ኦሪት ዘዳግም 16

፲፮፥፩-፲፯ የሦስቱ ዓመታዊ በዓላት ማለትም የፋሲካ፣ የጴንጤቆስጤ እና የዳስ በዓላት ሕጎች፤ እንዲሁም ሕዝቡ ሊታደምበት ስለሚገባው አጠቃላይ ሕግ እዚህ ተደግመዋል። አንድ አማኝ ፈጽሞ ሊረሳ የማይገባው ነገር ቢኖር የወደቀበትን የኃጢአትና የመከራ ሁኔታ፣ ነጻ መውጣቱን፣ እንዲሁም ቤዛው የከፈለውን ዋጋ ነው። ይህም ምስጋናውና በጌታ ያለው ደስታ ከኃጢአት ሀዘን ጋር ተቀላቅሎ፣ ወደ ሰማያት መንግሥት በሚያደርገው ጉዞ የሚያጋጥሙትን መከራዎች በትዕግስት እንዲቋቋም ይረዳዋል። ከእግዚአብሔር በሚቀበሉት ነገር፣ እንዲሁም ለእርሱ በሚያደርጉት አገልግሎትና በሚያቀርቡለት መስዋዕትነት መደሰት አለባቸው፤ ግዴታችን ደስታችንና እርካታችን መሆን ይኖርበታል። በሕግ ሥር የነበሩት በእግዚአብሔር ፊት መደሰት ከነበረባቸው፣ እኛ የወንጌል ጸጋ ሥር የሆንን እጅግ ይበልጥ ልንደሰት ይገባል፤ ይህም ሁልጊዜ ደስ እንዲለን፣ ሁልጊዜ በጌታ ደስ እንዲለን ግዴታችን ነው። እኛ ራሳችን በእግዚአብሔር ስንደሰት፣ ለሚያዝኑት መጽናናትን በመስጠት እንዲሁም ለችግረኞች የሚያስፈልጋቸውን በማቅረብ ሌሎችም በእርሱ ደስ እንዲሰኙ የበኩላችንን ማድረግ አለብን። እግዚአብሔርን ደስታቸው የሚያደርጉ ሁሉ፣ ቃሉን የገባው እርሱ ታማኝ ስለሆነ በተስፋ ሊደሰቱ ይችላሉ።

ምዕራፍ 16 በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የሚከተሉትን እናገኛለን።

I. ስለ ሦስቱ ዓመታዊ በዓላት የሕግ ድግግሞሽ፤ በተለይም የፋሲካ በዓል (ቁ. 1-8)። የጴንጤቆስጤ በዓል (ቁ. 9-12)። የዳስ በዓል (ቁ. 13-15)። እና ሕዝቡ በእነዚህ በዓላት ላይ ስለሚኖራቸው ተሳትፎ አጠቃላይ ሕግ (ቁ. 16, 17)።

II. የበታች የፍትህ አካላት መቋቋም እና ወደ አገልግሎት ለተጠሩት አጠቃላይ የፍትህ ህጎች (ቁ. 18-20)።

III. ከአምልኮ ዛፎችና ምስሎች ማስጠንቀቂያ (ቁ. 21, 22)።

ቁጥር 1-17 በእግዚአብሔርና በሕዝቡ በእስራኤል መካከል የነበረው ህብረት አብዛኛው የተጠበቀው፣ እንዲሁም በሕዝቡ ዘንድ የሃይማማት ገጽታ የቆየው፣ በሦስቱ ዓመታዊ በዓላት አማካኝነት ነበር። የእነዚህ በዓላት አደረጃጀትና ስለእነሱ ያሉት ሕጎች ከዚህ በፊት በተደጋጋሚ አግኝተናቸዋል፤ እዚህም ደግሞ ተደግመዋል።

I. የፋሲካ ሕግ። ይህ በዓል እጅግ ታላቅ በመሆኑ፣ በዓሉ የተከበረበትን ወር በሙሉ ትልቅ ቦታ እንዲሰጠው አድርጓል፦ የአቢብን ወር ተመልከት፣ ቁ. 1። ምንም እንኳን ከዚህ ወር አንድ ሳምንት ብቻ እንደ በዓል የሚከበር ቢሆንም፣ ከበዓሉ በፊት የሚደረጉት ዝግጅቶች እጅግ የተቀደሱ መሆን አለባቸው፣ እና ከበዓሉ በኋላ የሚደረጉት ማሰላሰሎችና ማሻሻያዎችም እንዲሁ ቁምነገር ያላቸው መሆን አለባቸው፣ ይህም ወሩን በሙሉ እንደመጠበቅ ይቆጠራል። የአቢብ ወር፣ ወይም የዐዲስ ፍሬዎች ወር፣ የከለዳውያን ትርጉም እንደሚያሳየው፣ ከመጋቢት ወር (ወይም የመጋቢት ክፍልና የሚያዝያ ክፍል) ጋር ይዛመዳል፣ እናም እስራኤል ከግብፅ መውጣቷን ለማስታወስ በእግዚአብሔር ልዩ ትእዛዝ የዓመታቸው መጀመሪያ ተደርጎ ተወስኗል (ዘፀ. 12:2)፣ ይህም ከዚህ በፊት በመስከረም ይጀምር ነበር። በዚህ ወር ፋሲካን ማክበር ነበረባቸው፣ ይህም ከግብፅ በሌሊት መውጣታቸውን ለማስታወስ ነው፣ ቁ. 1። የከለዳውያን ተርጓሚዎች ግን እንዲህ ሲሉ ይተረጉሙታል፦ "በቀን ከግብፅ ስለወጡ ነው" ይላሉ፣ ምክንያቱም እስከ ጠዋት ድረስ ከቤታቸው እንዳይወጡ ግልጽ ትእዛዝ ስለነበር፣ ዘፀ. 12:22። ከእነርሱ አንዱ እንዲህ ሲል ይተረጉመዋል፦ "ከግብፅ አወጣህ፣ በሌሊትም ተአምራትን አደረገ።" ሌላው ደግሞ፦ "ፋሲካንም በሌሊት ትበላለህ" ይላል። ስለ ፋሲካ ያሉት ሕጎች የሚከተሉት ናቸው፦

1. ፋሲካን እግዚአብሔር በሚመርጠው ስፍራ መስዋዕት ማድረግ እንዳለባቸው (ቁ. 2)፣ በሌላ ስፍራም ቢሆን አይቻልም (ቁ. 5-7)። ፋሲካ ራሱ መስዋዕት ነበር፤ ስለዚህ ክርስቶስ፣ የእኛ ፋሲካ እንደመሆኑ መጠን፣ ለእኛ እንደተሰዋ ተነግሯል (1 ቆሮ. 5:7)፣ እና በበዓሉ ሰባት ቀናት ውስጥ ሌሎች ብዙ መስዋዕቶች ይቀርቡ ነበር (ዘኁ. 28:19፣ ወዘተ)፣ እነዚህም እዚህ ውስጥ ተካትተዋል፣ ምክንያቱም ከበጎችና ከከብቶች እንደተሰዋ ተነግሯል፣ ፋሲካ ራሱ ግን ከበጎች ብቻ፣ ወይ በግ ወይም ፍየል ነበር። አሁን ግን የተቀደሰውን መሠዊያ ካልሆነ በስተቀር ምንም መስዋዕት ተቀባይነት አልነበረውም፤ ስለዚህ ወደ መሠዊያው ስፍራ መሄድ አስፈላጊ ነበር፣ ምክንያቱም የፋሲካ በግ በባለቤቶቹ ሙሉ በሙሉ ቢበላም፣ በግቢው ውስጥ መታረድ፣ ደሙ መረጨት፣ እና ውስጡ በመሠዊያው ላይ መቃጠል ነበረበት። ከካህናቱ ቁጥጥር ውጪ በራሳቸው ደጃፍ ውስጥ እነዚህን መስዋዕቶች እንዲያቀርቡ ቢፈቀድላቸው ኖሮ፣ ከታዘዘው ሕግ ሊያፈነግጡና የራሳቸውን ሞኝ ፈጠራዎች ሊያመጡ ይችሉ ነበር። በዚህም በበዓሉ ወቅት ዓይኖቻቸውን ወደ እግዚአብሔር እንዲያነሱ፣ እና ስሙን ለማስታወስ ልባቸው እንዲመኝ ተመርተዋል፣ ስሙን ለማስቀመጥ የመረጠበት ስፍራ እንዲገኙ ታዝዘዋል፣ ቁ. 2 እና 6። ነገር ግን በዓሉ ሲያልቅ፣ ተመልሰው ወደ ድንኳኖቻቸው መሄድ ይችሉ ነበር፣ ቁ. 7። አንዳንዶች የፋሲካ በግ ከታረደና ከተበላ በኋላ በማግስቱ ጠዋት ወዲያውኑ መመለስ እንደሚችሉ ያስባሉ፣ ቀሪውን የሳምንቱን ሥራ ለመቀጠል ካህናቱና ሌዋውያኑ በቂ ስለሆኑ፤ ነገር ግን ከሰባቱ ቀናት የመጀመሪያው የመበተኛ ቀን ከመሆን ይልቅ ለቅዱስ ጉባኤ በግልጽ ታዝዟል (ዘሌ. 23:7፤ ዘኁ. 28:18)፤ ስለዚህ የዮናታንን ትርጓሜ እንደሚያብራራው፣ ከበዓሉ ማብቂያ በኋላ በማግስቱ ጠዋት ወደ ከተሞችህ ትሄዳለህ ብለን መውሰድ አለብን። እናም ሳምንቱን በሙሉ አብሮ መቆየት ልማድ ነበር፣ 2 ዜና. 35:17።

2. ለሰባት ቀናት እርሾ የሌለበትን እንጀራ መብላት እንዳለባቸው፣ እና እርሾ ያለበት እንጀራ በድንበራቸው ሁሉ እንዳይታይ፣ ቁ. 3, 4, 8። እዚህ ላይ እንዲበሉት የታዘዙት እንጀራ የመከራ እንጀራ ተብሎ ተጠርቷል፣ ምክንያቱም ለመቅመስም ሆነ ለመዋሃድ የማያስደስት በመሆኑ፣ በባርነት ጊዜ የነበራቸውን የመንፈስ ጭንቀት ለማመልከት እና በችኮላ መውጣታቸውን ለማስታወስ ተገቢ ነው። ሁኔታው እጅግ አስቸኳይ ስለነበር ለጉዟቸው የወሰዱት እንጀራ እንዲቦካ መጠበቅ አልቻሉም ነበር። የአይሁድ ጸሐፊዎች እንደሚነግሩን፣ በፋሲካ እራት ወቅት የቤተሰቡ ራስ ይህን እርሾ የሌለበትን እንጀራ ሰብሮ ለእያንዳንዱ ሰው ቁራጭ እየሰጠ፣ "ይህ (ማለትም፣ ይህ የሚያመለክተው፣ የሚወክለው ወይም የሚያስታውሰው ነው፣ ይህም የጌታችንን ቃል፣ ይህ ሥጋዬ ነው የሚለውን ያብራራል) አባቶቻችሁ በግብፅ ምድር የበሉት የመከራ እንጀራ ነው" ይል ነበር። የዚህ እርሾ የሌለበት እንጀራ በዓል የወንጌል ትርጉም ሐዋርያው በ1 ቆሮ. 5:7 ላይ ይሰጠናል፦ ክርስቶስ ፋሲካችን ለእኛ ስለተሰዋ፣ እናም እኛም የዚያን መስዋዕት የተባረከ ፍሬ ለምቾታችን ስለተካፈልን፣ በቅዱስ አኗኗር፣ በወንድሞቻችን ላይ ከክፋት እርሾ እና በእግዚአብሔር ፊት ከግብዝነት ነፃ ሆነን፣ በቅንነትና በፍቅር እርሾ የሌለበት እንጀራ እንብላ።