Ester 9

GAZGAZAfaan Oromoo32 Keeyyattoota9:01 Dhaggeeffadhu

Dhaggeeffadhu 9:01 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Ji'a kudha lammaffaa isa “Adaar” jedhamutti, ji'ichattiis guyyaan kudha sadaffaan guyyaa abboommiin mootichaa hojii irra oole, warri diinaa Yihudoota irratti humna argachuudhaaf itti abdatan ture; amma garuu dubbiin isaa gara galee Yihudoonni guyyuma sanatti warra isaan jibban irratti humna in argatan.

2Yihudoonni warra isaan miidhuu barbaadan fixuudhaaf, guutumaa kutaa biyya Ahashweros mootichaa keessatti mandaruma mandara isaaniitti walitti in gamtatan; namoonni biyya sanaa hundinuu waan isaan sodaataniif, isaan keessaa namni tokko illee isaaniin mormuu hin dandeenye.

3Gurguddoonni kutaa biyyaa, bulchitoonni, abboonni biyyaa fi hojjetoonni mootummaa warri hojii garaa garaa irra jiran hundinuu, Mordekaayin waan sodaataniif, Yihudoota in gargaaru turan.

4Mordekaayi mana mootichaa keessatti guddaa beekamaa in ta'e; aboon isaas guddachaa waan adeemeef, oduun isaa guutumaa kutaa biyyichaa keessatti in dhaga'ame.

5Yihudoonni diinota isaanii hundumaa billaadhaan rukutanii, fixanii in barbadeessan; warra isaan jibban irratti wanta barbaadan in hojjetan.

6Mandara Susaan lafa manni mootummaa jiru keessatti iyyuu namoota dhibba shan raawwatanii in fixan.

7Akkasumas immoo Phaarshandaataa, Daalfon, Asfaataa,

8Phoraataa, Adaaliyaa, Ariidaataa,

9Paarmashtaa, Ariisaayi, Ariidaayi, Wayzaataa,

10ilmaan Haamaan ilma Hamedaataa isa diina Yihudootaa ture sanaa kurnan in fixan; qabeenya isaanii garuu hin boojine.

11Lakkoobsi namoota gaafa sana mandara Susaan lafa manni mootummaa jiru keessatti ajjeefamanii mootichatti in himame.

12Mootichi immoo Asteer mootittiidhaan,“Yihudoonni mandara Susaan lafa manni mootummaa jiru keessatti, namoota dhibba shanii fi ilmaan Haamaan kurnan raawwatanii fixaniiru; kutaa biyya mootummaa kootii warra hafan keessatti immoo maal godhan” Ammas wanti ati gaafattu maali” Innoo siif in kennama; maalis barbaadda” Innoo siif in raawwatama” jedhe.

13Yommus Asteer deebiftee,“Yaa mootii, jaalala kee yoo ta'e, Yihudoonni mandara Susaan keessa jiraatan boris akkuma ajaja har'aa kana akka godhaniif aboon haa kennamuuf! Ilmaan Haamaan kurnanis muka itti nama rarraasanitti haa rarraafaman!” jette.

14Yommus mootichi kun akka godhamuuf in abboome; labsii mandara Susaan keessatti labsame booddees, reeffi ilmaan Haamaan kurnanii in rarraafame.

15Yihudoonni mandara Susaan keessa jiraatan ji'a Adaar gaafa guyyaa kudha afuraffaa ammas walitti qabamanii mandarattii keessaa namoota dhibba sadii in fixan; qabeenya isaanii garuu hin boojine.

16Yihudoonni warri kaan, warri kutaa biyya mootichaa warra hafan keessa jiraatan immoo jireenya isaanii eeggachuuf, diinota isaanii harkaas furamuudhaaf yommuu walitti gamtatan, warra isaan jibban keessaa namoota kuma torbaatamii shan in fixan; qabeenya isaanii garuu hin boojine.

17Kun Adaar gaafa guyyaa kudha sadaffaa ta'e; gaafa guyyaa kudha afuraffaa immoo boqotanii, nyaatanii, dhuganiis in gammadan.

18Gamtaan Yihudootaa warri mandara Susaan keessa jiraatan garuu, Adaar gaafa guyyaa kudha sadii fi kudha afurii walitti in qabaman; gaafa guyyaa kudha shanaffaa immoo boqotanii, nyaatanii, dhuganiis in gammadan.

19Yihudoonni gandeenii fi mandaroota dallaa hin qabne keessa jiraatan garuu Adaar gaafa guyyaa kudha afurii guyyaa gammachuu, guyyaa nyaataa fi dhugaatii, guyyaa itti kennaa waliif kennan godhanii in ayyaaneffatan.

20Mordekaayi wanta ta'e kana caafee, Yihudoota guutummaa kutaa biyya Ahashweros mootichaa isa dhi'oo fi isa fagoo keessa jiraatan hundumaaf in erge.

21Caaffata kanaanis wagguma waggaatti Adaar gaafa guyyaa kudha afurii fi kudha shanii akka ayyaaneffataniif isaaniif in dhaabe.

22Guyyoonni kun guyyoota Yihudoonni diinota isaanii harkaa itti furaman, ji'i kunis ji'a gaddi isaanii gammachuutti, boo'ichi isaaniis kolfatti geddarame ture; kanaaf guyyoota kana guyyoota nyaataa fi dhugaatii, guyyoota gammachuu, guyyoota kennaa itti waliif kennanii fi guyyoota hiyyeessota itti gargaaran akka godhataniif isaan in abboome.

23Akkuma Mordekaayi isaaniif caafetti Yihudoonni ayyaana ayyaaneffachuu jalqaban sana ittuma in fufan.

24Kanas guyyaan sun guyyaa isa Haamaan ilmi Hamedaataa namni biyya Agaag, inni diina Yihudoota hundumaa sun, Yihudoota dhiphisee balleessuudhaaf yeroo koratetti buufanni mukaa guyyaa sanatti baaseefii waan tureef, ittiin yaadachuudhaaf in godhan.

25Yommuu dubbichi karaa Asteer mooticha bira ga'e garuu, akeeki Haamaan Yihudoota irratti qopheesse inni hamaan matuma isaatti deebi'e, innii fi ilmaan isaa muka itti nama rarraasanitti akka rarraafamaniif mootichi caaffataan abboommii in baase.

26Kanaafis guyyoota kana “Furiim” jedhanii in moggaasan; [innis guyyoota “Buufata mukaa” jechuu dha]; sababii dubbii caaffata kana keessatti caafame hundumaatiif, sababii waan arganiitiif, waan isaanitti dhufeefis,

27Yihudoonni ofii isaaniitiif, sanyii isaaniitiif, namuma qomoo isaa Yihudiitti geddaratuufis, akka caaffata kanaatti wagguma waggaadhaan guyyoota kana lamaan yeroo isaa eeganii akka ayyaaneffataniif seera godhanii in dhaabbatan.

28Guyyoonni Furiim kun Yihudoota gidduutti utuu hin ayyaaneffamin hin hafin, seenaan isaaniis sanyii isaanii keessaa hin balleeffamin! Guyyoonni kun dhaloota hundumaa, maatii hundumaa, kutaawwan biyyaa hundumaa fi mandaroota hundumaa keessatti haa yaadataman, haa ayyaaneffamanis!

29Yommus Asteer mootittiin intalli Abiihaayil, Mordekaayi Yihudichaa wajjin caaffata waa'ee guyyoota Furiimiif caafame isa lammaffaa aboo guutuudhaan in cimsan.

30Mordekaayi Yihudoota hundumaaf, kutaawwan biyya Ahashweros mootichaa dhibbaa fi digdamii torbanuufis caaffata in erge; caaffaticha keessattis nagaanii fi gabiin akka isaaniif ta'uuf hawwa isaa erga mul'isee booddee,

31caaffanni kun,“Akkuma ani Mordekaayi Yihudichii fi Asteer mootittiin abboomnaan, Yihudoonnis immoo waa'ee soomuu fi waa'ee boo'anii kadhachuu seera godhanii ofii isaaniitiif, sanyii isaaniitiifis dhaabanitti akkasuma guyyoota Furiim kana yeroo isaanii eeganii ayyaanessuun akka barbaachisu cimsuudhaaf caafame” jedhe.

32Abboommiin Asteer seerrata guyyoota Furiimiif ba'e kana in cimse; kunis caafamee kaa'ameera.

Ibsa

9:1-19

Diinonni Yihudootaa labsii duraaniitiin isaan irratti aangoo qabaachuuf abdii qabaatan. Yoo saba Waaqayyoo irratti homaa hin yaalan ta’ee, ofii isaanii hin dhiphanne turan. Yihudoonni, waliin dhaabbatanii, wal jabeesse. Nu haa barannu hafuura tokkoon, yaada tokkoon, diinota lubbuu keenyaa, kan amantii keenya, kan lubbuu keenya caalaa gatii qabu, nu jalaa saamuuf yaalan, irratti walii waliin qabsaa’uudhaan cimee dhaabachuu.

Yihudoonni, ulfina amantii isaaniitiif, qabeenya addunyaa tuffii agarsiisan, akka isaan of eegumsa isaanii malee homaa hin barbaanne mul’isuuf. Haala kamittuu sabni Waaqayyoo namafakkii fi fedhii dhuunfaa dhabuu mul’isuu qaba, faayidaa seeraan argamuu danda'u irraa yeroo baay'ee diduudhaan. Yihudoonni hojii isaanii erga xumuranii guyyaa itti aanutti ayyaana isaanii kabajan. Yeroo rahmata guddaa Waaqayyo irraa arganne, hatattamaan isaaf galata deebisuu qabna.

Boqonnaa 9

Akkuma duraan ilaalle, ajajoonni mootummaa lama, lamaanuu mana mootummaa Shuushanitti kennaman, hojiirra turan. Tokko, guyyaa 13ffaa ji’a jalqabaatti kennamee, guyyaa 13ffaa ji’a kudha lamaffaa itti aanutti Yihudoonni hundi akka ajjeefaman kan ajaju ture; inni biraan immoo, guyyaa 23ffaa ji’a sadaffaatti kennamee, Yihudoonni guyyaa ajjeechaaf murtaa’e sana of-eeggannoo isaaniitiif billaa akka luqqisan, akkasumas diinota isaanii irratti hanga danda’anitti akka of-dhaaban kan hayyamu ture. Guyyaa kanaaf, akkasumas bu’aa isaa irratti abdiin guddaan akka ture homaa shakkii hin qabu. Dhimmi Yihudootaa waraanaan murtaa’uuf ture, guyyaan waraanaaf murtaa’es aangoon ture. Diinonni isaanii ajaja jalqabaatiin faayidaa argatan dhiisuu hin barbaanne, lakkoofsaan isaan caaluuf abdatanii turan; Yihudoonni immoo gaarummaa Waaqayyo isaanii fi qajeelummaa dhimma isaanii irratti hirkatan, akkasumas diinota isaanii irratti humna isaanii guutuu fayyadamuu murteessan. Guyyaan sun dhuma irratti dhufe; asitti immoo nutti himama: I. Waggaa sana Yihudootaaf guyyaa akkam bareedaa akka ture, akkasumas guyyoota lamaan itti aanan—guyyaa injifannoo fi gammachuu, magaalaa Shuushan keessattis ta’e naannolee mootummaa hunda keessatti (Lakk. 1–19). II. Guyyaa yaadannoo akkamii akka ta’e dhaloota dhufaniif, ayyaana waggaa waggaatiin, furamuu guddaa kana yaadachuuf, "Ayyaana Puurim" jedhamee kan waamamu (Lakk. 20–32).

Lakk. 1-19

Asitti waraana murteessaa Yihudootaa fi diinota isaanii gidduutti godhame, kan Yihudoonni injifatan qabna. Gamaan lamaanuu hin dinqifamne; sababiin isaa, lamaanuu yeroo dheeraa dura beeksisni kennameefii ture, kanaafuu isaan gidduutti qorumsa dandeettii qajeelaa ture. Gamaan tokko gama isa kaan finciltoota jechuu hin dandeenye, sababiin isaa lamaanuu aangoo mootummaa irraa deeggarsa qabu turan.

I. Diinonni Yihudootaa warra jalqaba miidhaa geessisan turan. Ajaja boodaatiin iyyuu, ajaja duraatiin aangoo isaanii irratti qabaachuuf abdatan (Lakk. 1), akkasumas akkuma sana isaan irratti haleellaa raawwatan; qaama tokko ta’anii, isaan miidhuuf isaan irratti walitti qabaman (Lakk. 2). Hiikni Chaaldayii akka jedhutti, Amaaleqoonni qofti Yihudoota irratti hin mul’anne, warri gowwoomfaman, akkasumas akka Fara’oon Israa’el irratti garaa isaanii jabaatan, of-balleessuuf meeshaa waraanaa qabatan. Tokko tokko Yihudoota irratti jibba hamaa fi hin danda’amne qabu turan, kan kufaatii Haamaan fi ol-ka’iinsi Mordekaayii isaan amansiisuu mannaa, isaan aarsuu fi cunqursaa fi murannoo isaanii hunda ajjeesuuf isaan kakaase. Ilmaan Haamaan, keessumaa, du’a abbaa isaanii baasuuf, akkasumas karoora isaa, kan isaan ulfinaa fi gootummaa jedhan, balaa kamiyyuu keessa darban iyyuu, itti fufuuf kakatanii turan; akkasumas kanaaf jecha Shuushan keessattis ta’e naannolee keessatti garee cimaa uumanii turan. Waaqayyo isaan irratti akka lolaa jiru ifatti arganii iyyuu, loluuf murteessan; akkasumas kanaan of-balleessuuf gowwoomfaman. Osoo isaan callisanii, saba Waaqayyoo irratti homaa hin yaalle ta’ee, rifeensi mataa isaanii tokkollee lafatti hin bu’u ture: garuu kana gochuuf of-amansiisuu hin dandeenye; of-balleessuuf kan isaan geessu ta’us, dhimma keessa galuu qabu, akkasumas dhagaa ulfaataa kan isaanitti deebi’u dhiibuu qabu.

II. Garuu Yihudoonni injifattoota turan. Guyyaa sana, ajajni mootichaa isaan balleessuuf hojiirra ooluuf ture, kan diinonni guyyaa isaanii ta’a jedhan, guyyaa Waaqayyoo ta’e (Faarfannaa 37:13). Kan eegameef faallaa isaa ta’e, Yihudoonnis warra isaan jibban irratti aangoo qabaatan (Lakk. 1). Asitti nutti himama:

1. Yihudoonni ofiif maal akka godhan (Lakk. 2): Magaalota isaanii keessatti walitti qabaman, qaama tokko ta’an, akkasumas of-eeggannoo isaanii irratti dhaabatan, nama tokkoofis humna hin agarsiifne, garuu hundumaafis mormii agarsiisan. Osoo ajajni isaan deeggaru hin jiraanne ta’ee, kana gochuuf hin dhiisan turan, garuu akkanaan deeggaramanii, seeraan lolaan. Osoo addaan ba’anii, maatiin tokko tokkoon hojjetanii turan ta’ee, diinota isaaniitiif saamaa salphaa ta’u turan; garuu waliin hojjechuudhaan, akkasumas magaalaawwan isaanii keessatti walitti qabamuudhaan, wal jabeessan, akkasumas diinota isaanii dura dhaabachuuf dhiisan. Vis unita fortior—humnoonni yeroo walitti makaman humna guddaadhaan hojjetu. Warri haala Yihudootaa yeroo ammaa kana barreessan, sababa kanaaf, bakka hedduutti baay’ee lakkoofsaan hedduu fi baay’ee dureeyyii ta’anii iyyuu, baay’ee tuffatamaa akka ta’an, sababiin isaa, isaan baay’inaan ofittummaa waan qabaniif walitti makamuu hin danda’an, akkasumas abaarsa bittinaa’uu jala waan jiraniif walitti dhufuu hin danda’an, akkasumas (akka asitti) walitti qabamuu hin danda’an, sababiin isaa, osoo danda’anii, lakkoofsa isaanii fi qabeenya isaaniitiin mootummoota humna qabeeyyii hedduu sodaachisuu danda’u turan.

2. Bulchitoonni naannolee, dhiibbaa Mordekaayiin, isaaniif maal akka godhan. Hojjettoonni mootichaa hundi, warri ajaja dhiigaa sanaan balleessaa isaanii dura bu’uuf ajajaman (Boq.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6

AMHEVG አዳር በሚባለውም በአሥራ ሁለተኛው ወር ከወሩም በአሥራ ሦስተኛው ቀን፥ የንጉሡ ትእዛዝና አዋጅ ሊፈጸምበት በነበረው ቀን፥ የአይሁድ ጠላቶች ሊሠለጥኑባቸው በነበረው ቀን፥ አይሁድ በጠላቶቻቸው… አማርኛ ENGNIV On the thirteenth day of the twelfth month, the month of Adar, the edict commanded by the king was to be carried out. O… English BCV ኣብ መበል ዓሰርተ ሰለስተ መዓልቲ ናይታ ኣዳር እትበሃል መበል ዓሰርተ ኽልተ ወርሒ፥ በታ ቓል ንጉስን ትእዛዙን ዝፍፀመላ መዓልቲ፥ በታ ፀላእቲ ኣይሁድ ክዕብልልዎም ተስፋ ገይሮምላ ዝነበሩ … ትግርኛ GAZBIB Ji'a kudha lammaffaa isa “Adaar” jedhamutti, ji'ichattiis guyyaan kudha sadaffaan guyyaa abboommiin mootichaa hojii irr… Afaan Oromoo BCV GIZ እስመ ዘዓሠርቱ ወክልኤቱ አውራኅ ወአመ ዓሡሩ ወሠሉሱ ለወርኅ አዳር በጽሐ መጽሐፍ ዘጸሐፈ ንጉሥ። giz BCV aksum ኣብ መበል ዓሰርተ ሰለስተ መዓልቲ ናይታ ኣዳር እትበሃል መበል ዓሰርተ ኽልተ ወርሒ፥ በታ ቓል ንጉስን ትእዛዙን ዝፍፀመላ መዓልቲ፥ በታ ፀላእቲ ኣይሁድ ክዕብልልዎም ተስፋ ገይሮምላ ዝነበሩ … ትግርኛ AMHNIV አዳር በተባለው በዐሥራ ሁለተኛው ወር ዐሥራ ሦስተኛ ቀን፣ በንጉሡ ትእዛዝ የወጣው ዐዋጅ የሚፈጸምበት ዕለት ነበር። በዚህም ዕለት የአይሁድ ጠላቶች የበላይነቱን እንደሚያገኙ ተማምነው ነበር፤… አማርኛ SWAHSUV Hata ulipofika mwezi wa kumi na mbili, ndio mwezi wa Adari, siku yake ya kumi na tatu, amri ya mfalme na mbiu yake ilip… Kiswahili