Abeelii wajjin in dubbate; erga gara bakkeetti ba'aniis Qaayin obboleessa isaa Abeel irratti ka'ee isa ajjeese.

9Waaqayyo yommus,“Abeel obboleessi kee eessa jira?” jedhee Qaayinin gaafate; inni immoo deebisee,“Ani hin beeku, obboleessa koo natu eegaa?” jedhe.

10Kana irratti Waaqayyo,“Wanti ati goote kun maali” Dhiigni obboleessaa keetii lafaa natti in iyyata.

11Ammas ati abaaramaa dha! Lafa isa dhiiga obboleessaa keetii afaan bane akka dhugu goote sana irraa in ari'atamta.

12Lafa yeroo qottu deebi'ee midhaan siif hin baasu; biyya lafaa irrattis nama jooraa, nama lafa dhaqu hin qabnes in taata” jedhe.

13Qaayin deebisee Waaqayyoon,“Adabamuun koo isa ani baachuu danda'u gara irraa ta'e.

14Kunoo! Ati har'a lafa maasii koo irraa na ariiteetta, fuula kee duraas dhokachuun na irra jira; ani lafa irratti nama jooraa, nama lafa dhaqu hin qabnes nan ta'a; namni na arge hundinuus ana in ajjeesa” jedhe.

15Kana irratti Waaqayyo,“Akkas miti, nama Qaayinin ajjeese irraa gumaan dachaa torbaa in barbaadama!” jedheen; kana booddee Waaqayyo, namni Qaayinin arge rukutee akka hin ajjeefneef, milikkita itti godhe.

16Qaayinis fuula Waaqayyoo duraa ba'ee, Eeden gara ba'a-biiftuu biyya itti jooraa hafetti gale.

17Qaayin haadha manaa isaa bira ga'e; isheenis ulfooftee ilma in deesse; maqaan isaas “Henok” jedhame; Qaayin mandara tokko ijaaree, mandarichas maqaa ilma isaa Henokitti moggaase.

18Henok, Iraadin godhate; Iraad, Mahuyaa'elin dhalche, Mahuyaa'el, Maatushaa'elin dhalche, Maatushaa'el immoo Laamekin dhalche.

19Laamek dubartoota lama fuudhe; maqaan ishee tokkoo Aadaa, maqaan ishee kaanii immoo Xiilaa ture.

20Aadaan, Yaabaalin deesse; inni abbaa sanyii warra godoo keessa jiraatanii horii horsiisanii ture.

21Maqaan obboleessa isaa immoo Yubaal ture; inni immoo abbaa sanyii warra kiraara rukutanii fi ulullee afuufanii ture.

22Xiilaa immoo Tubaal-Qaayinin deesse; warri sibiila borrajjii fi sibiila gurraacha tuman hundinuu isa irraa baran; obboleettiin Tubaal-Qaayinis Naa'imaa turte.

23Laamek yommus dubartoota isaatiin, “Yaa Aadaa, yaa Xiilaa! Sagalee koo dhaga'aa! Yaa dubartoota Laamek, waan ani jedhu dhaggeeffadhaa! Namni yoo na madeesse, dargaggeessi yoo na dirmammeesses, ani isa nan ajjeesa;

24gumaan Qaayin dachaa torba erga ta'ee, gumaan Laamek dachaa torbaatamii torba in ta'a” jedhe.

25Addaam ammas haadha manaa isaa bira ga'e; isheenis ilma deessee, maqaa isaa “Sheet” jettee moggaafte; kana irratti,“Iddoo Abeel isa Qaayin ajjeese Waaqayyo dhala kan biraa naaf buuse” jette; (“Sheet” jechuun “Iddoo buusuu” jechuu dha).

26Sheetiifis ilmi in dhalate, innis maqaa isaa “Enosh” jedhee moggaase; bara sana namoonni Waaqayyoon maqaadhaan waammachuu jalqaban.

Ibsa

4:1-7

Qaayin yommuu dhalatetti, Hewwaan akkana jette: "Ani nama Gooftaa irraa argadheera." Tarii isheen kun sanyii abdachiifame akka taʼe yaaddetti. Yoo akkas taʼe, isheen baayʼee abdii kutatteetti. Abeel jechuun duwwummaa jechuudha. Yeroo Hewwaan Qaayin, isa maqaan isaa ‘qabeenya’ hiiku sana, sanyii abdachiifame akka taʼe jettee yaaddetti, isheen isaaf baayʼee xiyyeeffannoo kennite; kanaaf ilmi ishii inni biraa isheef akka duwwummaa taʼe. Hubadhaa, ilmi hundi waamicha qaba ture. Namni hundinuu addunyaa kana keessatti hojii akka qabaatu fedha Waaqayyooti. Warri ijoollee isaanii hojiif leenjisuu qabu. Obbo Dod inni gaariin, "Kitaaba Qulqulluu fi waamicha isaaniif kennaa, Waaqayyo isaan wajjin haa taʼu" jedhan.

Waaqayyo kufaatii booda Addaamiin dhiiga bineensota qulqulluu akka dhangalaasu, duʼa isaanii boodas qaama isaanii gara walakkaa yookiin guutuu isaa ibiddaan akka gubu ajajeera jennee amanuu dandeenya. Kanaaf, adabbiin cubbamoonni isaaniif malu, jechuunis duuti qaamaa fi dheekkamsi Waaqayyoo, inni ibiddaan mallattoo beekamaa qabu, akkasumas dhiphinni Kiristoos, duraan dursee agarsiifameera ture. Hubadhaa, sagadaan Waaqayyoo inni amantii uumama haaraa miti. Jalqaba irraa kaasee ture; inni karaa durii isa gaarii dha (Erm 6:16). Kennoonni Qaayin fi Abeel garaagara turan. Qaayin garaa ofittummaa fi amantii hin qabne agarsiise. Kanaaf, inni fi kenni isaa didamanii jiru. Abeel akka cubbamaatti dhufe, akkasumas qophii Waaqayyoo irratti hundaaʼuun, aarsaa isaatiin gad of deebisuu, dhugummaa fi ajajama amantii mulʼise. Akkasuma, kakuu haaraa araaraa faayidaa isaa, Sanyii abdachiifame sanaan barbaaduun, aarsaan isaa mallattoo Waaqayyo isa fudhachuu agarsiisu qaba ture. Abeel amantiidhaan kennaa dhiyeesse, Qaayin garuu hin dhiyeessine (Ibr 11:4).

Yeroo hundumaa keessatti, sagadoonni gosa lama, kan akka Qaayin fi Abeel, turaniiru; isaanis: warra gabaasa fayyina Wangeelaa ofittummaan, gara jabinaan tuffatan, warra karaa ofii isaanii uumaniin Waaqayyoon gammachiisuuf yaalan; akkasumas amantoota gad of deebisoo taʼan, warra karaa Inni mulʼiseetiin isaaf dhihaatan. Qaayin dallansuu hamaa Abeel irratti qabate. Inni hafuura mufannaa fi fincila Waaqayyoo irratti qabateera. Waaqayyo fedhii keenya cubbamoo fi mufannaa keenya hundumaa hubata. Ilaalchi dallansuu, hinaafaa, yookiin gaddisiisaan tokkollee ija Isaa ilaalaa jalaa hin baʼu. Gooftaan nama fincilaa kana wajjin maree godhe; yoo inni karaa sirrii dhufe, fudhatama argata ture. Tokko tokko kana akka agarsiistuu araaraatti hubatu. "Yoo ati gaarii hin hojjenne, cubbuun, jechuunis aarsaan cubbuu, balbala dura ciisa, ati faayidaa isaa fudhachuu dandeessa." Jechi tokko cubbuu fi aarsaa cubbuu lamaanuu agarsiisa. Ati gaarii yoo hin hojjennees, garuu abdii hin kutin; furmaatni dhihoo jira. Kiristoos, aarsaan cubbuu guddaan, balbala dura dhaabachuu isaa dubbatama (Mul 3:20). Warri faayidaa aarsaa cubbuu kana gaafachuuf balbalatti hin deemne, guutummaatti cubbuu isaanii keessatti dhabamuu qabu. Waaqayyo aarsaa Abeel fudhachuun Isaa mirga angafumaa hin jijjiirre, akkasumas kan isaa hin taasifne; maalif Qaayin akkasitti dallanuu qaba? Holqi cubbuu fi jeequmsi sababa isaa qulqullinaa fi qajeelummaadhaan qorachuun dura ni bada.

Boqonnaa 4

Boqonnaa kana keessatti addunyaa fi waldaa kiristaanaa maatii tokko keessatti, maatii xinnoo keessatti, maatii Addaam keessatti argina; akkasumas amala fi haala lamaanuu bara boodaa, dhugumaan immoo bara hundumaa, hamma dhuma baraatti kan agarsiisu argina. Namni hundinuu Addaam keessatti bakka bu'aa waan tureef, gargar ba'iinsi guddaan namootaa qulqullootaa fi cubbamootatti, warra Waaqayyoo sodaatanii fi warra hamootatti, ijoollee Waaqayyoo fi ijoollee isa hamaatti, Kaayin fi Abeel keessatti asitti agarsiifameera; akkasumas diinummaan yeroo dhihoo as sanyii dubartii fi sanyii bofaa gidduutti kaa'ame fakkeenya jalqabaa kennameera. Asitti qabna:

I. Dhaloota, maqaa fi hojii Kaayin fi Abeel (Lakk. 1, 2).

II. Amantii isaanii fi milkaa'ina adda addaa isaa keessatti (Lakk. 3, 4 fi kutaa Lakk. 5).

III. Dheekkamsa Kaayin Waaqayyo irratti fi ifannaa isaaf kenname (Lakk. 5-7).

IV. Kaayin obboleessa isaa ajjeesuu isaa fi adeemsa ajjeechaa sanaaf isa irratti fudhatame. Ajjeechaan raawwatame (Lakk. 8). Adeemsi isa irratti fudhatame.

1. Himannaan isa irratti dhiyaate (Lakk. 9, kutaa jalqabaa).

2. Deebiin isaa (Lakk. 9, kutaa boodaa).

3. Muraan isaa (Lakk. 10).

4. Murtii isa irratti darbe (Lakk. 11, 12).

5. Komiin isaa murtii sana irratti (Lakk. 13, 14).

6. Mirkanneeffamuu murtichaa (Lakk. 15).

7. Raawwatamuu murtichaa (Lakk. 15, 16).

V. Maatii fi dhaloota Kaayin (Lakk. 17-24).

VI. Dhaloota ilma biraa fi ilma ilma Addaam (Lakk. 25, 26).

Lakk. 1-2

Addaamii fi Hewwaan ijoollee dhiiraa fi dubara hedduu qabu turan (Boq. 5:4). Haa ta’u malee, Kaayin fi Abeel lamaan isaanii warra angafa fakkaatu. Tokko tokko akka lakkoofsa Esaawu fi Yaaqoob, angafni jibbamuu fi quxisuun jaallatamuu isaanii, lakkuu turan jedhu. Waaqayyo maatii keenya jalqabaa jannata keessaa baasee tureyyuu, ijoollee dhaboo isaan hin goone; garuu eebba biraa isaaniif qabaachuu isaa agarsiisuuf, eebba jalqabaa baay’inaa sana isaaniif eeggate. Cubbamoota ta’aniyyuu, akkasumas gadadoo fi gadda warra qalbii diddiirratanii dhaga’aniyyuu, abdii Fayyisaa isaaniif jiruun of hin dhabne. Asitti qabna:

I. Maqaa ijoollee isaanii lamaanii.

1. Kaayin hiikni isaa qabeenyaadha; Hewwaan yeroo isa deesse, gammachuu, galata fi abdiin guddaan, "Nama Gooftaa biraa argadheera" jetteetti. Ilaali, ijoolleen kennaa Waaqayyooti, maatii keenya ijaaruu keessatti inni beekamuu qaba. Yeroo isaan harka Waaqayyoo irraa nuuf dhufan arginu, gammachuu keenya dachaa nuuf taasisa, qulqulleessas; inni hojii fi kennaa harka isaa hin dhiisu. Hewwaan gadda cubbuu irraa dhufeen isa deesseyyuu, gaddisa ishee keessatti garaa laafina hin dhabne. Jajjabina, yoo xiqqaate, nuuf hin malle; kanaafuu, komiin keenya galata keenya hin liqimsu.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6