ኦሪት ዘጸአት 32

32:1-6 ሙሴ በተራራው ላይ ከእግዚአብሔር ሕግን በሚቀበልበት ጊዜ፣ ሕዝቡ በአሮን ላይ በጩኸት ቀረቡ። ይህ ግልብ ሕዝብ ሙሴ እስኪመለስ መጠበቅ ደከመው። በመጠባበቅ ላይ የሚመጣ ድካም ለብዙ ፈተናዎች ያጋልጣል። ጌታ እስኪመጣ ድረስ መጠበቅ አለበት፤ ቢዘገይም እንኳ መጠበቅ አለበት። ጣዖት ለመሥራት የጆሮ ጌጦቻቸውን ለመተው ያሳዩት ዝግጁነት እውነተኛውን አምላክ በማገልገል ያለንን ስስታምነት ሊያሳፍር ይገባል። በጣዖት አምልኳቸው ወጪ ምክንያት ወደ ኋላ አላሉም፤ እኛስ ለሃይማኖታዊ አገልግሎት የሚወጣውን ወጪ እናጕረመርማለንን?

አሮን የበሬ ወይም የጥጃን ቅርጽ ሠራ፤ በመቅረጫም መሣሪያ ሥራውን አጠናቀቀው። ለዚህ ጣዖትም መሥዋዕት አቀረቡ። በፊታቸውም ምስልን ካቆሙ በኋላ፣ በዚህም የእግዚአብሔርን እውነት ወደ ውሸት ከለወጡ በኋላ፣ መሥዋዕቶቻቸው ሁሉ አስጸያፊ ነበሩ። ከጥቂት ቀናት በፊት፣ በዚሁ ቦታ፣ ከእሳት መካከል የእግዚአብሔርን ድምፅ፥ ‹‹ለራስህ የተቀረጸ ምስል አታድርግ›› የሚለውን አልሰሙም ነበርን? ራሳቸውስ፣ የተናገራቸውን ሁሉ እንደሚያደርጉና እንደሚታዘዙ በእግዚአብሔር ፊት በክብር ቃል ኪዳን አልገቡም ነበርን? ዘጸ. 24:7። ነገር ግን ይህ ቃል ኪዳን በታላቅ ክብር በተፈጸመበት ስፍራ ከመንቀሳቀሳቸው በፊት፣ ግልጽ የሆነውን ትእዛዝ ግልጽ የሆነውን ማስጠንቀቂያ በመናቅ አፈረሱ። ሕጉ ለማጽደቅ እንደማይችለው ሁሉ፣ ለማቅደስም እንደማይችል በግልጽ ያሳያል፤ በእርሱ የኃጢአት እውቀት እንጂ፣ የኃጢአት ፈውስ የለምና።

አሮን በመለኮታዊ ሥርዓት ለክህነት አገልግሎት ተለይቶ ነበር፤ ነገር ግን አንድ ጊዜ የወርቅ ጥጃን መሠዊያ እስከ መሥራት ድረስ ራሱን ያሳፈረው እሱ፣ በእግዚአብሔር መሠዊያ ላይ የማገልገል ክብር እንደማይገባው አምኖ መቀበል ነበረበት፤ ለዚህም ሙሉ በሙሉ በነጻ ጸጋ ብቻ ዕዳ አለበት። በዚህም ኩራትና ጉራ ዝም ተሰኙ።

ምዕራፍ 32 የዚህ ምዕራፍ ታሪክ ቤተ ክርስቲያንና ሃይማኖት በእስራኤላውያን ዘንድ ስለመመሥረቱ ከሚናገረው ዘገባ ጋር የሚያደርገው መቋረጥ እጅግ የሚያሳዝን ነው። ነገሮች ወደዚያ አስደሳች ስምምነት በሚያስደንቅ ሁኔታ እየሄዱ ነበር። እግዚአብሔር እጅግ ደጋፊ መሆኑን አሳይቶ ነበር፤ ሕዝቡም በጣም ታዛዥ መስሎ ነበር። ሙሴ አሁን በተራራው ላይ የ40 ቀኑን ቆይታ ሊያጠናቅቅ ተቃርቦ ነበር፤ እኛም ስንገምት፣ ሲመለስ በእስራኤል ሰፈር ውስጥ በሚያገኘው እጅግ አስደሳች አቀባበልና በመካከላቸውም የድንኳኑን ፈጣን መቋቋም በማሰብ ደስተኛ ነበር። ነገር ግን እነሆ፣ ዕቅዶቹ ተበላሹ፤ የእስራኤል ኃጢአት እነዚያን መልካም ነገሮች ከእነርሱ አራቀ፣ የእግዚአብሔርንም ሞገስ ፍሰት አቆመ። ጉዳቱን ያደረሰው ኃጢአት (ታስቡት ይሆን?) የወርቅ ጥጃን ማምለክ ነበር። በእግዚአብሔርና በእስራኤል መካከል ጋብቻው ሊፈጸም ተዘጋጅቶ ነበር፤ ነገር ግን እስራኤል ዝሙት ፈጸመች፣ ስለዚህም ጋብቻው ተሰረዘ፣ እንደገና ማስተካከልም ቀላል አይሆንም። እዚህ ላይ የሚከተሉት ይገኛሉ፦

I. የእስራኤልና በተለይም የአሮን ኃጢአት፣ የወርቅ ጥጃን እንደ አምላክ ማድረጋቸው (ቁ. 1-4)፣ እና ማምለካቸው (ቁ. 5, 6)።

II. እግዚአብሔር ይህንን በዚያን ጊዜ በተራራው ከእርሱ ጋር ለነበረው ለሙሴ ማሳወቁ (ቁ. 7, 8)፣ እና በእነርሱ ላይ የቁጣው ፍርድ (ቁ. 9, 10)።

III. ሙሴ ወዲያውኑ በተራራው ላይ ለእነርሱ ያቀረበው ምልጃ (ቁ. 11-13)፣ እና የዚያ ምልጃ ውጤታማነት (ቁ. 14)።

IV. ከጣዖት አምልኳቸው የዓይን ምስክር በሆነ ጊዜ ከተራራው መውረዱ (ቁ. 15-19)፣ ይህም በንቀትና በጽድቅ ቁጣ መግለጫነት ጽላቶቹን ሰበረ (ቁ. 19)፣ እና የወርቅ ጥጃውን አቃጠለ (ቁ. 20)።

V. አሮን ስለ ጉዳዩ መጠየቁ (ቁ. 21-24)።

VI. በጣዖት አምልኮው መሪዎች ላይ የተፈጸመው ቅጣት (ቁ. 25-29)።

VII. ሙሴ የእግዚአብሔርን ቁጣ ከእነርሱ ለማራቅ ያቀረበው ተጨማሪ ምልጃ (ቁ. 30-32)፣ እና ከዚያ በኋላ የተሰጠው ጊዜያዊ ምህረት፣ ለተጨማሪ ፍርድ እንዲቀመጡ ተደርጎ (ቁ. 33, ወዘተ)።

ቁጥር 1-6 ሙሴ በተራራው ላይ ከእግዚአብሔር ሕግን ሲቀበል፣ ሕዝቡ የተሰጣቸውን ነገር ለማሰላሰልና ወደፊት ለሚገለጥላቸው ነገር ለመዘጋጀት ጊዜ ነበራቸው፤ 40 ቀናትም ለዚያ ሥራ በቂ አልነበረም። ነገር ግን፣ ከዚህ ይልቅ፣ ከእነርሱ መካከል አስቀድመው የተቀበሉትን ሕጎች እንዴት እንደሚጥሱና የሚጠብቁትንም እንዴት እንደሚያስቀድሙ የሚያሴሩ ነበሩ። ከ40 ቀናት ውስጥ በ39ኛው ቀን፣ በእግዚአብሔር ላይ የማመፅ ሴራ ተጋለጠ። እዚህ ላይ የሚከተለው አለ፦

I. ሕዝቡ ሙሴ በሌለበት ጊዜ መንግሥትን እንዲመራ ለታመነበት ለአሮን ያቀረቡት ሁከት የተሞላበት ጥያቄ፦ «ተነሥተህ በፊትህ የሚሄዱ አማልክት ሥራልን» ቁ. 1።

1. ሙሴ ከእነርሱ መቅረቱ ያስከተለውን መጥፎ ውጤት ተመልከቱ፤ ለመሄድም ለመቆየትም የእግዚአብሔር ጥሪ ባይኖረው ኖሮ፣ ከነቀፋ ሙሉ በሙሉ ነፃ ባልሆነ ነበር። እንደ ባለሥልጣናት፣ አገልጋዮችና የቤተሰብ ራሶች የሌሎችን ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች፣ ሰይጣን ጥቅም እንዳያገኝባቸው፣ ያለ በቂ ምክንያት ከኃላፊነታቸው መቅረት የለባቸውም።

2. ለማታለል በሚጠባበቁ ሰዎች ተጽዕኖ ሲደረግባቸውና ሲበላሹ የብዙኃኑን ቁጣና ዓመፅ ተመልከቱ። መጀመሪያ ላይ ጥቂቶች በዚህ ስሜት ተይዘው ነበር፤ ብዙዎች ግን፣ በልባቸው ውስጥ ባይገባ ኖሮ ፈጽሞ የማያስቡትን፣ ወደ ጥፋት መንገዳቸው እንዲከተሉ ተደረጉ፤ ወዲያውኑም ብዙ ሕዝብ በጎርፉ ተወሰደ፣ ጥቂቶቹም ሐሳቡን የሚጠሉ ቢሆኑም እንኳ ተቃውሟቸውን ለመግለጽ አልደፈሩም። እነሆ፣ ትንሽ እሳት ምን ያህል ትልቅ ነገር እንደሚያቀጣጥል! አሁን በዚህ ግራ የተጋባ ሕዝብ ላይ ምን ተፈጠረ?

(1.) ለተስፋይቱ ምድር መጠበቅ ሰልችቷቸው ነበር። በሲና ተራራ ላይ ለረጅም ጊዜ እንደቆዩ አስበው ነበር፤ ምንም እንኳ በዚያ በጣም ደህናና ምቹ በሆነ ሁኔታ ቢኖሩም፣ በደንብ ቢመገቡና ቢማሩም፣ ወደፊት ለመሄድ ትዕግሥት አጥተው ነበር። ከእነርሱ ጋር የሚቆይ አምላክ ነበራቸው፣ መገኘቱንም በደመና አሳይቷቸው ነበር፤ ነገር ግን ይህ በቂ አልነበረም። በፊት የሚሄድላቸው አምላክ ሊኖራቸው ይገባል፤ ወተትና ማር ወደምታፈሰው ምድር ለመቸኮል ይፈልጋሉ፣ ሃይማኖታቸውን ይዘው ለመሄድም መቆየት አይችሉም። ማስታወሻ፦ የእግዚአብሔርን ምክር ለማስቀደም የሚፈልጉ ሰዎች ብዙውን ጊዜ በራሳቸው ጉዳይ ይቸኩላሉ። ተስፋዎቹን ከመያዛችን በፊት በመጀመሪያ የእግዚአብሔርን ሕግ መጠበቅ አለብን። የሚያምን አይቸኩልም፣ ከጥሩ ፍጥነት በላይ አይቸኩልም።

(2.) ሙሴ እስኪመለስ መጠበቅ ሰልችቷቸው ነበር። ወደ ተራራው በወጣ ጊዜ፣ ለምን ያህል ጊዜ መቆየት እንዳለበት አልነገራቸውም ነበር (እግዚአብሔርም አልነገረውም ነበር)፤ ስለዚህም፣ ከጠበቁት ጊዜ በላይ ሲቆይ፣ ምንም እንኳ በሌለበት ጊዜ በሁሉም መንገድ በደንብ የተሟላላቸው ቢሆንም፣ አንዳንድ መጥፎ ሰዎች ስለ መዘግየቱ ምን እንደሚያስቡ አላውቅም የሚሉ ግምቶችን አቀረቡ፦ «ይህ ግለሰብ ሙሴ፣ ከግብፅ ያወጣን ሰው፣ ምን እንደደረሰበት አናውቅም።» ልብ በሉ፦ [1.] ስለ ግለሰቡ—ይህ ሙሴ—ምን ያህል በቀላል እንደተናገሩ። ለእነርሱ እንዲህ ያለ ጥልቅ ፍቅር ያሳየውን ሙሴን ምን ያህል የማያመሰግኑ ናቸው፣ በዚህም በእግዚአብሔር ላይ ይሄዳሉ። እግዚአብሔር በእርሱ ላይ ክብርን ለማኖር ሲደሰት፣ እነርሱ ግን በእርሱ ላይ ንቀትን ለማኖር ይደሰታሉ፣ ይህንም ለወንድሙ ለአሮን፣ አሁን ደግሞ ለተተኪው፣ ፊት ለፊት ያደርጉታል። ማስታወሻ፦ በዚህ የማያመሰግን ዓለም ውስጥ ታላላቅ መልካም ሥራዎች ሰዎችን ከታላላቅ ውርደቶችና ስድቦች ሊጠብቁ አይችሉም። [2.] ስለ መዘግየቱ ምን ያህል በጥርጣሬ እንደተናገሩ፦ «ምን እንደደረሰበት አናውቅም።» በሚበላው እሳት እንደተበላ ወይም ምግብ በማጣት እንደሞተ አስበው ነበር፣ እነርሱን፣ የማይገባቸውን፣ የጠበቀና የመገበ አምላክ፣ የሚወደውን ሙሴን ጥበቃና አቅርቦት እንደማይጠብቅ አድርገው ነበር። አንዳንዶቹ፣ ስለ ሙሴ ጥሩ ለማሰብ የፈለጉት፣ ምናልባት እንደ ሄኖክ ወደ ሰማይ እንደተወሰደ ጠቁመው ይሆናል፤ ሌሎች ግን፣ ስለ እርሱ መጥፎ ለማሰብ ግድ የሌላቸው፣ ሥራውን መቀጠል እንደማይችል አድርጎ እንደተወውና መንጋውን ለመጠበቅ ወደ አማቱ እንደተመለሰ ፍንጭ ሰጡ። እነዚህ ሁሉ ግምቶች ፍጹም መሠረተ ቢስና ከንቱ ነበሩ፣ ከዚህ በላይ ከንቱ ሊሆን የሚችል ምንም ነገር አልነበረም፤ ምን እንደደረሰበት ለመናገር ቀላል ነበር፦ ወደ ደመናው ሲገባ ታይቷል፣ የገባበትም ደመና አሁንም በእስራኤል ሁሉ በተራራው ጫፍ ላይ ይታይ ነበር፤ እዚያ ደህና እንደሆነ ለመደምደም በዓለም ላይ ያለውን ምክንያት ሁሉ ነበራቸው፤ ጌታ ሊገድለው ቢወድድ ኖሮ፣ እንደነዚህ ያሉትን ሞገሶች ባላሳየው ነበር። ለረጅም ጊዜ ከቆየ፣ እግዚአብሔር ለእነርሱ መልካም እንዲሆን ብዙ የሚነግረው ነገር ስለነበረ ነው፤ በተራራው ላይ እንደ መልእክተኛ ተቀምጦ ነበር፣ የሄደበትን ሥራ እንደጨረሰም በእርግጥ ይመለሳል፤ ሆኖም ግን ይህንን ለክፉ ሐሳባቸው ምክንያት አደረጉት፦ «ምን እንደደረሰበት አናውቅም።» ማስታወሻ፦ አንደኛ፣ ጥሩ ለማሰብ ብዙ ምክንያት እያላቸው መጥፎ ለማሰብ የወሰኑ ሰዎች፣ ብዙውን ጊዜ ምን እንደሚያስቡ እንደማያውቁ ያስመስላሉ። ሁለተኛ፣ የቤዛችን መዘግየቶች የተሳሳቱ ትርጓሜዎች ለብዙ ክፋት ምክንያት ይሆናሉ። ጌታችን ኢየሱስ ወደ ክብር ተራራ ወጥቷል፣ በዚያም በእግዚአብሔር ፊት ለእኛ ይታያል፣ ነገር ግን ከእይታችን ውጪ ነው፤ በእምነት እንድንኖር ሰማያት ሊይዙት፣ ሊሰውሩት ይገባል። በዚያ ለረጅም ጊዜ ቆይቷል፤ አሁንም በዚያ አለ። ከዚህ የተነሳ የማያምኑ ሰዎች ምን እንደደረሰበት እንደማያውቁ ይጠቁማሉ፤ «የመምጣቱ ተስፋ ወዴት ነው?» ብለው ይጠይቃሉ (2ጴጥ. 3:4)፣ ገና ስላልመጣ ፈጽሞ እንደማይመጣ ያህል ነው። ክፉው ባሪያ «ጌታዬ መምጣቱን ያዘገያል» በሚለው በዚህ አስተሳሰብ በኃጢአቱ ይደፋፈራል። ሦስተኛ፣ በመጠበቅ ላይ ያለ ድካም ለብዙ ፈተናዎች ያጋልጠናል። ይህ የሳኦልን ጥፋት ጀመረ፤ ሳሙኤልን እስከ ተወሰነው ጊዜ የመጨረሻ ሰዓት ድረስ ጠበቀ፣ ነገር ግን ያንን ሰዓት ለመጠበቅ ትዕግሥት አልነበረውም (1ሳሙ. 13:8, ወዘተ)፤ እንዲሁ እስራኤል እዚህ ላይ፣ አንድ ቀን ብቻ ቢቆዩ ኖሮ፣ ሙሴ ምን እንደደረሰበት ባዩ ነበር። ጌታ የፍርድ አምላክ ነው፣ እስኪመጣም መጠበቅ አለበት፣ ቢዘገይም መጠበቅ አለበት፤ ያን ጊዜም ድካማችንን አናጣም፣ የሚመጣው ይመጣልና፣ አይዘገይም።

(3.) በመካከላቸው መለኮታዊ የአምልኮ ሥርዓት እስኪቋቋም መጠበቅ ሰልችቷቸው ነበር፤ ምክንያቱም ያንን ነበር አሁን የሚጠብቁት።