መጽሐፈ አስቴር 9

9:1-19 የአይሁድ ጠላቶች በቀድሞው አዋጅ በእነርሱ ላይ ሥልጣን እንደሚኖራቸው ተስፋ አድርገው ነበር። በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ምንም ጥረት ባያደርጉ ኖሮ፣ እነርሱ ራሳቸው ባልተሰቃዩ ነበር። አይሁድ አንድ ላይ በመሆን እርስ በእርሳቸው ተጠናክረዋል። እኛም በአንድ መንፈስና በአንድ ልብ ጸንተን በመቆም፣ ከሕይወታችን የበለጠ ውድ የሆነውን እምነታችንን ለመንጠቅ ከሚጥሩ የነፍሳችን ጠላቶች ጋር ተባብረን መጋደልን እንማር። አይሁድ፣ ለሃይማኖታቸው ክብር ሲሉ፣ ከራሳቸው መዳን በስተቀር ሌላ ምንም እንደማይሹ ለማሳየት ዓለማዊ ሀብትን ንቀው ነበር። በማንኛውም ሁኔታ የእግዚአብሔር ሕዝብ ሰብአዊነትንና ፍላጎት የለሽነትን መግለጽ አለባቸው፤ በሕጋዊ መንገድ ሊገኙ ይችሉ የነበሩትን ጥቅሞችንም በተደጋጋሚ መተው አለባቸው። አይሁድ ሥራቸውን ከጨረሱ በኋላ በማግስቱ በዓላቸውን አከበሩ። ከእግዚአብሔር ታላቅ ምሕረት ስንቀበል፣ ለእርሱ በምስጋና ለመመለስ ፈጣኖች መሆን አለብን።

ምዕራፍ 9

በሹሻን ንጉሣዊ ግቢ የተሰጡ ሁለት ንጉሣዊ አዋጆች በሥራ ላይ እንደነበሩ አይተናል። አንደኛው በመጀመሪያው ወር በአሥራ ሦስተኛው ቀን የወጣ ሲሆን፣ በሚቀጥለው በአሥራ ሁለተኛው ወር በአሥራ ሦስተኛው ቀን አይሁድ ሁሉ እንዲገደሉ ያዘዘ ነበር። ሌላኛው ደግሞ በሦስተኛው ወር በሃያ ሦስተኛው ቀን የወጣ ሲሆን፣ አይሁድ ለጥፋታቸው በተወሰነው ቀን ራሳቸውን ለመከላከል ሰይፍ እንዲመዙና ጠላቶቻቸውን በተቻላቸው መጠን እንዲመክቱ ሥልጣን የሚሰጥ ነበር። የዚህ ቀንና ውጤቱ ታላቅ ተስፋ እንደነበረ ምንም ጥርጥር የለውም። የአይሁድ ጉዳይ በጦርነት ሊፈታ የነበረ ሲሆን፣ የውጊያው ቀን በሥልጣን ተወስኖ ነበር። ጠላቶቻቸው በመጀመሪያው አዋጅ የተሰጣቸውን ጥቅም ላለማጣት ወሰኑ፤ በቁጥር ብዛት ሊያሸንፏቸው ተስፋ አድርገው ነበር። አይሁድ ግን በአምላካቸው ቸርነትና በጉዳያቸው ጽድቅ ታምነው፣ ጠላቶቻቸውን ለመመከት የተቻላቸውን ሁሉ ለማድረግ ወሰኑ። በመጨረሻም ቀኑ ደረሰ፤ እዚህ ላይ ደግሞ የሚከተለውን እንነገራለን።

I. በዚያ ዓመት ለአይሁድ ምን ያህል የከበረ ቀን እንደነበረ፣ እንዲሁም የሚቀጥሉት ሁለት ቀናት—በሹሻን ከተማም ሆነ በንጉሡ ግዛቶች ሁሉ የድልና የደስታ ቀን እንደነበረ (ቁ. 1-19)።

II. ይህ ታላቅ መዳን መታሰቢያ እንዲሆን በየዓመቱ በሚከበረው “የፑሪም በዓል” አማካኝነት ለትውልድ ምን ያህል የማይረሳ ቀን እንደተደረገ (ቁ. 20-32)።

ቁጥር 1-19

እዚህ ላይ በአይሁድና በጠላቶቻቸው መካከል የተደረገ ወሳኝ ጦርነት እናያለን፤ በዚህም አይሁድ አሸናፊዎች ነበሩ። ሁለቱም ወገኖች አልተገረሙም፤ ምክንያቱም ሁለቱም ከረጅም ጊዜ በፊት ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷቸው ነበርና፣ በመካከላቸውም ፍትሐዊ የችሎታ ፈተና ነበር። ሁለቱም ወገኖች አንዱ ሌላውን ዓመፀኛ ሊሉ አይችሉም ነበር፤ ምክንያቱም ሁለቱም በንጉሣዊ ሥልጣን የተደገፉ ነበሩ።

I. የአይሁድ ጠላቶች ጥቃቱን የጀመሩት እነርሱ ነበሩ። የኋለኛው አዋጅ ቢኖርም፣ በቀድሞው አዋጅ ምክንያት በእነርሱ ላይ ሥልጣን እንደሚኖራቸው ተስፋ አድርገው ነበር (ቁ. 1)፣ በዚህም መሠረት ጥቃት ሰነዘሩባቸው፤ ራሳቸውን በቡድን አደራጅተው፣ እነርሱን ለመጉዳት ተባብረው ተነሱ (ቁ. 2)። የኬልዴው ትርጓሜ እንደሚያመለክተው፣ በአይሁድ ላይ የተነሱት አማሌቃውያን ብቻ ነበሩ፤ እነርሱም እንደ ፈርዖን በእስራኤል ላይ ልባቸው ደንድኖና ታውሮ፣ ለራሳቸው ጥፋት መሳሪያ አንስተው ነበር። አንዳንዶች በአይሁድ ላይ እንዲህ ያለ የጠነከረና የማይታረቅ ጥላቻ ነበራቸውና የሃማን ውድቀትና የመርዶክዮስ ከፍ ከፍ ማለት ሊያሳምናቸው አልቻለም፤ ይልቁንም ይበልጥ አስቆጥቷቸውና ሁሉንም ለማጥፋት ይበልጥ ጽኑና ቁጡ አድርጓቸዋል። በተለይም የሃማን ልጆች የአባታቸውን ሞት ለመበቀልና የእርሱን ዕቅዶች ለመፈጸም ቃል ገቡ፤ ምንም ዓይነት አደጋ ቢደርስባቸውም እነዚህን ዕቅዶች ክቡርና ደፋር ብለው ይጠሯቸው ነበር። ለዚህም ዓላማ በሹሻንም ሆነ በግዛቶቹ ውስጥ ጠንካራ ቡድን አቋቁመው ነበር። እግዚአብሔር በእነርሱ ላይ እንደሚዋጋ በግልጽ ቢያዩም፣ ለመዋጋት ቆርጠው ነበር፤ በዚህም ለራሳቸው ጥፋት ታወሩ። ዝም ብለው ቢቀመጡና በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ምንም ባይሞክሩ ኖሮ፣ ከራሳቸው አንድም ፀጉር ወደ ምድር አይወድቅም ነበር፤ ነገር ግን ይህን ለማድረግ ራሳቸውን ማሳመን አልቻሉም፤ ለራሳቸው ጥፋት ቢሆንም ጣልቃ መግባት ነበረባቸው፤ በእነርሱ ላይ የሚመለስ ከባድ ድንጋይ ይንከባለሉ ነበር።

II. አይሁድ ግን አሸናፊዎች ነበሩ። ንጉሡ እነርሱን ለማጥፋት ያወጣው አዋጅ ሊፈጸም የነበረበት ያው ቀን፣ ጠላቶች የራሳቸው ቀን ይሆናል ብለው ያሰቡት፣ የእግዚአብሔር ቀን ሆነ (መዝ. 37:13)። ከተጠበቀው በተቃራኒው ሆነ፤ አይሁድም በሚጠሏቸው ላይ ገዙ (ቁ. 1)። እዚህ ላይ የሚከተለውን እንነገራለን።

1. አይሁድ ለራሳቸው ያደረጉት (ቁ. 2)፦ በከተሞቻቸው ተሰብስበው፣ ተደራጅተው፣ ራሳቸውን ለመከላከል ቆሙ፤ በማንም ላይ ጥቃት አልሰነዘሩም፣ ነገር ግን ሁሉንም ተቃወሙ። የሚያረጋግጥላቸው አዋጅ ባይኖራቸው ኖሮ፣ ይህን ለማድረግ ባልደፈሩ ነበር፤ ነገር ግን እንዲህ በመደገፋቸው በሕግ ተዋጉ። በተናጠል፣ እያንዳንዱ ቤተሰብ ለብቻው ቢሠራ ኖሮ፣ ለጠላቶቻቸው ቀላል ምርኮ ይሆኑ ነበር፤ ነገር ግን በአንድነት በመሥራትና በከተሞቻቸው በመሰባሰብ፣ እርስ በእርሳቸው ተጠናከሩ፣ ጠላቶቻቸውንም ለመጋፈጥ ደፈሩ። Vis unita fortior—ኃይሎች ሲተባበሩ የበለጠ ኃይለኛ ይሆናሉ። በዚህ ዘመን ስለ አይሁድ ሁኔታ የሚጽፉ ሰዎች፣ በብዙ ቦታዎች እጅግ ብዙና ባለጸጋ ቢሆኑም፣ አሁንም ለምን እንዲህ የተናቁ እንደሆኑ ምክንያት ሲሰጡ፣ በአጠቃላይ ራስ ወዳድ በመሆናቸው ሊዋሃዱ አይችሉም፣ እንዲሁም በመበተን እርግማን ሥር በመሆናቸው ሊተባበሩ ወይም (እዚህ ላይ እንዳለው) ሊሰበሰቡ አይችሉም፤ ምክንያቱም ይህን ማድረግ ቢችሉ ኖሮ፣ በቁጥራቸውና በሀብታቸው እጅግ ኃያላን የሆኑ መንግሥታትን ሊያስፈራሩ ይችሉ ነበር።

2. የመርዶክዮስ ተጽዕኖ ሥር ሆነው የአውራጃዎቹ ገዥዎች ለእነርሱ ያደረጉት። በደም አፋሳሹ አዋጅ ጥፋታቸውን እንዲያፋጥኑ የታዘዙት የንጉሡ ባለሥልጣናት ሁሉ (ምዕ. 3:12, 13)፣ የኋለኛውን አዋጅ ተቀበሉ (ይህም አንዱ ሌላውን የሚሽር በመሆኑ ጉዳዩን ክፍት አድርጎላቸው የፈለጉትን እንዲያደርጉ ነፃነት ሰጥቷቸው ነበር)፤ አይሁድንም ረዱ፤ ይህም ሚዛኑን ወደ እነርሱ አዞረ (ቁ. 3)። አውራጃዎቹ በአጠቃላይ የአውራጃዎቹ ገዥዎች እንደፈለጉ ያደርጉ ነበር፤ ስለዚህም አይሁድን መደገፋቸው በእጅጉ ረዳቸው። ግን ለምን ረዷቸው? ለእነርሱ ደግነት ስላላቸው ሳይሆን፣ የመርዶክዮስ ፍርሃት በእነርሱ ላይ ስለወደቀ ነበር፤ እርሱም የእግዚአብሔርና የንጉሡ ሞገስ በግልጽ ነበረው። ሁሉም የመርዶክዮስን ወዳጆች መርዳት የራሳቸው ጥቅም እንደሆነ ተመለከቱ፤ ምክንያቱም እርሱ በንጉሡ ቤት ታላቅ ከመሆኑም በላይ፣ በቤተ መንግሥት ሰዎች ዘንድ የተወደደ ብቻ ሳይሆን (ብዙዎች መልካም ስማቸውን ለመደገፍ ውስጣዊ ዋጋ የሌላቸው ቢሆኑም)፣ የጥበቡና የበጎነቱ ዝና ከዚያ ተነስቶ በመላው አውራጃዎች ተሰራጭቶ ነበር፤ በሁሉም ቦታዎች እንደ ታላቅ ሰው ይወደስ ነበር። እርሱም ስኬታማ ሰው እንደሆነና ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ እንደሄደ ይታይ ነበር (ቁ. 4)፤ ስለዚህም እርሱን በመፍራት የንጉሡ ባለሥልጣናት ሁሉ አይሁድን ረዱ። ታላላቅ ሰዎች በተጽዕኗቸው ብዙ መልካም ነገር ሊያደርጉ ይችላሉ፤ እግዚአብሔርን የማይፈሩ ብዙዎችም እነርሱን ይፈራሉ።

3. እግዚአብሔር ለእነርሱ ያደረገው፦ ሁሉንም ሕዝብ በእነርሱ ላይ ፍርሃት አሳደረባቸው (ቁ. 2)፤ ልክ ከነዓናውያን በእስራኤል ላይ እንደፈሩት (ኢያሱ 2:9, 5:1)፤ ስለዚህም እነርሱን ለማጥቃት ደፋር ቢሆኑም፣ ጥቃቱን ለመቀጠል ድፍረት አልነበራቸውም። ለመዋጋት ሲመጡ ልባቸው ቀለጠ፤ ከኃያላኑም ሰዎች አንዳቸውም እጃቸውን ማግኘት አልቻሉም።

4. በዚህም የተነሳ ያደረጉት ግድያ፦ ማንም ሊቋቋማቸው አልቻለም (ቁ. 2)፤ ነገር ግን በሚጠሏቸው ላይ የፈለጉትን አደረጉ (ቁ. 5)። አይሁድ በሚያስደንቅ ሁኔታ ተጠናክረውና ተበረታተው፣ ጠላቶቻቸውም ደክመውና ተስፋ ቆርጠው ነበር፤ ስለዚህም ለጥፋታቸው ራሳቸውን ምልክት ካደረጉት መካከል አንዳቸውም አላመለጡም፤ ነገር ግን በሰይፍ መቱአቸው። በተለይም፣

(1.) በአዳር ወር በአሥራ ሦስተኛው ቀን በሹሻን ከተማ 500 ሰዎችን (ቁ. 6) እና የሃማንን አሥር ልጆች ገደሉ (ቁ. 10)። አይሁድ የፑሪም በዓልን ሲያከብሩ ይህን የአስቴርን መጽሐፍ ሲያነቡ፣ የሃማንን አሥር ልጆች ስም በአንድ ትንፋሽ፣ ያለ ምንም ማቋረጥ እንዲያነቡ ራሳቸውን ያስገድዳሉ፤ ምክንያቱም ሁሉም በአንድ ላይ እንደተገደሉና በአንድ ጊዜ ነፍሳቸውን እንደሰጡ ይናገራሉ (ቡክስት. ሲናግ. ጁድ. ምዕ. 24)። የኬልዴው ትርጓሜ እንደሚያመለክተው፣ እነዚህ አሥሩ ሲገደሉ፣ ዜሬስ ከሰባ ሌሎች ልጆቿ ጋር አምልጣ፣ በኋላም ከቤት ወደ ቤት እየለመነች ትኖር ነበር።

(2.) በአሥራ አራተኛው ቀን በሹሻን ከተማ 300 ተጨማሪ ሰዎችን ገደሉ፤ እነዚህም በቀድሞው የቅጣት ቀን ከሰይፍ ያመለጡ ነበሩ (ቁ. 15)። አስቴር ይህን እንዲያደርጉ ከንጉሡ ፈቃድ አገኘች፤ ይህም ለጠላቶቻቸው የበለጠ ፍርሃት ለመፍጠርና ያንን ክፉ የሰዎች ቡድን ሙሉ በሙሉ ለማጥፋት ነበር። ንጉሡ በመጀመሪያው ቀን በሰይፍ የተገደሉትን ቁጥር ተመልክቶ (ቁ. 11)፣ ለአስቴርም ነገራት (ቁ. 12)፣ ሌላ ምን እንደምትፈልግም ጠየቃት። “ምንም” አለች፣ “እንደዚህ ያለ ሌላ ቀን ሥራ ለመሥራት ፈቃድ ካልሆነ በስተቀር።” አስቴር በእርግጥ ደም አፍሳሽ ወይም ግድያን የምትወድ አልነበረችም፤ ነገር ግን ይህን ጥያቄ እንድታቀርብ ያነሳሷት በጣም ጥሩ ምክንያቶች ነበሯት። የሃማን አሥር ልጆች አስከሬኖች አባታቸው በተሰቀለበት ግንድ ላይ እንዲሰቀሉ ጠየቀች፤ ይህም ለቤተሰቡ የበለጠ ውርደትና ለቡድኑ ፍርሃት ለመፍጠር ነበር (ቁ. 13)፤ በዚህም መሠረት ተደረገ (ቁ. 14)። በሰንሰለት ተሰቅለው ለተወሰነ ጊዜ እንደተተዉ ይታሰባል።

(3.