ኦሪት ዘዳግም 32

ምዕራፍ 32 በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የሚከተሉትን እናገኛለን። I. ሙሴ በእግዚአብሔር ትእዛዝ ለእስራኤል ልጆች የሰጣቸው መዝሙር፣ እግዚአብሔርን እንዳይተዉ ዘወትር የሚገስጽ ማስጠንቀቂያ ነው። ይህም አብዛኛውን የምዕራፉን ክፍል የሚይዝ ሲሆን፣ በዚህ ውስጥ የሚከተሉትን እናገኛለን።

1. መግቢያው (ቁ. 1, 2)።

2. የእግዚአብሔር ታላቅ ባህርይ፣ እና ከዚህ በተቃራኒ የእስራኤል ሕዝብ መጥፎ ባህርይ (ቁ. 3-6)።

3. እግዚአብሔር ለእነርሱ ያደረጋቸው ታላላቅ ነገሮች መደጋገም፣ እና ከዚህ በተቃራኒ ለእርሱ የነበራቸው መጥፎ ምግባር መግለጫ (ቁ. 7-18)።

4. እግዚአብሔር በኃጢአታቸው ምክንያት በእነርሱ ላይ የሚያመጣቸው አጥፊ ፍርዶች ትንቢት፣ በዚህም እግዚአብሔር በብዙ የኃጢአታቸው ክብደት ይጸድቃል (ቁ. 19-33)።

5. በመጨረሻም የጠላቶቻቸውና የጨቋኞቻቸው ጥፋት፣ እና የእስራኤል ቅሬታ የከበረ መዳን ተስፋ (ቁ. 36-43)።

II. ሙሴ ይህን መዝሙር ለእነርሱ የሰጠበት ምክር (ቁ. 41-47)።

III. እግዚአብሔር ሙሴ ወደ ነቦ ተራራ ወጥቶ እንዲሞት የሰጠው ትእዛዝ (ቁ. 48, ወዘተ.)።

ቁጥር 1-6 እዚህ ላይ፣ I. ለሙሴ መዝሙር ገዥ መግቢያ ወይም መቅድም አለ፣ ቁ. 1, 2።

እርሱ ይጀምራል፣ 1. ሊናገረው ስላለው ነገር እውነትነትና አስፈላጊነት፣ እንዲሁም ዓመፀኛና ከሃዲ ሕዝብ ላይ ስለሚፈጸመው መለኮታዊ ፍርድ ጽድቅ፣ ሰማይንና ምድርን በጽኑ በመጥራት ነው። ምክንያቱም በዚህ መዝሙር ሰማይንና ምድርን በእነርሱ ላይ ምስክር እንዲሆኑ እንደሚጠራ ተናግሮ ነበር (ምዕ. 31:28)። ሰማይና ምድር ከዚህ ጠማማና የማያስብ ሕዝብ ይልቅ በፍጥነት ይሰማሉ። ምክንያቱም እነርሱ ከፈጣሪያቸው ታዛዥነት አይመለሱም፣ ነገር ግን እስከ ዛሬ ድረስ እንደ ትእዛዛቱ አገልጋዮቹ ሆነው ይኖራሉ (መዝ. 119:89-91)፣ ስለዚህም በዓመፀኛው እስራኤል ላይ በፍርድ ይነሳሉ። ሰማይና ምድር በኃጢአተኞች ላይ ምስክሮች ይሆናሉ፣ የተሰጣቸውን ማስጠንቀቂያና ማስጠንቀቂያውን ለመቀበል ፈቃደኛ አለመሆናቸውን ይመሰክራሉ (ኢዮብ 20:27)፤ ሰማይ በደሉን ይገልጣል፣ ምድርም በእርሱ ላይ ትነሳለች። ወይም ሰማይና ምድር እዚህ ላይ የሁለቱም ነዋሪዎች፣ መላእክትና ሰዎች፣ ማለት ነው። ሁለቱም እግዚአብሔር በእስራኤል ላይ በሚያደርገው ነገር እንዲጸድቅና ጽድቁን እንዲገልጥ ይስማማሉ፣ መዝ. 50:6፤ ራእይ 19:1, 2 ተመልከት።

2. ሊናገረው ያለውን ነገር ለሕዝቡ በጽኑ በመተግበር ይጀምራል (ቁ. 2)፡- ትምህርቴ እንደ ዝናብ ይወርዳል። “ለዓመፀኞች የሚያንኳኳና የሚያጥለቀልቅ ዝናብ ይሆናል፤” በማለት ከካልዴዎስ ተርጓሚዎች አንዱ የመጀመሪያውን ሐረግ ይተረጉመዋል። ዝናብ አንዳንድ ጊዜ ለፍርድ ይላካል፣ ዓለም የሰጠመበት የጥፋት ውሃ ምስክር ነው። እንዲሁ የእግዚአብሔር ቃል ለአንዳንዶች ሕይወት ሰጪና የሚያድስ—ከሕይወት ወደ ሕይወት የሚወስድ መዓዛ ሲሆን፣ ለሌሎች ደግሞ የሚያስፈራና ገዳይ—ከሞት ወደ ሞት የሚወስድ መዓዛ ነው። በትክክል ለመቀበል ለተዘጋጁት ደግሞ እንደ ጣፋጭና የሚያጽናና ጠል ይሆናል። ልብ በል፣ (1.) የዚህ መዝሙር ርዕሰ ጉዳይ ትምህርት ነው። እርሱ የምስጋናና የውዳሴ መዝሙር ሰጥቷቸው ነበር (ዘጸ. 15)፣ ነገር ግን ይህ የማስተማሪያ መዝሙር ነው፤ ምክንያቱም በመዝሙራት፣ በዝማሬዎችና በመንፈሳዊ መዝሙሮች እግዚአብሔርን ማክበር ብቻ ሳይሆን እርስ በእርሳችን መማማርና መገሰጽ አለብን፣ ቆላ. 3:16። ስለዚህም የዳዊት መዝሙሮች ብዙዎቹ መዝሙረ ማስተዋል—ትምህርት ለመስጠት—ተብለው ተሰይመዋል። (2.) ይህ ትምህርት ምድርን ፍሬያማ ለማድረግና የተላኩበትን ዓላማ ለመፈጸም ከላይ ከሚመጡት ዝናብና ውሽንፍር ጋር በትክክል ተነጻጽሯል (ኢሳ. 55:10, 11)፣ እናም በሰው ጥበብ ወይም ፈቃድ ላይ የተመካ አይደለም፣ ሚክ. 5:7። ይህ ዝናብ ብዙ ጊዜ በእኛ ላይ መምጣቱ ምሕረት ነው፣ እናም እሱን መጠጣት ግዴታችን ነው፣ ዕብ. 6:7። (3.) ትምህርቱ እንደ ጠልና እንደ ለስላሳ ዝናብ በጸጥታና ያለ ድምፅ እንደሚወርድ ቃል ገብቷል። የተሰበከው ቃል በቀስታ ሲመጣና በአድማጮች ልብና ስሜት ውስጥ ጣፋጭ በሆነ መንገድ ሲሰርጽ ሊጠቅም ይችላል። (4.) የእነርሱን መቀበልና መስተንግዶ ይለምናል፣ እናም ለተጠማች ምድር እንደ ዝናብ ጣፋጭ፣ ደስ የሚያሰኝና ተቀባይነት ያለው እንዲሆንላቸው ይፈልጋል፣ መዝ. 72:6። የእግዚአብሔር ቃል በዚህ መንገድ ተቀባይነት ሲያገኝ ሊጠቅመን ይችላል። (5.) የተማረው ጳጳስ ፓትሪክ ይህንን ከሰማይ የተላኩት ቃላቶቹ ወደ ልባቸው ሰርገው እንዲገቡና ልባቸውን እንደ ዝናብ ምድርን እንደሚያለሰልስ እንዲያለሰልሱ፣ በዚህም በታዛዥነት ፍሬያማ እንዲሆኑ የሚያደርግ ጸሎት እንደሆነ ይረዳል።

II. የእግዚአብሔር ታላቅነትና ጽድቅ አስደናቂ መግለጫ፣ ቁ. 3, 4።

1. በዚህ ይጀምራል፣ እናም እንደ መጀመሪያ መርሆው ያስቀምጠዋል፣ (1.) የእግዚአብሔርን ክብር ለመጠበቅ፣ በእርሱ ስም የተጠሩት የእስራኤል ሕዝብ ክፋት ምክንያት በእርሱ ላይ ምንም ነቀፋ እንዳይጣልበት። በስሙ የተጠሩት ምንም ያህል ክፉና የተበላሹ ቢሆኑም፣ እርሱ ጻድቅ፣ ቅንና መልካም የሆነ ሁሉ ነው፣ እናም በክፋታቸው ምክንያት መጥፎ እንደሆነ ሊታሰብ አይገባም። (2.) እንደዚህ ያለ ቅዱስ አምላክን እያወቁና እያመለኩ፣ ነገር ግን ራሳቸው እጅግ ቅዱስ ያልሆኑትን የእስራኤልን ክፋት ለማባባስ። እናም፣ (3.) እግዚአብሔር በእነርሱ ላይ በሚያደርገው ነገር እንዲጸድቅ። እግዚአብሔር ጻድቅ እንደሆነ ልንቀበል ይገባል፣ ፍርዶቹ እጅግ ጥልቅ ሲሆኑም እንኳ፣ ኤር. 12:1፤ መዝ. 36:6።

2. ሙሴ እዚህ ላይ የእግዚአብሔርን ስም ለመግለጥ ይነሳል (ቁ. 3)፣ እስራኤል የራሳቸው እንደሆነ ያመኑትን አምላክ ምን ያህል ታላቅ እንደሆነ በማወቅ፣ እርሱን በሐሰተኛ አምላክ፣ በቆሻሻ አምላክ ለመለወጥ እንደዚህ ያሉ ሞኞች እንዳይሆኑ። ስለዚህም ታላቅነትን ለእርሱ እንዲሰጡ ይጠራቸዋል። ኃጢአትን ለመከላከልና በግዴታችን መንገድ እንድንኖር፣ ሁልጊዜ ስለ እግዚአብሔር ከፍ ያለና የተከበረ አስተሳሰብ እንዲኖረን፣ እናም እነርሱን ለመግለጽ ሁሉንም አጋጣሚዎች መጠቀም ለእኛ ትልቅ ጥቅም ይኖረዋል፡- ለአምላካችን ታላቅነትን ስጡ። ለታላቅነቱ መጨመር አንችልም፣ ምክንያቱም ወሰን የለውምና፤ ነገር ግን ልንቀበለውና ክብሩን ልንሰጠው ይገባል። አሁን፣ ሙሴ የእግዚአብሔርን ታላቅነት ሊገልጥ ሲፈልግ፣ ዘላለማዊነቱንና ወሰን የለሽነቱን በማብራራት ወይም በላይኛው ዓለም ያለውን የክብሩን ብሩህነት በመግለጽ ሳይሆን፣ የቃሉን ታማኝነት፣ የሥራዎቹን ፍጹምነት፣ እና የመንግሥቱ አስተዳደሮች ሁሉ ጥበብና ፍትሃዊነት በማሳየት ነው። ምክንያቱም በእነዚህ ውስጥ ክብሩ ለእኛ በግልጽ ያበራል፣ እናም እነዚህ ስለ እርሱ የተገለጡልን፣ ለእኛና ለልጆቻችን የሚመለከቱ ነገሮች ናቸው፣ ቁ. 4። (1.) እርሱ ዓለት ነው። በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ስድስት ጊዜ እንደዚህ ተብሎ ተጠርቷል፣ እናም የሰባ ሊቃናት ትርጉም በሙሉ እግዚአብሔር (theos) ብሎ ይተረጉመዋል። የተማረው ሚስተር ሂዩ ብሮውተን እግዚአብሔር በብሉይ ኪዳን ውስጥ (በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ካለው በተጨማሪ) አስራ ስምንት ጊዜ ዓለት ተብሎ እንደተጠራ ይቆጥራል (ምንም እንኳን በአንዳንድ ቦታዎች ጥንካሬ ብለን ብንተረጉመውም)፣ እናም ጴጥሮስን ቤተክርስቲያን የተመሰረተችበት ዓለት ሲያደርጉት ካቶሊኮች ቅዱስ ጴጥሮስን አምላክ ያደርጉታል በማለት ይከሳቸዋል። እግዚአብሔር ዓለት ነው፣ ምክንያቱም እርሱ ራሱ የማይለወጥና የማይናወጥ ነው፣ እናም ለሚፈልጉትና ወደ እርሱ ለሚሸሹ ሁሉ የማይበገር መጠጊያ ነው፣ በእርሱ ለሚታመኑ ሁሉ ደግሞ ዘላለማዊ መሠረት ነው። (2.) ሥራው ፍጹም ነው። የፍጥረት ሥራው እንደዚያው ነበር፣ ሁሉም እጅግ መልካም ነበር፤ የጥበቃ ሥራዎቹም እንደዚያው ናቸው፣ ወይም በጊዜው እንደዚያው ይሆናሉ፣ እናም የእግዚአብሔር ምስጢር ሲፈጸም የሥራዎቹ ፍጹምነት ለዓለም ሁሉ ይገለጣል። እግዚአብሔር የሚያደርገው ምንም ነገር ሊሻሻል አይችልም፣ መክ. 3:14። እግዚአብሔር አሁን ለእስራኤል ሕዝቡ የገባውን ቃልና የጀመረውን ሥራ እያጠናቀቀ ነበር፣ እናም ከዚህ ሥራ ፍጹምነት የተነሳ የሥራዎቹን ሁሉ ፍጹምነት ክብር ለእርሱ ሊሰጡ ይገባል። የሰዎች ምርጥ ሥራዎች ፍጽምና የጎደላቸው ናቸው፣ ጉድለቶችና እንከኖች አሏቸው፣ እናም ሳይጠናቀቁ ይቀራሉ፤ ነገር ግን እግዚአብሔርን በተመለከተ፣ ሥራው ፍጹም ነው፤ ከጀመረ ይጨርሳል። (3.) መንገዶቹ ሁሉ ፍርድ ናቸው። የመንገዶቹ ፍጻሜዎች ሁሉ ጻድቃን ናቸው፣ እናም ለእነዚያ ፍጻሜዎች መንገዶችን በመምረጥ ጥበበኛ ነው። ፍርድ ማለት ጥንቃቄና ፍትህ ማለት ነው። የእግዚአብሔር መንገዶች ቅኖች ናቸው፣ ሆሴዕ 14:9። (4.) እርሱ የእውነት አምላክ ነው፣ ቃሉን ልንቀበልና ልንታመንበት እንችላለን፣ ምክንያቱም ለሁሉም ተስፋዎቹ ታማኝ የሆነው ሊዋሽ አይችልም፣ ማስፈራሪያዎቹም ከንቱ አይሆኑም። (5.) እርሱ ያለ በደል ነው፣ በእርሱ የታመነን ማንም አላታለለም፣ ፍርዱን የጠየቀን ማንም አልበደለም፣ ወይም በምሕረቱ ላይ የተጣለበትን ማንም አላስቸገረም። (6.) እርሱ ጻድቅና ቅን ነው። ማንንም ከሚገባቸው በላይ በመቅጣት እንደማይበድል ሁሉ፣ እርሱን የሚያገለግሉትን ወይም ለእርሱ የሚሰቃዩትን ሁሉ ለመክፈል አይዘገይም። እርሱ በእርግጥ ጻድቅና ቅን ነው፤ ምክንያቱም በእርሱ ማንም እንዳይጎዳ ውጤታማ በሆነ መንገድ ይንከባከባል። አሁን ይህ አንድ ቁጥር የምናመልከውን አምላክ ምን ያህል ብሩህና ተወዳጅ ሀሳብ ይሰጠናል፤ ታዲያ እርሱን ለመውደድና ለመፍራት፣ በእርሱ ለመደሰት፣ በእርሱ ለመታመንና ለእርሱ ለመወሰን ምን ምክንያት አለን! እርሱ ዓለታችን ነው፣ በእርሱም ምንም ዓመፅ የለም፤ ሊኖርም አይችልም፣ መዝ. 92:15።

III. የእግዚአብሔር እስራኤል ላይ የቀረበ ከባድ ክስ፣ ባህሪያቸው በሁሉም ረገድ ከእስራኤል አምላክ ባህርይ ተቃራኒ ነበር፣ ቁ. 5።

1. ራሳቸውን አበላሹ። ወይም፣ ራሱ ተበላሽቷል፤ የሕዝቡ አካል ተበላሽቷል፡- ራሱ ሁሉ ታሟል፣ ልቡም ሁሉ ደክሟል። እግዚአብሔር አላበላሻቸውም፣ ምክንያቱም እርሱ ጻድቅና ቅን ነውና፤ ነገር ግን የራሳቸው ኃጢአትና ጥፋት ብቸኛ ፈጣሪዎች እነርሱ ራሳቸው ናቸው፤ ሁለቱም በዚህ ቃል ውስጥ ተካትተዋል። ራሳቸውን አበላሹ፤ ምክንያቱም እያንዳንዱ ሰው በራሱ ምኞት ሲሳብ ይፈተናል። ራሳቸውንም አጠፉ፣ ሆሴዕ 13:9። ብትዘባበቱ፣ ጥፋቱንና ሐዘኑን ብቻችሁን ትሸከማላችሁ፣ ምሳሌ 9:12።

2. እድፋቸው የልጆቹ እድፍ አይደለም። የእግዚአብሔር ልጆችም እንኳ በዚህ ፍጽምና በጎደለው ሁኔታ ውስጥ እያሉ የራሳቸው እድፍ አላቸው፤ ምክንያቱም ኃጢአት የለብንም፣ እድፍ የለብንም ብንል ራሳችንን እናታልላለን። ነገር ግን የእስራኤል ኃጢአት ከእነዚያ ውስጥ አልነበረም፤ የተዋጉት፣ የተጠነቀቁበትና የጸለዩበት ድክመት አልነበረም፣ ነገር ግን ልባቸው ሙሉ በሙሉ ሊያደርጉት የቆረጡበት ክፋት ነበር።