Seensa 20

Asitti seenaa Abrahaamitti deebina; garuu kutaan isaa asitti galmaa’e ulfina isaatiif miti. Marmaroonni baay’ee bareedanillee hir’ina qabu, aduun yoo xurii qabaatte, wanta xurii hin qabne tokko isii jala eeguu hin qabnu. Caaffanni Qulqullaa’aan, akka hubatamuu qabu, nama beekamaa ta’e tokko illee yoo ta’e, hir’ina isaa himuuf loogii hin qabu. Asitti qabna:

I. Abrahaam haadha manaa isaa ganuudhaan cubbuu isaa, akkasumas Abimelek isii fudhachuudhaan cubbuu isaa (Lakk. 1, 2).

II. Waaqayyo Abimelekii wajjin abjuudhaan haasa’uu isaa, yeroo kanatti dogoggora isaa itti agarsiise (Lakk. 3), himata isaa fudhate (Lakk. 4-6), akkasumas deebii akka kennuuf isa qajeelche (Lakk. 7).

III. Abimelek Abrahaamii wajjin haasa’uu isaa, yeroo kanatti Abrahaam gowwoomsaa isarratti raawwateef isa ceephose (Lakk. 8-10), Abrahaam immoo akkuma danda’etti of-eegannoo godhe (Lakk. 11-13).

IV. Xumura gaarii seenaa kanaa, Abimelek haadha manaa Abrahaam deebiseef (Lakk. 14-16), Abrahaam immoo kadhannaadhaan Waaqayyoon kadhatee firdii Abimelek irra ture akka irraa kaasu godhe (Lakk. 17, 18).

Asitti kan jiru:

1. Abrahaam Maamree, bakka waggaa digdama dhihoo jiraate, irraa gara biyya Filisxeemotaatti godaanuu isaa: Inni Garaaritti jiraate, Lakk. 1. Maaliif akka godaane hin himamne, Sodoom baduun isaa isa sodaachisee moo, yookiin naannoon sun yeroo sanaan miidhamee moo, yookiin akka barreessitoonni Yihudootaa tokko tokko jedhanitti, Loot intallan isaa wajjin ejja raawwachuu isaatiin, akkasumas Kana’aanonni sababa fira isaatiif isaafi amantii isaa irratti arrabsoo dubbachuu isaaniitiin gaddamee moo hin beekamu: shakkii malee sababii gaariin godaansa isaatiif ture. Hubadhaa, Addunyaa keessatti nuti warra alagaafi warra godaantota waan taaneef, yeroo hundumaa bakka tokkotti jiraachuu hin dandeenyu. Ammas, Eessattuu yoo jiraanne, ofii keenya akka godaantotaatti ilaaluu qabna.

2. Haadha manaa isaa ganuudhaan cubbuu isaa, akkuma duraan (Boq. 12:13) godhe, kun ofuma isaatiin dubbii dhugaatti dhihaatuufi, yoo seera qabeessa ta’ee fudhatame, haasaa namaa balleessuufi soba hundumaaf karaa banu qofa osoo hin taane, qulqullummaa fi ulfina haadha manaa isaa kan inni eegaa ishee ta’uu qabu ture saaxiluu ture. Garuu, kana malees, asitti hammina dachaa lama qaba ture:—

(1.) Cubbuu kana duraan raawwatee ture, akkasumas isaaf ceepha’amee ture, akkasumas yaada isa gara cubbuu sanaatti isa geesse dogoggora ta’uu isaa hubatee ture; garuu ammas gara isaatti deebi’e. Hubadhaa, Namni gaariin cubbuu keessa bu’uu qofa osoo hin taane, sababa dinqisiifannaa fi humna qorumsaatiin, akkasumas dadhabina fooniin cubbuu sana keessatti deebi’uu danda’a. Kanaafuu, warri duubatti deebi’an haa qaanfatan, garuu abdii hin kutatin, Erm. 3:22.

(2.) Saaraa, akka fakkaatutti, yeroo ammaatti sanyii abdachiifamee ulfooftee turte, yookiin, yoo xiqqaate, akka dubbii Waaqayyootti dafnee ulfooftee turte; kanaafuu, yeroo ammaatti akka Ab.F. 13:4 ishee eeguu qaba ture.

3. Balaa Saaraa kanaan keessa buute: Mootiin Garaar ergamaa ergee, gara mana isaatti ishee fudhate, akka ishee wajjin ciisuuf. Hubadhaa, Cubbuun nama tokkoo yeroo baay’ee cubbuu warra kaaniif sababii ta’a; inni daangaa ajajawwan Waaqayyoo cabsu, hagam akka ta’e hin beekneef karaa bana; jalqabni cubbuu bishaan lakkisuu wajjin wal fakkaata.

20:1-8 Karoorri jal'aan hin milkaayu; ofii keenyaafii warra kaanis gara balaatti fida. Waaqayyo Abimelekitti balaa cubbuu isaa fi du'a cubbuu isaa irraa isa mudatuuf jiru akeekkachiise. Namni cubbuu fedhiin hojjetu hunduu nama du'aa dha, garuu Abimelek wallaalummaa isaa dhiheesse. Yoo qalbii keenya nuuf dhugaa baate, yoo gowwoomfamnee booyicha keessa buunellee, Waaqayyotti beekaa akka hin cubboofne, inni guyyaa hamaatti nuuf gammachuu ta'a. Waaqayyo qajeelummaa isaanii akka beekuufi akka fudhatu, warra qajeelotaaf jajjabina guddaa dha. Cubbuu hojjechuu irraa ittifamuu araara guddaa dha; kanaaf Waaqayyo ulfina argachuu qaba. Garuu yoo wallaalummaan dogoggora raawwanne, yoo beekaa keessatti cimne sun nuuf sababa hin ta'u. Namni dogoggora hojjetu, inni eenyu iyyuu yoo ta'e, mootii ta'u yookiin qotee bulaa ta'u, dogoggora hojjeteef dhugumaan ni fudhata, yoo inni hin qalbii jijjiirranne fi, yoo danda'ame, bakka hin buusne malee.

Waaqayyo abjuudhaan of mul'ise (kan Waaqayyoo fi uumamaa ol ta'an ta'uu isaanii kan agarsiisan) ergamoota isaa raajota qofaaf osoo hin taane, warra gumii fi kakuu isaa ala turaniifis akka ta'e kanaan ni mul'ata; garuu yeroo sana, yeroo baay'ee, saba Waaqayyoo isa mataa isaa tiif ilaalcha qabaachuudhaan ture, akkuma abjuu Fara'oon, Yoseefitti, kan Nebukadnezar, Daani'eelitti, fi asitti, kan Abimelek, Abrahaamii fi Saaraatti, inni mootii kana sababa isaaniitiif ifateera, Faarfannaa 105:14, 15.

I. Waaqayyo balaa isaa beeksise (lak. 3), balaa cubbuu isaa, dubartittiin haadha manaa namaa akka taate, kanaafuu yoo ishee fudhate abbaa manaa ishee miidhuu isaa itti himuudhaan; cubbuu kanaaf balaa du'aa isaa: "Ati nama du'aa dha"; Waaqayyo nama tokkoof akkas jedhuun, inni akkas ta'a. Hubadhaa: Cubbamaan fedhii isaa tiin cubbuu hojjetu hundi nama du'aa akka ta'e itti himamuu qaba, akkuma nama yakka hojjeteef duuti murtaa'eefi dhukkubsataa dhukkubni isaa du'a geessu nama du'aa jedhamu. Yoo nama hamaa taate, dhuguma nama du'aa dha.

II. Inni Abrahaamii fi Saaraa isa gowwoomsuuf, obboleessaafi obboleettii qofa akka hin taane akka inni hin beekne walii galuu isaanii dhabuu isaa dubbate, lak. 6. Yommuu garaa keenya nu hin ceephane, nama Waaqayyo duratti amanamummaa akkamii akka qabaatu ilaalaa, 1 Yoh. 3:21. Yoo qalbii keenya qulqullummaa keenyaaf dhugaa baate, akkamittiis taanaan gowwoomfamnee gufuu keessa seenne iyyuu, beeknee fi fedhiidhaan Waaqayyoon hin cubbuumofne yoo taane, guyyaa hamaatti gammachuu keenya ta'a. Inni akkuma Abrahaam godhe, Waaqayyoon kadhate, boq. 18:23. "Saba qajeelaa ni balleessitaa?" lak. 4.