ኦሪት ዘፍጥረት 24

በቤተሰብ ውስጥ መልካም ምሳሌ፣ መልካም ትምህርት፣ እና እግዚአብሔርን ማምለክ የሚያመጣው ውጤት በአብዛኛው የባሪያዎች (ወይም አገልጋዮች) ሃይማኖተኝነት፣ ታማኝነት፣ ብልህነት፣ እና ፍቅር ላይ ይታያል። በእንደዚህ ባሉ ቤተሰቦች ውስጥ መኖር ወይም እንደዚህ ዓይነት አገልጋዮች ማግኘት ሁለቱም ከእግዚአብሔር የሚመጡ በረከቶች ናቸው፤ እነዚህም ከፍተኛ ዋጋ ሊሰጣቸው የሚገባ እና በአመስጋኝነት ሊታወቁ የሚገቡ ናቸው። ነገር ግን በሕይወት ውስጥ ምንም ጉዳይ ለራሳችን፣ ለሌሎች፣ ወይም ለእግዚአብሔር ቤተክርስቲያን ከጋብቻ የበለጠ አስፈላጊነት የለውም። ስለዚህ ሁልጊዜ በብዙ ጥንቃቄና ብልህነት፣ በተለይ የእግዚአብሔርን ፈቃድ በማሰብ፣ እና ለመምራቱና ለበረከቱ በመጸለይ ጭምር መከናወን ያለበት ነው። መልካም ወላጆች ሳይማከሩና ሳይከበሩ ቀርተው እንደሆነ የእግዚአብሔር በረከት ሊጠበቅ አይችልም። ወላጆች ልጆቻቸውን ሲያጋቡ የነፍሳቸውን ደህንነት እና ወደ ሰማይ በሚወስደው መንገድ መራመዳቸውን በጥንቃቄ ማጤን አለባቸው። አብርሃም ለታማኝ አገልጋዩ፣ ባህሪውን፣ ታማኝነቱን፣ እና ለእርሱና ለቤተሰቡ ያለውን ፍቅር ከረጅም ጊዜ ጀምሮ ያወቀውን፣ የሰጠውን ትእዛዝ ልብ በሉ። እንዲሁም አብርሃም እግዚአብሔር ከትውልድ አገሩ በጸጋው ጥሪ ድንቅ በሆነ መንገድ እንዳወጣው ያስታወሰውን ልብ በሉ፤ ስለሆነም ልጁን ወደዚያ መልሶ ላለመውሰድ ያለውን ጥንቃቄ እንደሚያሳካለት አይጠራጠርም ነበር። እኛ የርሱን ክብር በቅንነት በምንፈልግበት ጉዳይ፣ እግዚአብሔር በመጽናናታችን እንዲያልቅ ያደርጋል።

ምዕራፍ 24 ጋብቻዎችና የቀብር ሥነ ሥርዓቶች የቤተሰቦች ለውጦች እንዲሁም በመንደሮች ነዋሪዎች ዘንድ የተለመዱ ዜናዎች ናቸው። ባለፈው ምዕራፍ አብርሃም ሚስቱን ሲቀብር አይተናል፤ እዚህ ደግሞ ልጁን ሲያጋባ እናያለን። ስለ ቤተሰቡ የሚናገሩት እነዚህ ታሪኮች፣ በጥቃቅን ዝርዝሮቻቸው ሳይቀር፣ በሰፊው ተዘግበዋል፤ በዚያን ጊዜ የነበሩት የዓለም መንግሥታት ታሪኮች ግን፣ ከለውጦቻቸው ጋር፣ በዝምታ ተቀብረዋል፤ ጌታ የራሱ የሆኑትን ያውቃልና። የይስሐቅ ጋብቻ ከሣራ ቀብር ጋር መያያዙ (በተለይ ቁ. 67 ላይ በተጠቀሰው መሠረት) ‹‹አንድ ትውልድ ያልፋል ሌላ ትውልድ ይመጣል›› የሚለውን ያሳየናል፤ በዚህም የሰው ልጅ ተፈጥሮም ሆነ የቃል ኪዳኑ ውርስ ይጠበቃል። እዚህ ላይ የሚከተሉት ይገኛሉ፦ I. አብርሃም ልጁን ስለማግባት የነበረው ጥንቃቄና ለባሪያው የሰጠው ትእዛዝ (ቁ. 1-9)። II. ባሪያው ለወጣት ጌታው ከዘመዶቹ መካከል ሚስት ለመፈለግ ወደ አብርሃም አገር ያደረገው ጉዞ (ቁ. 10-14)። III. ይስሐቅን ከዘመዱ ልጅ ከርብቃ ጋር ያገናኘው መልካም አምላካዊ አቅርቦት (ቁ. 15-28)። IV. ከዘመዶቿ ጋር የተደረገው የጋብቻ ስምምነት (ቁ. 29-49)። V. ፈቃዳቸው መገኘቱ (ቁ. 50-60)። VI. በይስሐቅና በርብቃ መካከል የተደረገው አስደሳች ስብሰባና ጋብቻ (ቁ. 61፣ ወዘተ)።

ቁጥር 1-9 እዚህ ላይ ስለ አብርሃም ሦስት ነገሮችን ልብ ልንል እንችላለን፦

I. ጥሩ ልጁን ለማግባት፣ በሚገባ ለማግባት የወሰደው ጥንቃቄ።

ይስሐቅ አርባ ዓመት ገደማ ስለነበረው አሁን ስለ ጋብቻው ማሰብ ጊዜው ደርሶ ነበር፤ ቅድመ አያቶቹም በሠላሳ ዓመታቸው ወይም ከዚያ በፊት ማግባት የተለመደ ነበር (ምዕ. 11:14, 18, 22, 24)። አብርሃም ቤተሰቡ ስለሚበዛለት የተሰጠውን ተስፋ ያምን ነበር፤ ስለዚህም አልቸኮለም፤ ከጥሩ ፍጥነት በላይ አልቸኮለም። አሁን ስለ ጋብቻው እንዲያስብ ያነሳሱት ሁለት ምክንያቶች ነበሩ (ቁ. 1)፦

1. እርሱ ራሱ በቅርቡ ዓለምን ሊለቅ መሆኑ፤ ምክንያቱም አርጅቶ ነበርና፤ ከመሞቱ በፊት ልጁ ሲሰፍር ማየቱ እርሱን ያረካው ነበር፤ እንዲሁም

2. ከኋላው የሚተውለት ጥሩ ንብረት ስለነበረው፤ ጌታ በሁሉም ነገር ባርኮታልና፤ የጌታ በረከትም ያበለጽጋል። ሃይማኖትና እግዚአብሔርን መምሰል ለውጫዊ ብልጽግና ምን ያህል እንደሚጠቅሙ ተመልከቱ። አሁን የአብርሃም ስለ ልጁ የነበረው ቅዱስ ጥንቃቄ የሚከተለው ነበር፦ (1.) የከነዓንን ሴት ልጅ እንዳያገባ፣ ነገር ግን ከዘመዶቹ አንዷን እንዲያገባ። ከነዓናውያን ወደ ታላቅ ክፋት እየወረዱ እንደሆነ አየ፤ በመገለጥም ለጥፋት እንደተወሰኑ ያውቅ ነበር፤ ስለዚህም ልጁን ከእነርሱ መካከል አላጋባም፤ ነፍሱን ወጥመድ እንዳይሆኑበት ወይም ቢያንስ ለስሙ ነቀፋ እንዳይሆኑበት። (2.) ሆኖም ግን የከነዓንን ምድር ለቆ ወደ ዘመዶቹ እንዳይሄድ፣ ሚስት ለመምረጥም ቢሆን፣ እዚያ ለመኖር እንዳይፈተን። ይህ ማስጠንቀቂያ በቁ. 6 ላይ ተሰጥቶ በቁ. 8 ላይ ተደግሟል። ‹‹ምንም ቢሆን ልጄን ወደዚያ አትመልሰው። ከዚያ ፈተና ራሱን ከሚያጋልጥ ሚስት ባይኖረው ይሻላል።›› ማስታወሻ፦ ወላጆች ልጆቻቸውን ሲያጋቡ፣ የነፍሳቸውን ደህንነትና ወደ ሰማይ በሚወስደው መንገድ ላይ እድገታቸውን በጥንቃቄ ማማከር አለባቸው። በምኞት ምክንያት በዓለም ካለው ብልሹነት በጸጋ ያመለጡና ልጆቻቸውን በዚያ መሠረት ያሳደጉ፣ እንደገና በዚያ እንዳይጠመዱና እንዳይሸነፉ በሚያደርግ ማንኛውም ነገር መጠንቀቅ አለባቸው (2 ጴጥ. 2:20)። ወደዚያ እንዳትመልሷቸው ተጠንቀቁ (ዕብ. 11:15)።

II. ለጥሩ ባሪያው የሰጠው ትእዛዝ፣ ምናልባትም የደማስቆው ኤሊዔዘር፣ የእርሱን ምግባር፣ ታማኝነትና ለእርሱና ለቤተሰቡ ያለውን ፍቅር ለረጅም ጊዜ ያየው ነበር።

ይህን ታላቅ ጉዳይ የሰጠው ለባሪያው እንጂ ለይስሐቅ ራሱ አልነበረም፤ ምክንያቱም ይስሐቅ ወደዚያ አገር ፈጽሞ እንዲሄድ አልፈለገም፤ ነገር ግን በወኪል እንዲያገባ ነበር፤ ከዚህ የቤቱ አዛዥ የተሻለ ወኪልም አልነበረም። ይህ ጉዳይ በጌታውና በባሪያው መካከል በብዙ ጥንቃቄና በክብር ተፈጽሟል።

1. ባሪያው ለይስሐቅ ከዘመዶቹ መካከል ሚስት ለማግኘት የተቻለውን ሁሉ ለማድረግ በመሐላ መታሰር አለበት (ቁ. 2-4)። አብርሃም እርሱን ለማርካትም ሆነ ባሪያው በዚህ ጉዳይ ላይ የተቻለውን ሁሉ ጥንቃቄና ትጋት እንዲያደርግ ለማስገደድ አስማለው። እግዚአብሔርም ባሪያዎቹን ለሥራቸው የሚያስምለው በዚህ መንገድ ነው፤ መሐላ ከፈጸሙ በኋላ እንዲፈጽሙት። እዚህ ላይ ለዘላለማዊው አምላክ ክብር ተሰጥቷል፤ ምክንያቱም የሚማልበት እርሱ ነውና፤ እነዚህ ይግባኞችም ለእርሱ ብቻ መቅረብ አለባቸው። አንዳንዶች ደግሞ እዚህ ላይ እጁን ከጭኑ በታች በማድረግ የተደረገው ሥነ ሥርዓት ለግርዛት ቃል ኪዳን ክብር እንደተሰጠበት ያስባሉ። ማስታወሻ፦ መሐላ ለቤተ ክርስቲያን ብቻ ሳይሆን ለሰው ልጆች ሁሉ የተለመደ ሥርዓት በመሆኑ፣ የመሐላውን ሰው ለማሰር በአገራችን ባሉ ልማዶችና ሥርዓቶች መሠረት መፈጸም አለበት።

2. የተቻለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ ሊሳካለት ካልቻለ ከዚህ መሐላ ነፃ መሆን አለበት። ይህን ቅድመ ሁኔታ ባሪያው በጥበብ አስገባ (ቁ. 5)፤ ሴቲቱ እሱን ለመከተል ፈቃደኛ ባትሆን ምን እንደሚሆን ጠየቀ፤ አብርሃምም ይህን ልዩ ሁኔታ ፈቀደ (ቁ. 8)። ማስታወሻ፦ መሐላዎች በታላቅ ጥንቃቄ መፈጸም አለባቸው፤ የተማለበትም ጉዳይ በትክክል መረዳትና መገደብ አለበት፤ ምክንያቱም ቅዱስ የሆነውን ነገር ለመዋጥ ወጥመድ ነውና፤ ከስእለት በኋላም ከዚህ በፊት መደረግ የነበረበትን ጥያቄ መጠየቅ ነው።

III. በቁ. 7 ላይ ባሪያው በዚህ ሥራ እንደሚሳካለት የማይጠራጠርበትን መልካም አምላክ የጣለበት እምነት።

እግዚአብሔር በጸጋው ውጤታማ ጥሪ ከትውልድ አገሩ እንዴት በሚያስደንቅ ሁኔታ እንዳወጣው ያስታውሳል፤ ስለዚህም ልጁን ወደዚያ እንዳይመልሰው ባለው ጥንቃቄ እንደሚረዳው አይጠራጠርም። እግዚአብሔር ከነዓንን ለዘሩ እንደሚሰጥ የገባለትንና ያረጋገጠለትን ተስፋም ያስታውሳል፤ ከዚያም እግዚአብሔር ልጁን በእነዚያ ለጥፋት በተወሰኑ ሕዝቦች መካከል ሳይሆን፣ ለዚያ ዘር እናት ለመሆን ከሚገባው ጋር ለማጋባት በሚያደርገው ጥረት እንደሚደግፈው ይደመድማል። ‹‹ስለዚህ አትፍራ፤ መንገድህን እንዲያቀና መልአኩን በፊትህ ይልካል።›› ማስታወሻ፦

1. የኃላፊነትን መንገድ በጥንቃቄ የሚጠብቁና በሃይማኖታቸው መርሆዎች መሠረት ዕቅዶቻቸውንና ሥራዎቻቸውን የሚመሩ ሰዎች፣ በእነርሱ ውስጥ ብልጽግናንና ስኬትን ለመጠበቅ ጥሩ ምክንያት አላቸው። እግዚአብሔር ክብሩን በቅንነት በምንፈልግበት ነገር ሁሉ መጽናናትን ያስገኝልናል።

2. የእግዚአብሔር ተስፋዎችና የራሳችን ልምምዶች፣ በዚህ ሕይወት ጉዳዮች ሁሉ በእግዚአብሔር ላይ ለመታመንና ከእርሱ ለመጠበቅ በቂ ማበረታቻ ናቸው።

3. የእግዚአብሔር መላእክት የሚያገለግሉ መናፍስት ናቸው፤ የተላኩትም የተስፋ ወራሾችን ለመጠበቅ ብቻ ሳይሆን ለመምራትም ጭምር ነው (ዕብ. 1:14)። ‹‹መልአኩን በፊትህ ይልካል፤ ከዚያም መልካም ይሆናል።››

ቁጥር 10-28

የአብርሃም አገልጋይ በዚህ ታሪክ ውስጥ ጎልቶ መታየት ይጀምራል፤ ስሙ ባይጠቀስም፣ ብዙ ነገር ለክብሩ ተመዝግቧል፣ ለአገልጋዮች ሁሉ ምሳሌ እንዲሆንም ቀርቧል፤ እግዚአብሔርንና ጌቶቻቸውን በታማኝነት በማገልገል የክርስቶስን ትምህርት ቢያስውቡ ይከበራሉና (ምሳሌ 27:18ን ከቲቶ 2:10 ጋር አወዳድሩ)፤ ከእግዚአብሔር ዘንድ የሰው ፊት አይታይምና፣ ቆላስይስ 3:24-25። የሥራውን ግዴታ በሕሊናው የሚያደርግና በእግዚአብሔር ፍርሃት የሚሠራ ጥሩ አገልጋይ፣ በዓለም ውስጥ ባይከበርም ወይም ከሰዎች ምስጋና ባያገኝም፣ በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነትን ያገኛል ከእርሱም ምስጋና ይኖረዋል። እዚህ ላይ ልብ ይበሉ፡

I. የአብርሃም አገልጋይ ለጌታው ምን ያህል ታማኝ እንደሆነ አሳይቷል። ትእዛዙን ከተቀበለ በኋላ፣ ለጉዳዩ ተስማሚ በሆነ ዝግጅት (ቁ. 10) በፍጥነት ጉዞውን ጀመረ፤ ከእነርሱ ጋር ሊነጋገርባቸው ለነበሩት ሰዎች ለማሳየት የጌታውን ዕቃዎች በሙሉ፣ ማለትም ዝርዝር መግለጫቸውን፣ በእጁ ይዞ ነበር፤ ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ የጌታውን ክብር አስቦ ነበርና። ይስሐቅ የክርስቶስ ምሳሌ ስለሆነ፣ አንዳንዶች ለእርሱ ሚስት ማምጣቱ ቤተ ክርስቲያንን በአገልጋዮቹ በካህናቱ አማካኝነት ማጫትን ያመለክታል ይላሉ። ቤተ ክርስቲያን ሙሽራ፣ የበጉ ሚስት ናት፣ ራእይ 21:9። ክርስቶስ ሙሽራው ነው፣ አገልጋዮችም የሙሽራው ወዳጆች ናቸው (ዮሐንስ 3:29)፣ ሥራቸውም ነፍሳትን ለእርሱ እንዲስማሙ ማሳመን ነው፣ 2 ቆሮንቶስ 11:2። የክርስቶስ ሙሽራ ከከነዓናውያን መሆን የለባትም፣ ነገር ግን ከራሱ ዘመዶች፣ ከላይ የተወለደች መሆን አለባት። አገልጋዮች፣ እንደ አብርሃም አገልጋይ፣ የጌታቸውን ጥቅም ለማገልገል በከፍተኛ ጥበብና ጥንቃቄ ራሳቸውን መስጠት አለባቸው።

II. በዚህ ጉዳይ እግዚአብሔርን ምን ያህል በአክብሮት እንዳመሰገነ፣ አብርሃም የእግዚአብሔርን መንገድ እንዲጠብቁ ካዘዛቸው ደስተኛ ቤተሰቦች አንዱ እንደሆነ፣ ወዘተ.፣ ምዕ. 18:19። ብዙ ቀናት ከተጓዘ በኋላ ምሽት ላይ ወደ መድረሻው ቦታ ደረሰ፣ እናም ሥራውን በተሻለ መንገድ እንዴት ማስተዳደር እንደሚችል ለማሰብ በውኃ ጉድጓድ አጠገብ አረፈ። እናም፣

1. እግዚአብሔርን በልዩ ጸሎት አመሰገነ (ቁ.