Ester 3

3:1-6 Mordekai Haamaan ulfeessuu dide. Amantiin Yihudootaa namoota du'anitti ulfina waaqeffannaa fakkaatu kennuu isa dhowwa ture, keessumaa nama hamaa Haamaan akka turetti ta'eef. Uumamaan hundi keenya waaqeffattoota tolfamoo dha; Ofii keenyaa waaqeffannaa tolfamaa jaallannuudha, waan hunduu to'annaa keenya jala jiru akka ta'eetti yoo nu qaban ni gammanna. Amantiin amala gaarii gonkumaa hin balleessu, garuu namaaf kabaja sirrii kennuu nu barsiisa. Haata'u malee, lammiin Tsiyoon nama akkuma Haamaan hamaa ta'e, garaa isaatiin qofa osoo hin taane, ija isaatiinis ni tuffata, Far 15:4. Amantiin dhugaa seera Waaqayyoo kan cabsan labsoota yookaan aadaa addunyaaf bitamuu hin danda'u. Nama caalaa Waaqayyoof abboomamuu qaba, bu'aa isaas Isaaf dhiisuu qaba. Haamaan dallansuu guutuu ture. Karoorri isaa hafuura hamaa, jalqabaa kaasee nama ajjeesaa ture sanaan kaka'e. Inni Kristoosii fi Waldaa Isaatiif diinummaan isaa ijoollee isaa hundumaa to'ata.

Boqonnaa 3 Asitti wanti baay’ee dukkanaa’aa fi gaddisiisaan mul’ata, kunis saba Waaqayyoo hundumaa balleessuuf akeekkachiisa. Halkan dukkanaa’aan akkasii yoo jiraachuu baate, ifti ganamaa akkasitti hin simatamu ture.

I. Haamaan jaallatamaa mootichaa ta’a (lak. 1).

II. Mordekay ulfina inni gaafatu kennuuf dide (lak. 2-4).

III. Haamaan, sababa isaa irraa kan ka’e, Yihudoota hundumaa irratti haaloo ba’uuf kakata (lak. 5, 6).

IV. Inni, yaada hamaa irratti hundaa’uudhaan, guyyaa murtaa’e tokko irratti hundumaa ajjeesuuf ajaja mootichaa argata (lak. 7-13).

V. Ajajni kun mootummaa guutuu keessatti faca’a (lak. 14, 15).

Asitti argina:

I. Haamaan mootichaadhaan ol-qabama, sana booda saba hundaan ni waaqeffama. Ahasweros dhiheenya kana Astera gara qoma isaa galcheera, garuu inni michoota ishee ol-qabuuf yookiin nama diina saba ishee ta’uu isaa beektu ol-qabamuu isaa ittisuuf dandeettii akkasii hin qabdu turte. Warri gaariin yeroo guddatan, akkuma barbaadan gaarii hojjechuu yookiin badii ittisuu akka hin dandeenye argatu. Haamaan kun Agaagii ture (Amaalqaa, Yoseefus jedha), tarii sanyii Agaag irraa kan dhufe, maqaa beekamaa mootota Amaalqaa, akkuma Lakkoofsa 24:7 irratti mul’atu. Tokko tokko dhalootaan mootii ture jedhu, akkuma Yoyaaqiim ture, teessoon isaa mootota booji’amoo kaan irra ol-ka’ee ture (2 Mootota 25:28), akkuma kan Haamaan asitti ture, lak. 1. Mootichi isa jaallate (mootonnii sababa tola isaanii kennuuf dirqama hin qaban), isa jaallatamaa isaa, amanamtuu isaa, ministeera muummee isaa godhe. Mana mootummaa sanaa keessatti dhiibbaan guddaan ture, (fakkii durii faallaa ta’een) warra inni eebbise biyyi hundis ni eebbise; namoonni hundinuu aduu baatu kana waaqeffatan, tajaajiltoonni mootichaas addatti isa duratti akka sagadanuufi ulfina akka kennaniif ajajaman (lak. 2), isaanis akkasuma godhan. Mootichi Haamaan keessatti maal akka dinqisiisaa yookiin galateeffatamaa ta’e arge nan dinqama; inni nama ulfinaa yookiin qajeelummaa, nama ija jabina dhugaa yookiin amala cimaa hin qabne ta’uu isaa ifaadha, garuu inni boonaa, aarii qabeessa, fi haaloo ba’aa ture; ta’us inni ol-qabame, jaallatame, akkasumas isa caalaa guddaan hin jiru turte. Jaallatamoonni moototaa yeroo hundumaa namoota ulfina qaban miti.

II. Mordekay murtii cimaa fi ija jabina qabuun qajeelcha isaa eeggate, kanaafis akkuma tajaajiltoonni mootichaa kaan godhan, Haamaan ulfina kennuuf dide, lak. 2. Michoonni isaa ajaja mootichaa isa yaadachiisanii, sana booda ajajichaaf yoo bitamuu dide balaa isa mudatu ibsaniif; kun jireenya isaa kan gaafatu ture, keessumaa boona Haamaan yoo ilaalle, lak. 3. Guyyaa hundumaa isa dubbisan (lak. 4), akka inni bitamu isa amansiisuuf, garuu hundumtuu faayidaa hin qabne: isaaniif hin dhageenye, garuu ifatti Yihudii ta’uu isaa fi qalbii isaatiin kana gochuu akka hin dandeenye isaaniif hime. Mormiin isaa, yeroo hubatamee fi dubbii ta’e, yeroo baay’ee boonaa fi hinaaffaatti kan qabame ture, inni Haamaan ulfina kennuu dideef sababiin isaa, sababa Astera waliin hidhata qabuuf, inni ofii isaa akka inni ol-hin qabamne yookiin hafuura fincilaa fi mootichaafii mootummaa isaa jibbuu isaa irraa kan ka’e ture; warri isaaf gaarii yaadan dadhabina isaa yookiin dandeettii dhabuu isaa akka ta’etti ilaalan, amala isaa fi adda ta’uu isaa jedhan. Mordekay malee namni biraa ajajichaaf bitamuuf akka hin shakkin hin mul’atu; ta’us diddaan isaa amantii qabeessa, qalbii qabeessa, fi Waaqayyoof kan gammachiisu ture, sababiin isaa amantiin Yihudootaa isa dhoorke: 1. Ulfina guddaa akkasii nama du’aa kamiyyuu, keessumaa nama hamaa akkuma Haamaan tureef kennuu. Kitaaba kana keessatti boqonnaawwan dhokatoo keessatti (boq. 13:12-14) Mordekay dhimma kana irratti Waaqayyoon akkasitti kadhachaa mul’ata: "Yaa Gooftaa, Haamaan boonaa sana duratti kan hin saganne tuffii yookiin boonaa irraa yookiin ulfina barbaaduu irraa akka hin taane ati beekta; sababiin isaa, fayyina Israa’eliif, miila isaa dhungachuuf fedhii gaarii qaba ture; garuu kana kan godhe ulfina namaa ulfina Waaqayyoo irra akka hin caalchifneef ture, si malee homaa hin waaqeffadhu." 2. Keessumaa ulfina akkasii Amaalqaa, saba Waaqayyo waraana bara baraa akka isaan waliin qabaatu kakate (Ba’uu 17:16) fi dhimma isaanii irratti ajaja cimaa kenne (Keessa Deebii 25:17), "Amaalqaan maal akka godhe yaadadhaa" jedhu, kennuun saba isaatiif qajeelummaa dhabuu akka ta’etti yaade. Amantiin amala gaarii gonkumaa kan hin balleessine ta’us, ulfina namaaf malu akka kenninu nu barsiisa, garuu amalli lammii Xiyoon, nama hamaa akkuma Haamaan ture, qalbii isaa keessatti qofa osoo hin taane, ija isaa keessattis akka tuffatamuudha, Faarfannaa 15:4. Warri qajeelcha qalbii isaaniitiin geggeeffaman, akkuma Mordekay ture, yoo ceeffaman yookiin yoo sodaachifamanillee, cimaa fi murannoo qabeessa haa ta’an.

III. Haamaan haaloo ba’uuf yaada. Tokko tokko Haamaan biratti jaalala argachuuf jecha, amala Mordekay isa hamaa isaaf himan, inni ni jilbeenfata moo ni caba jedhanii eeggachaa turan, lak. 4.