Ba'uu 19

19:1-8 Museen gaaratti waamamee, kakuu kanaaf ergamaa ta’uudhaaf fayyadame. Kakuu kana kan hundeessee fi jalqaba kan kaase Waaqayyo mataa isaati. Kakuun eebbifamaan kun ayyaana Waaqayyoo ofii isaa bilisa ta’een kenname. Kakuun asitti eerame kakuu sabaa ture; kanaanis Israa’el saba bulchiinsa Yihowaa jala jiru ture. Inni fakkeenya kakuu haaraa kan Kiristoos Yesuusitti warra dhugumaan amanan waliin godhamee ture; garuu, akka fakkeenya biroo, gaarummaa dhufuuf jiruuf gaaddidduu qofa ture. Akka sabaatti kakuu kana diigan; kanaafuu, Gooftaan kakuu haaraa Israa’el waliin akka godhu, seera isaa gabatee dhagaa irratti osoo hin taane, garaa isaanii keessatti barreessuudhaan labse (Erm 31:33; Ibr 8:7-10). Kakuun bakka kanneenitti "baduuf qophaa’aa" jedhamee dubbatame kakuu sabaa Israa’el waliin ture, kan cubbuu isaaniitiin dhaban. Kanaaf yoo sirriitti xiyyeeffannoo hin kennine, Kitaaba Qulqulluu Moofaa dubbisuurratti dogoggora keessa buuna. Saba Yihudootaa kakuu hojii jala turan jennee yaaduun hin ta’u, inni (kakuun hojii) yaada qalbii jijjiirannaa, amantii Jaarsa keessatti, dhiifama cubbuu yookiin ayyaana hin beeku; akkasumas saba Israa’el guutuun amala warra dhugumaan amanan fi mirgoota isaanii qaba ture, akka kakuu ayyaanaa keessatti dhugumaan hirmaattoota ta’anitti jennee yaaduun hin ta’u. Isaan hundi sirna garaa laafinaa jala turan; mirgoota alaa fi faayidaa fayyinaaf qaban turan; garuu, akka Kiristaanota of-himatootaatti, baay’een isaanii sana keessatti boqotan, itti fufuu hin dandeenye. Israa’el haalota walii gale. Akkuma nama tokkootti deebisan, "Waan Gooftaan dubbate hundumaa ni hojjenna." Yaa, akkasii garaa isaanii keessa jiraatee silaa! Museen, akka Jaarsaatti, dubbii saba sanaa Waaqayyoof deebise. Akkasuma Kiristoos, Jaarsi, akka Raagaatti, fedha Waaqayyoo, ajajawwan isaa fi abdiiwwan isaa, nutti mul’isa; achiis, akka Lubaa, aarsaa keenya isa hafuuraa kan kadhannaa fi galataa qofa osoo hin taane, kan miira jaalalaa cimaa fi murtee amanamummaa, hojii Hafuura isaa inni nu keessatti hojjetu, Waaqayyoof dhiheessa.

Boqonnaan kun seera Waaqayyo Tulluu Siinaay irratti kenne, kan mul'ata ulfina Waaqayyoo addunyaa kana keessatti argame keessaa isa baay'ee dinqisiisaa ta'e tokko ture, nuuf ibsa. Asitti qabna:

I. Haala yeroo fi bakkaa (Lakk. 1, 2).

II. Kakuu Waaqayyo fi Israa'el gidduutti waliigalame. Waaqayyo dhiyeessii gaarii isaaniif godhe (Lakk. 3-6), fi isaanis dhiyeessii sanaaf walii galuu isaanii (Lakk. 7, 8).

III. Waaqayyo seera duumessa furdaa keessaa kennuuf karoora isaa guyyaa sadi dura beeksise (Lakk. 9). Seera fudhachuuf saba qopheessuuf ajajni kenname (Lakk. 10-13), fi ajajoota sana raawwachuuf xiyyeeffannaan kenname (Lakk. 14, 15).

IV. Mul'ata ulfina Waaqayyoo sodaachisaa Tulluu Siinaay irratti (Lakk. 16-20).

V. Waaqayyo yeroo isaanitti dubbatu sabni akka callisuuf, akkasumas akka sirna eegan ajajni cimaan kenname (Lakk. 21, kkf).

Asitti qabna:

I. Sanada guddaa Israa'el ittiin hundeeffame kana irratti.

1. Yeroo inni barreeffame (Lakk. 1)—Gibxii ba'anii ji'a sadaffaa keessa. Seerri Gibxii ba'anii guyyaa shantama booda akka kenname tilmaamama, kanas yaadachuuf ayyaanni Phenxeqostee guyyaa shantama Ayyaana Faasikaa booda kabajame, akkasumas kana raawwachuuf Hafuurri Qulqulluun ergamoota irratti ayyaana Phenxeqostee, du'a Kiristoos booda guyyaa shantama, dhangala'e. Gibxii keessatti, iddoo aarsaa isaaniif gara lafa onaa deemuu guyyaa sadii dubbatanii turan (Boq. 5:3), garuu deemti ji'a lamaa ta'uu ishee argisiise; yeroo baay'ee yeroo tilmaamuu dogoggorra, wantoonnis yeroo nuti eegne caalaa fudhatu.

2. Iddoo inni irraa barreeffame—Tulluu Siinaay irraa, iddoo uumamaan, ogummaa namootaan osoo hin taane, beekamaa fi mul'ataa ta'e, sababiin isaas tulluuwwan sana hunda keessaa isa olka'aa ture. Haala kanaan Waaqayyo magaalaawwan, masaraawwan, fi ijaarsa guguddaa tuffate, dunkaana Isaa tulluu olka'aa tokko irratti, lafa onaa fi qullaa ta'e keessatti dhaabe, achittis waliigaltee kana raawwate. Siinaay jedhame, sababa bosona qoree baay'ee isa irra jiruutiin.

II. Sanada mataa isaa. Museen tulluu irratti waamame (Waaqayyo gubbaa isaa irratti dunkaana isaa dhaabe, Israa'el immoo jala isaa irratti kan isaanii dhaaban), akkasumas gidduu galeessa, yookiin caalaatti ergamaa kakuu ta'ee hojjete: "Akka kanatti mana Yaaqoobiin ni dubbatta, ijoollee Israa'eliittis ni himta," Lakk. 3. Asitti, phaphaasii beekaan Paatirik, sabni maqaa Yaaqoobii fi Israa'eliin lamaanuu waamameera, kunis isaan warra yeroo dhihoo dura Yaaqoob gara Paadaan-Aaraam deeme sanaa gad fagaatan, amma immoo Waaqayyo yeroo inni achii deebi'e isa godhe sanaa guddatan (kan nama isa dhiphise irraa qabeenya argate) fi Israa'el jedhame sana akka yaadatan isaan gorsa. Amma ilaali:

1. Kakuu kana kan tolche, fi kan jalqabe, Waaqayyo mataa isaa ti. Sabni gowwaan, hin yaanne kun, waliigaltee kanaaf homaa hin dubbanne yookiin hin hojjenne; fedha Waaqayyoo argachuuf gaaffiin hin dhiyaanne, iyyannoon hin dhiyaanne, garuu sanadni eebbifamaan kun fedha Waaqayyoo qofa irraa kenname (ex mero motu). Yaadadhu: Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya keenya hunda keessatti, ayyaanni bilisaa eebba gaarummaa wajjin nu dura deema, jajjabinni keenya hundi kan ta'e, Waaqayyoon beekuu keenyaan osoo hin taane, inni nu beekuu isaatiin, Gal. 4:9. Nuti isa jaallanna, isa daawwanna, isaa wajjinis kakuu gallana, sababiin isaas inni dura nu jaallate, nu daawwate, nuu wajjinis kakuu gale. Waaqayyo Alfaa dha, kanaafuu Oomegaa ta'uu qaba.

2. Wantoonni kakuu keessa jiran qajeeloo fi mormii hin qabne qofa osoo hin taane, kan isaan irratti rakkina hin fidne, garuu gaarii fi ayyaana qabeessa, akkasumas mirgoota fi faayidaawwan guddaa isaan argachuu danda'an kennu. (1.) Inni wanta isaaniif godhe isaan yaadachiisa, Lakk. 4.