እስጢፋኖስ

እስጢፋኖስ በኢየሩሳሌም የነበረችው ቀደምት ቤተ ክርስቲያን መበለቶችን ዕለታዊ ምግብ የማከፋፈል ኃላፊነት ያለባቸውን ዲያቆናት ሆነው እንዲያገለግሉ ከመረጠቻቸው ሰባት ሰዎች አንዱ ነበር (ሐሥ 6:1-6)። እርሱም በእምነት፣ በጥበብና በመንፈስ ቅዱስ የተሞላ እንደሆነ ተገልጿል (ሐሥ 6:5, 8)። እስጢፋኖስ በተሰበሰበው ሕዝብ መካከል ድንቅና ምልክቶችን ማድረጉን ሲቀጥል፣ ከነጻ ወጪዎች ምኵራብ አባላት ተቃውሞ ገጠመው፤ እነርሱም ከእርሱ ጋር ይከራከሩ ነበር (ሐሥ 6:9)። ሆኖም ግን፣ እርሱ በተናገረበት ጥበብና መንፈስ ሊቋቋሙት አልቻሉም (ሐሥ 6:10)። በዚህም ምክንያት፣ እስጢፋኖስን በሙሴና በእግዚአብሔር ላይ የስድብ ቃል ተናግሯል በማለት የሐሰት ክስ አቀረቡበት (ሐሥ 6:11-14)። ወደ ሳንሄድሪን (የአይሁድ ከፍተኛ ፍርድ ቤት) በቀረበ ጊዜ፣ የእስጢፋኖስ ፊት እንደ መልአክ ፊት መስሎ ታይቷል ተብሏል (ሐሥ 6:15)። እስጢፋኖስ ራሱን ለመከላከል፣ የእስራኤልን ታሪክና የእግዚአብሔርን ነቢያት አለመቀበላቸውን የሚተርክ፣ በመጨረሻም ኢየሱስን እንደ ጻድቅ አለመቀበላቸውን የሚያሳይ ኃይለኛ ንግግር አቀረበ (ሐሥ 7:1-53)። እርሱም ሰሚዎቹን አባቶቻቸው እንዳደረጉት ሁሉ መንፈስ ቅዱስን በመቃወም ነቢያትን እንዳሳደዱ ከሰሳቸው (ሐሥ 7:51-52)። በቃላቱ የተቆጡት የሳንሄድሪን አባላት ጥርሳቸውን በእስጢፋኖስ ላይ አፋጩበት፣ እርሱ ግን በመንፈስ ቅዱስ ተሞልቶ ወደ ሰማይ ትኵር ብሎ ተመለከተና የእግዚአብሔርን ክብርና ኢየሱስ በእግዚአብሔር ቀኝ ቆሞ አየ (ሐሥ 7:54-55)። ይህን ራእይ በገለጸ ጊዜ፣ ከከተማው ውጭ ጎትተው አወጡትና በድንጋይ ወግረው ገደሉት፤ ሳኦል (በኋላ ጳውሎስ በመባል የታወቀው) የተባለ አንድ ወጣት ደግሞ ግድያውን የፈጸሙትን ሰዎች ልብስ ይጠብቅ ነበር (ሐሥ 7:56-60)። በድንጋይ እየተወገረ ሳለ፣ እስጢፋኖስ ጌታ ኢየሱስን መንፈሱን እንዲቀበልለት ጠራ፤ እንዲሁም ኢየሱስ በመስቀል ላይ የተናገረውን ቃል አስተጋብቶ፣ እግዚአብሔር ይህን ኃጢአት በአሳዳጆቹ ላይ እንዳይቆጥርባቸው ለመነ (ሐሥ 7:59-60)። እግዚአብሔርን የሚፈሩ ሰዎች እስጢፋኖስን ቀበሩትና በእርሱም ላይ እጅግ አዘኑ (ሐሥ 8:2)። የእስጢፋኖስ ሰማዕትነት በቀደምት ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ትልቅ ለውጥ ያመጣ ክስተት ነበር፤ ምክንያቱም በኢየሩሳሌም በቤተ ክርስቲያን ላይ ታላቅ ስደት እንዲቀሰቀስ ምክንያት ሆኖ፣ አማኞች በይሁዳና በሰማርያ እንዲበተኑ አድርጓል (ሐሥ 8:1, 11:19)። ይህ መበተን በመጨረሻ ወንጌል ከኢየሩሳሌም አልፎ እንዲስፋፋ ምክንያት ሆኗል፤ ይህም ኢየሱስ እስከ ምድር ዳርቻ ድረስ ምስክሮቹ እንዲሆኑ የሰጠውን ትእዛዝ መፈጸም ነበር (ሐሥ 1:8)።