Keessa Deebii 16

Seerreen ayyaanota sadan waggaatti kabajaman asitti deebi'ee dubbatameera; isaanis: ayyaana Faasikaa, ayyaana Phenxeqosxeefi ayyaana Gubjoo, akkasumas, seera waloo namoonni ayyaanota kana irratti argamuu qaban ilaalchisuudha. Amantaan tokko gonkumaa haala isaa gadi bu'aa cubbuufi rakkinaa keessa ture, furamuu isaa, akkasumas gatii inni Furamichaaf kaffalchiise hin dagachuu qabu; kunis akka galanniifi gammachuun Gooftaa keessatti argamu gadda cubbuu isaaf qabutti makamee, akkasumas, dhiphina gara mootummaa waaqaatti deemsa isaa irratti isa mudatu keessatti obsa waliin qabaatuuf (isa gargaara). Waaqayyo irraa waan argatanitti gammadduu qabu, akkasumas, tajaajilaafi aarsaa isaaf dhiyeessanitti. Dirqamni keenya gammachuu keenya, akkasumas quufa keenya ta'uu qaba. Warri seera jala turan Waaqayyo duratti gammaduu kan qaban yoo ta'e, nuti warri ayyaana wangeelaa jala jirru caalaatti gammaduu qabna; kunis yeroo hundumaa gammaduu, yeroo hundumaa Gooftaatti gammaduu dirqama keenya taasisa. Nuti mataan keenya Waaqayyootti yoo gammadne, namoonni biroon isaanis Isaatti akka gammadan gargaaruuf hamma dandeenye gochuu qabna, warra gaddan jajjabeesuudhaan, akkasumas warra dhaban guutuudhaan. Warri Waaqayyoon gammachuu isaanii godhatan hundi, abdiidhaan gammaduu danda'u, inni abdii kenne amanamaa waan ta'eef.

Boqonnaa kana keessatti, wantoota armaan gadii qabna: I. Seera ayyaanota waggaa sadii irra deebi’anii dubbachuu; keessattuu, ayyaana Faasikaa (Lakk. 1-8). Ayyaana Phenxeqostee (Lakk. 9-12). Ayyaana Gubjii (Lakk. 13-15). Akkasumas seera waliigalaa ummanni ayyaanota kanneen irratti argamuu isaa ilaalchisee (Lakk. 16, 17). II. Abbootii seeraa gadi aanaa dhaabuu, akkasumas warra hojiif waamamaniif seera haqaa waliigalaa kennuu (Lakk. 18-20). III. Mukkeen qulqullaa’oo fi bifa waaqeffannaa irraa of qusachuu (Lakk. 21, 22). Lakk. 1-17 Walqunnamtiin Waaqayyoof saba isaa Israa’el gidduu jiru baay’een, akkasumas amantiin biyyattii keessatti eegamee kan ture, ayyaanota waggaa sadii kanaan ture. Seerri ayyaanota kanaa fi dambiiwwan isaan ilaalchisan durumaan si’a hedduu argineerra; asittis irra deebi’amanii dubbatamaniiru.

I. Seerri ayyaana Faasikaa, ayyaana guddaa waan ta’eef, ji’a guutuu inni keessa jiru akka ulfaataatti ilaalamuu isaa godhe: Ji’a Abib eegi, Lakk. 1. Ji’a kana keessaa torban tokko qofti ayyaana ta’ee kan kabajamu ta’us, qophiin isaanii duraa ulfaataa ta’uu qaba, akkasumas yaanni isaanii fi fooyya’iinsi isaa booda jabaa ta’uu qaba, akkasumas ji’a guutuu eeguu qabu. Ji’i Abib, yookiin ji’a fuduraa haaraa, akkuma Chaaldee hiiketti, ji’a Bitootessaa keenya (yookiin kutaa Bitootessaa fi kutaa Eblaatiif) deebii kenna, akkasumas ajaja addaa Waaqayyo irraa kennameen, Israa’el Gibxii keessaa ba’uu isaa yaadachuuf, jalqaba waggaa isaanii godhame (Ba’uu 12:2), kan dura ji’a Fulbaanaatti jalqabuu isaa lakkaa’ama ture. Ji’a kana keessa ayyaana Faasikaa, Gibxii keessaa galgala ba’uu isaanii yaadachuuf kabajuu qabu, Lakk. 1. Hiiktonni Chaaldee akkas jedhanii hiiku: “Guyyaa Gibxii keessaa ba’aniif,” ajajni ifa ta’e, hamma ganamaatti balbala isaanii keessaa akka hin baane waan jiruuf, Ba’uu 12:22. Tokkoon isaanii akkas jedhee hiika: “Inni Gibxii keessaa si baase, akkasumas galgala dinqii hojjete.” Inni kaan immoo, “akkasumas Faasikaa galgala nyaatta.” Seerri isaa ilaalchisee kan jiran:

1. Faasikaa iddoo Waaqayyo filatu keessatti qaluu isaanii mirkaneessuu qabu (Lakk. 2), iddoo biraa kamittiyyuu miti, Lakk. 5-7. Faasikaan mataan isaa aarsaa ture; kanaaf Kiristoos, Faasikaan keenya ta’ee, nuuf qalama jedhameera (1 Qor. 5:7), akkasumas aarsaan hedduun ayyaana torban sanaa keessatti dhihaateera (Lak. 28:19, kkf.), kunis asitti dabalameera, sababiin isaa hoolaa fi loon irraa qalama jedhameera, Faasikaan mataan isaa garuu hoolaa yookiin re’ee irraa qofa ture: amma aarsaan kamiyyuu iddoo aarsaa isa qulqulleesse irraa malee hin fudhatamu ture; kanaaf gara iddoo aarsaa ol ba’uun barbaachisaa ture, sababiin isaa, hoolaan Faasikaa guutummaatti abbootii isaa biratti nyaatamee ta’us, garuu dirree keessatti qalamuu qaba, dhiigni facaafamuu qaba, akkasumas garaa keessaa aarsaa irratti gubamuu qaba. Seera murtaa’eef isaan daangessuudhaan, kan irraa garaagarummaa fiduuf, akkasumas yaada gowwoomsaa mataa isaanii fiduuf fedhii qabu turan, yoo aarsaa kana balbala isaanii keessatti, to’annoo lubootaa jalaa dhiheessuuf hayyamameefii ture. Akkasumas kanaan Waaqayyootti ija isaanii ol qabuu fi fedhii garaa isaanii maqaa isaa yaadachuuf qabachuu qabu turan, iddoo inni maqaa isaa kaa’uuf filate irratti argamuuf waamamaniiru, Lakk. 2 fi 6. Garuu, ayyaanichi yoo xumurame, deebi’anii gara dunkaana isaanii deemuu danda’u, Lakk. 7. Tokko tokko yoo barbaadan, ganama Faasikaan qalamuu fi nyaatamuu isaa booda deebi’uu danda’u jedhu, luboonni fi Lewwonni hojii torban sanaa kan hafe itti fufsiisuuf gahaa waan turaniif; garuu guyyaan jalqabaa torban sanaa guyyaa bittinnaa’uu isaanii irraa fagaatee, walga’ii qulqulluudhaaf ifatti ajajameera (Lew. 23:7; Lak. 28:18); kanaaf hiika Yoonaataan akkas jedhee hiiketti fudhachuu qabna, ganama ayyaanichi xumuramee booda gara magaalaa keetii deetta. Akkasumas torban guutuu waliin turuun baramee ture, 2 Sen. 35:17.

2. Buddeena raacitii hin qabne guyyaa torbaaf nyaachuu qabu, akkasumas buddeenni raacitii qabu daangaa isaanii hundumaa keessatti argamuu hin qabu, Lakk. 3, 4, 8. Buddeenni isaanitti daangeffame asitti buddeena dhiphinaa jedhameera, sababiin isaa dhandhamaafis ta’e bullaa’inaafis hin mijatu, kanaafis dhiphina hafuura isaanii garbummaa isaanii keessatti argisiisuuf, akkasumas ariitii isaan ittiin ba’an yaadachuuf sirrii dha, haalli isaa ariifachiisaa waan tureef, buddeena imalaaf fudhatan raacitii qabsiisuuf turuu hin dandeenye.