መጽሐፈ ምሳሌ 7

የእግዚአብሔርን ትእዛዛት በጥንቃቄ ልንጠብቅ ይገባል። እነሱን ጠብቅ ትኖራለህም ብቻ ሳይሆን፣ እነርሱ ከሌሉ መኖር እንደማይችሉ አድርገህ ጠብቃቸው። ጥብቅና ጥንቃቄ የተሞላበት አካሄድን አላስፈላጊ እና ከመጠን በላይ ትክክለኛ ነው ብለው የሚወቅሱ፣ ሕጉ እንደ ዓይን ብሌን መጠበቅ እንዳለበት አያስተውሉም፤ በእርግጥም በልብ ውስጥ ያለው ሕግ የነፍስ ዓይን ነው። የእግዚአብሔር ቃል በእኛ ውስጥ ይኑር፣ ሁልጊዜም ለማንበብ ዝግጁ በሆነ መልኩም ይጻፍ። በዚህም መንገድ የራሳችን ምኞቶች ከሚያስከትሉት ገዳይ መዘዝ፣ ከሰይጣንም ወጥመዶች እንጠበቃለን። የእግዚአብሔር ቃል የኃጢአትን ፍርሃታችንን እና በእርሱ ላይ ያለንን ቁርጥ ውሳኔ ያጸናልን።

ምዕራፍ 7 የዚህ ምዕራፍ ዓላማ፣ ከዚህ በፊት እንደነበሩት በርካታ ምዕራፎች ሁሉ፣ ወጣቶችን ከሥጋ ምኞት ማስጠንቀቅ ነው። ሰሎሞን ይህ ነገር በአባቱ ላይ ምን ያህል መጥፎ ውጤት እንዳስከተለ አስታውሷል፤ ምናልባትም ራሱም በዚህ ተጠምዶ አግኝቶ ይሆናል፣ ወይም ልጁም በዚህ ዝንባሌ እንዳለው ተገንዝቦ ይሆናል፤ ወይም ደግሞ በሕዝቡ መካከል ስንት ተስፋ ሰጪ ወጣቶች በእነዚህ ምኞቶች እንደጠፉ ተመልክቶ ነበር። ስለዚህም ሰዎችን ከእነዚህ ለማራቅ በቂ ነገር መናገር እንደማይችል አስቦ ነበር፤ ይህም ‹‹እያንዳንዱ ሰው የራሱን ዕቃ በቅድስናና በክብር እንጂ በፍትወት ምኞት እንዳይይዝ›› ነው። በዚህ ምዕራፍ ውስጥ፣

I. አእምሮአችንን በእግዚአብሔር ቃል እንዲመራና እንዲገዛ የሚያደርግ አጠቃላይ ምክር፣ ይህም ለዚህ ኃጢአት ፍጹም መድኃኒት ነው (ቁ. 1-5)።

II. ጥንቃቄ የጎደላቸው ወጣቶች በዚህ ወጥመድ ውስጥ የመውደቅ ታላቅ አደጋ ዝርዝር መግለጫ (ቁ. 6-23)።

III. ከዚህ በመነሳት፣ በመጨረሻም፣ ወደዚህ ኃጢአት ከሚያደርሱ ነገሮች ሁሉ እንድንጠነቀቅ የሚያስችል ከባድ ማስጠንቀቂያ (ቁ. 24-27)። ሁላችንም ‹‹ጌታ ሆይ፣ ወደ ፈተና አታግባን›› ብለን መጸለይ አለብን።

ቁጥር 1-5 እነዚህ ቁጥሮች ከሥጋ ምኞት ማስጠንቀቂያው መግቢያ ናቸው፤ ከምዕራፍ 6:20 ጀምሮ ካለው ጋር ተመሳሳይ ሲሆን፣ (ቁ. 5) ላይ እንደዚያው (ቁ. 24) ‹‹ከባዕድ ሴት እንድትጠበቅ›› በሚል ያበቃል። ይህ ነው ዓላማው፤ እዚያ ላይ ‹‹የአባትህን ትእዛዝ ጠብቅ›› ብሎ ነበር፤ እዚህ ላይ ደግሞ (ሁለቱም አንድ ናቸው) ‹‹ትእዛዞቼን ጠብቅ›› ይላል፤ ምክንያቱም እንደ ልጆች አድርጎ ነው የሚናገረን። በእግዚአብሔር ስም ይናገራል፤ ምክንያቱም ልንጠብቃቸው የሚገቡን የእግዚአብሔር ትእዛዛት፣ ቃሉ፣ ሕጉ ናቸው። የእግዚአብሔር ቃል ለእኛ መሆን ያለበት፣

1. እጅግ የምንጠነቀቅለት ነገር ነው። እንደ ውድ ሀብታችን ልንጠብቀው ይገባል፤ የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ከእኛ ጋር ልናስቀምጣቸው፣ በደህና ልናስቀምጣቸው ይገባል፤ ይህም በክፉው እንዳንዘረፍባቸው ነው (ቁ. 1)። እንደ ሕይወታችን ልንጠብቀው ይገባል፡- ‹‹ትእዛዞቼን ጠብቅ ትኖራለህም›› (ቁ. 2)፤ ይህም ‹‹ጠብቃቸው ትኖራለህ›› ብቻ ሳይሆን፣ ‹‹ያለ እነርሱ መኖር እንደማይችሉ ሰዎች፣ እንደ ሕይወትህ ጠብቃቸው›› ማለት ነው። ለጻድቅ ሰው የእግዚአብሔር ቃል ቢነፈገው ሞት ነው፤ ምክንያቱም እርሱ የሚኖረው በእርሱ ነው እንጂ በዳቦ ብቻ አይደለም።

2. እጅግ የምንጠነቀቅለት ነገር ነው፡- ‹‹ሕጌን እንደ ዓይንህ ብሌን ጠብቅ።›› ትንሽ ነገር ዓይንን ያሳምማል፣ ስለዚህም ተፈጥሮ በሚገባ ጠብቆታል። ከዳዊት ጋር በመሆን፣ እግዚአብሔር እንደ ዓይኑ ብሌን እንዲጠብቀን (መዝሙር 17:8)፣ ሕይወታችንና ምቾታችን በእርሱ ፊት ውድ እንዲሆኑ እንጸልያለን፤ እኛም በተመሳሳይ ሕጉን የምንጠነቀቅና ትንሹንም ቢሆን ከመጣስ የምንፈራ ከሆነ እንዲሁ ይሆናል (ዘካርያስ 2:8)። ጥብቅና ጥንቁቅ የሆነ አኗኗርን እንደማያስፈልግ ጥንቃቄ የሚነቅፉ ሰዎች፣ ሕጉ እንደ ዓይን ብሌን ሊጠበቅ እንደሚገባ አያስቡም፤ ምክንያቱም በእርግጥም እርሱ የዓይናችን ብሌን ነው፤ ሕጉ ብርሃን ነው፤ በልብ ውስጥ ያለው ሕግ የነፍስ ዓይን ነው።

3. የምንኮራበትና ሁልጊዜ የምናስበው ነገር ነው (ቁ. 3)፡- ‹‹በጣቶችህ እሰር፤ ለአንተ ውድ ይሁኑ፤ እንደ ጌጥ፣ እንደ አልማዝ ቀለበት፣ በቀኝ እጅህ ላይ እንዳለ ማኅተም ተመልከታቸው፤ እንደ ጋብቻ ቀለበትህ፣ ከእግዚአብሔር ጋር ያለህ የቃል ኪዳን ምልክት አድርገህ ዘወትር ልበሳቸው።›› የእግዚአብሔር ቃል በአንተ ላይ ክብርን እንደሚያመጣ፣ የክብርህ ምልክት እንደሆነ ተመልከት። ‹‹በጣቶችህ እሰር፤ ይህም ግዴታህን ዘወትር የሚያስታውስህ እንዲሆን፣ ሁልጊዜም በእይታህ ውስጥ እንዲኖሩ፣ በእጆችህ መዳፍ ላይ እንደተቀረጸ ነገር አድርገህ እንድታያቸው ነው።››

4. የምንወደውና ሁልጊዜ የምናስበው ነገር ነው፡- ‹‹በልብህ ጽላት ላይ ጻፋቸው››፤ ልክ እንደምንወዳቸው ወዳጆች ስም በልባችን እንደተጻፈ እንላለን። የእግዚአብሔር ቃል በእኛ ውስጥ በብዛት ይኑር፣ እናም ሁልጊዜ ለማንበብ በሚመች ቦታ ይጻፍ። ኃጢአት በተጻፈበት ቦታ (ኤርምያስ 17:1) የእግዚአብሔር ቃል ይጻፍ። ይህም የተስፋ ቃል ጉዳይ ነው (ዕብራውያን 8:10፣ ‹‹ሕጌን በልባቸው እጽፋለሁ››)፣ ይህም ትእዛዙን ተግባራዊና ቀላል ያደርገዋል።

5. በቅርብ የምናውቀውና የምንነጋገርበት ነገር ነው (ቁ. 4)፡- ‹‹ለጥበብ፡- አንቺ እህቴ ነሽ፣ እጅግ የምወዳትና የምደሰትባት ነሽ በላት፤ ለማስተዋልም፡- የቅርብ ዘመድሽ ነሽ፣ ንጹህ ፍቅር ያለሽላት ነሽ በላት፤ የምትሽራት ወዳጅሽ ናት በላት።›› የእግዚአብሔርን ቃል ለእኛ የተለመደ ማድረግ፣ ማማከር፣ ክብሩንም ማማከር፣ እና ከእርሱ ጋር በመነጋገር መደሰት አለብን።

6. ከባዕድ ሴት፣ ከኃጢአት፣ ከሚያታልል ግን ከሚያጠፋ ነገር፣ ከዝሙት አዳሪነት እንድንጠበቅ እንደ መከላከያና ትጥቅ የምንጠቀምበት ነገር ነው፤ በተለይም ከርኩሰት ኃጢአት (ቁ. 5)። የእግዚአብሔር ቃል የዚያን ኃጢአት ፍርሃታችንንና በእርሱ ላይ ያለንን ቁርጠኝነት ያጽናል፤ ማታለያዎቹን ይግለጥልን እና ለሁሉም ማባበያዎቹ መልሶችን ይጠቁመን።

7:6-27 የወጣትነት ምኞት አደገኛነትን የሚያሳዝን ምሳሌ እዚህ ቀርቧል። ይህ እጅግ አስተማሪ የሆነ ታሪክ ወይም ምሳሌ ነው። ሰሎሞን የርኩሰት አቅራቢያ የመሄድን አደጋ በግልጽና ሕያው በሆነ መንገድ ዓይኖቹ ፊት ካስቀመጠ በኋላ፣ ወደ ርኩሰት የሚመሩ ፈተናዎችን ለመጋፈጥ የሚደፍር ሰው ይኖራልን? እንዲህ ከሆነ ከዚሁ ቦታ ሌላ ሰው ገደል ሲገባ ካየ በኋላ በከፍተኛ ገደል ጫፍ ላይ ሊጨፍር እንደተነሳ ሰው ይሆናል። በራሳቸው ጥፋት የጠፉ ኃጢአተኞች መከራ የጀመረው የእግዚአብሔርን የተባረከ ትእዛዝ ባለማክበር ነው። ወደ ፈተና እንዳንገባ በየቀኑ መጸለይ ይገባናል፤ አለበለዚያ የነፍሳችንን ጠላቶች ወጥመድ እንዲያዘጋጁልን እንጋብዛለን። ሁልጊዜ ከኃጢአት አካባቢ ራቁ። ደስ የሚያሰኙ ኃጢአቶች ናቸው ከሚባሉት ኃጢአቶች ተጠበቁ። እነዚህ እጅግ አደገኛ የሆኑት ልብን በቀላሉ ስለሚማርኩና ከንስሐ ስለሚዘጉት ነው። የማንኛውንም ነገር ፍጻሜ በሚገባ ሳታስብ ምንም አታድርግ። አንድ ሰው እንደ ማቱሳላ ያህል እድሜ ቢኖረውና ኃጢአት ሊሰጠው በሚችለው ከፍተኛ ደስታ ውስጥ ቀኖቹን ሁሉ ቢያሳልፍ እንኳ፣ የሚያስከትለው ጭንቀትና መከራ አንድ ሰዓት ያህል እንኳን ቢሆን ሁሉንም በእጅጉ ይበልጣቸዋል።

ቁጥር 6-23 ሰሎሞን እዚህ ላይ፣ ከዝሙት ኃጢአት እንዲርቁ የሰጠውን ማስጠንቀቂያ ለማጠናከር፣ በአመንዝራ ሴት ማባበያ ሙሉ በሙሉ የጠፋን አንድ ወጣት ታሪክ ይናገራል። እንዲህ ያለ ታሪክ በዘመናችን ያሉ ብልግና ወዳድና ዓለማዊ ገጣሚዎች ተውኔት ለመሥራት ይጠቀሙበታል፤ ዝሙት አዳሪዋም ጀግና ትሆናለች። ወጣቱን ለማታለልና የገጠርን ባለጸጋ ለመሳብ የምትጠቀምባቸው ዘዴዎች ለተመልካቾች እንደዚህ የሚያዝናኑና የሚያስደስቱ አይሆኑም። ድሏም የጥበብና የፍቅር ድል ተብሎ ይከበራል፤ ተውኔቱም በጣም በሚያስደስት ሁኔታ ይጠናቀቃል፤ ያየውም ወጣት ሁሉ እንደዚያ መታለልን ይፈልጋል። ሞኞች ኃጢአትን የሚያፌዙበት በዚህ መንገድ ነው። ሰሎሞን ግን እዚህ ላይ ይህንን ታሪክ የሚተርከው፣ ሁሉም ጥበበኞችና መልካም ሰዎችም የሚያነቡት፣ በጣም አሳዛኝ ታሪክ አድርገው ነው። የአመንዝራዋ ሴት እፍረት የለሽነት በውስጣቸው በጎነት ያላቸው ሁሉ በታላቅ ቁጣ የሚመለከቱት ሲሆን፣ የወጣቱ ቀላልነት ደግሞ በታላቅ ርኅራኄ ይታያል። ታሪኩም የሚያነቡትና የሚሰሙት ሁሉ ከሥጋዊ ምኞቶች ወጥመድ እንዲፈሩና ከእነርሱ እጅግ በጣም እንዲርቁ የሚያደርግ አሳዛኝ ነጸብራቅ ይዞ ይጠናቀቃል። ይህ ምሳሌ ወይም ምናባዊ ታሪክ እንደሆነ ይታሰባል፤ እኔ ግን በጣም እውነት እንደነበረ እጠራጠራለሁ፤ ከዚህም የከፋው ደግሞ፣ እንዲህ ያሉ ክፉ መንገዶች የሚያስከትሉትን አደገኛ ውጤት ማስጠንቀቂያ ቢሰጥም፣ አሁንም ብዙ ጊዜ እውነት ነው፣ የሲኦል ወኪሎችም አሁንም ተመሳሳይ ጨዋታ እየተጫወቱ በተመሳሳይ ስኬት ላይ ናቸው።

ሰሎሞን ዳኛ ነበር፤ እንደ ዳኛም የሕዝቡን ሥነ ምግባር ይመረምር ነበር። በገዛ ዓይኖቹ ለማየት መስኮቱን ደጋግሞ ይመለከት ነበር፤ ዓይኑ በእነርሱ ላይ እንደሆነ የማያውቁትን ሰዎችም ይመለከት ነበር፤ ይህም የያዘውን ሰይፍ ለክፉ አድራጊዎች እንዴት አስፈሪ ማድረግ እንዳለበት በተሻለ ሁኔታ እንዲያውቅ ነበር። እዚህ ግን እንደ አገልጋይ፣ እንደ ነቢይ ይጽፋል፤ በሥራው ጠባቂ ነውና የጠላቶችን መምጣት ለማስጠንቀቅ፣ በተለይም አድፍጠው የሚጠብቁበትን ቦታ ለማስጠንቀቅ፣ የሰይጣንን ተንኮል እንዳናውቅ ሳይሆን፣ ጥበቃችንን የት እንደምናጠናክር እንድናውቅ ነው። ሰሎሞን እዚህ ላይ የሚያደርገው ይህንን ነው፤ እዚህ ላይ የሚሰጠውን መግለጫ ልብ ልንል እንችላለን።

I. ስለተፈተነው ሰው፣ እና እንዴት ራሱን ለፈተና እንዳጋለጠ፣ ስለዚህም ጥፋቱ በእርሱ ላይ ካበቃ ራሱን ማመስገን እንዳለበት።

1. ወጣት ነበር፣ ቁ. 7። ሥጋዊ ምኞቶች የወጣትነት ምኞቶች ተብለው ይጠራሉ (2 ጢሞ. 2:22)፤ እንደ ወጣትነት ስህተት አድርጎ ለማቃለልና ይቅር ለማለት ሳይሆን፣ ይልቁንም እግዚአብሔርን ከመጀመሪያውና ከምርጡ ጊዜያችን ስለሚዘርፉ፣ እና አእምሮ ገና ለስላሳ እያለ በማበላሸት ለዘለቄታው መጥፎ ሕይወት መሠረት ስለሚጥሉ፣ እንዲሁም ወጣቶች በተለየ መንገድ በዚህ ኃጢአት ላይ ጽኑ ውሳኔያቸውን ማጠናከር እንዳለባቸው ለማመልከት ነው።

2. ማስተዋል የጎደለው ወጣት ነበር፤ ወደ ዓለም የወጣው በጥበብና በእግዚአብሔር ፍርሃት ሊመራ በሚገባው መንገድ ሳይሆን፣ ስለዚህም ያለ ሚዛን፣ ያለ መሪ፣ ያለ ገመድ ወይም ኮምፓስ ወደ ባሕር እንደወጣ ነው። ከክፉ እንዴት መራቅ እንዳለበት አያውቅም ነበር፤ ይህም ከሁሉ የላቀ ማስተዋል ነው (ኢዮብ 28:28)።