1ኛ ዜና መዋዕል 4

በዚህ ምዕራፍ ከነገዶች ሁሉ በቁጥር የበዛውና የታወቀው ስለ ይሁዳ ተጨማሪ ዘገባ አለን፤ ስለ ስምዖንም ጭምር። በዚህ ምዕራፍ ውስጥ በጣም የሚታወቀው ሰው ያዕቤጽ ነው። ያዕቤጽ ከወንድሞቹ ይልቅ የከበረበት ምክንያት አልተነገረንም፤ ነገር ግን ጸሎተኛ ሰው እንደነበር እናገኛለን። በእውነት ታላቅ ለመሆን የእግዚአብሔርን ፈቃድ መፈለግና በብርቱ መጸለይ ነው። ያቀረበው ጸሎት እነሆ። ያዕቤጽ ጸሎትን ሊሰማና ሊመልስ የሚችለው እርሱ ብቻ ወደሆነው ሕያውና እውነተኛ አምላክ ጸለየ፤ በጸሎቱም እርሱን ከሕዝቡ ጋር ቃል ኪዳን የገባ አምላክ አድርጎ ተመለከተው። እርሱም የራሱን ቃል አልተናገረም፥ ነገር ግን እንዲገባ ተወው፤ በራሱ ኃይል ቃል ለመግባት ፈርቶ ነበርና ራሱን ሙሉ በሙሉ ለእግዚአብሔር ለመስጠት ወሰነ። ጌታ ሆይ፥ እባክህ ከባረክኸኝና ከጠበቅኸኝ፥ በእኔ የፈለግኸውን አድርግ፤ እኔም ለዘላለም በትእዛዝህና በአገዛዝህ ሥር እሆናለሁ። ጽሑፉ እንደሚያመለክተው፥ ይህ የብርቱና የልብ ፍላጎት መግለጫ ነበር፤ “እባክህ ባርከኝ!”

ያዕቤጽ አራት ነገሮችን ጸለየባቸው። 1. እግዚአብሔር በእውነት እንዲባርከው። መንፈሳዊ በረከቶች ምርጥ በረከቶች ናቸው፤ የእግዚአብሔር በረከቶች እውነተኛ ነገሮች ናቸው፥ እውነተኛ ውጤትም ያመጣሉ። 2. ወሰኑን እንዲያሰፋለት። እግዚአብሔር ልባችንን እንዲያሰፋልን፥ በእርሱም ውስጥ ያለንን ድርሻና በሰማያዊቷ ከነዓን ያለንን ድርሻ እንዲያሰፋልን የኛ ፍላጎትና ጸሎት ሊሆን ይገባል። 3. የእግዚአብሔር እጅ ከእርሱ ጋር እንድትሆን። እግዚአብሔር እኛን እንድትመራን፣ እንድትጠብቀን፣ እንድታበረታን፣ ሁሉንም ሥራዎቻችንን በእኛና ለእኛ እንድትሠራ ከእኛ ጋር የምትሆን እጁ ለእኛ ሁሉን ቻይ እጅ ነው። 4. ከክፉ እንዲጠብቀው፥ ከኃጢአት ክፋት፣ ከመከራ ክፋት፣ ከጠላቶቹ ክፉ ሐሳቦች ሁሉ እንዳይጎዱት ወይም በእውነት ያዕቤጽ (የሐዘን ሰው) እንዳያደርጉት።

እግዚአብሔር የለመነውን ሰጠው። እግዚአብሔር ጸሎትን ለመስማት ሁልጊዜ ዝግጁ ነው፤ ጆሮውም አልደነቆረም።

ምዕራፍ 4 በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የሚከተሉትን እናገኛለን።

I. ከነገዶች ሁሉ እጅግ ብዙና ታዋቂ የነበረው የይሁዳ ነገድ የዘር ሐረግ ተጨማሪ መግለጫ። የሑር ልጅ የሾባል ዘሮች (ቁ. 1-4)፣ የሐጽሮን ከሞት በኋላ የተወለደው የአሹር ዘሮች (2:24 ላይ የተጠቀሰው)፣ ስለ ያቤጽ ልዩ ነገር (ቁ. 5-10)፣ የኬሉብና የሌሎች ዘሮች (ቁ. 11-20)፣ የሴላ ዘሮች (ቁ. 21-23)።

II. የሰምዖን ዘሮችና ከተሞች፣ የጌዶንን ድል መንሳታቸው፣ እና በሴይር ተራራ የአማሌቃውያንን ድል መንሳታቸው መግለጫ (ቁ. 24-43)።

ቁጥር 1-10 ኤዝራ የይሁዳን ነገድ የዘር ሐረግ በዝርዝር የጻፈበት አንዱ ምክንያት፣ ከሰምዖን፣ ከብንያምና ከሌዊ ጋር በመሆን የይሁዳን መንግሥት የመሠረተው ይህ ነገድ በመሆኑ ነው። ይህ ነገድ በከነዓን ከሌሎቹ ነገዶች ሁሉ ረዘም ላለ ጊዜ የኖረ ብቻ ሳይሆን፣ ይህ መጽሐፍ በተጻፈበት ጊዜ ከምርኮ ተመልሶ ነበር፤ በዚያን ጊዜ አብዛኞቹ ሌሎች ነገዶች በአሦር መንግሥት ውስጥ ጠፍተው ነበር። በዚህ ክፍል ውስጥ እጅግ አስደናቂው ሰው ያቤጽ ነው። የማን ልጅ እንደነበረ አልተገለጸም፣ በየትኛው ዘመን እንደኖረም አይታወቅም፤ ነገር ግን፣ በቁጥር 8 ላይ ከተጠቀሱት የአሐርሄል ቤተሰቦች አንዱን የመሠረተ ይመስላል። እዚህ ላይ የሚከተለው ቀርቧል፦

I. የስሙ ምክንያት፦ እናቱ ይህን ስም የሰጠችው “በሐዘን ወልጄዋለሁና” በሚል ምክንያት ነው (ቁ. 9)። ሁሉም ልጆች በሐዘን ይወለዳሉ (በሴት ላይ የተፈረደው ፍርድ “በሐዘን ልጆችን ትወልጃለሽ” የሚል ነውና)፤ ነገር ግን አንዳንዶቹ ከሌሎቹ የበለጠ ሐዘን ይገጥማቸዋል። ብዙውን ጊዜ የመውለድ ሐዘን ልጁ በመወለዱ ደስታ የተነሳ ይረሳል፤ ነገር ግን እዚህ ላይ ይህ ሐዘን እጅግ ያልተለመደ ስለነበር ልጁ ሲገረዝም ታስቦ ነበር፤ በሕይወት ዘመኑ ሁሉ እንዲታወስም ጥንቃቄ ተደርጎ ነበር። ምናልባት እናቱ እንደ ራሔል ልጇን ቤንኦኒ ብላ እንደጠራችው፣ በሐዘን ስትሞት ያቤጽ ብላ ጠርታው ይሆናል። ወይም ደግሞ ከሐዘኗ ብታገግም እንኳ፣ ይህን እንዲህ ብላ አስመዘገበችው፦

1. በሕይወት ዘመኗ ሁሉ በዚያ ሐዘን ውስጥ ስላጸናትና ስላሻገራት እግዚአብሔርን እንድታመሰግን ዘወትር ማስታወሻ እንዲሆናት። የሐዘናችንን ነገር ደጋግመን ማስታወስ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል፤ ይህም በመከራችን ቀን የነበረንን ዓይነት አስተሳሰብ ሁልጊዜ እንድናስብና በፍርሃት ደስ ማለትን እንድንማር ይረዳናል።

2. እንዲሁም ይህ ዓለም ምን እንደሆነ፣ ማለትም ጥቂት ቀናትና ብዙ ችግር የሚጠበቅበት የልቅሶ ሸለቆ እንደሆነ ለእርሱ ማስታወሻ እንዲሆን። በስሙ የያዘው ሐዘን መንፈሱ ላይ ቁም ነገር እንዲያድርበት ሊረዳው ይችላል። እናቱንም እንዲወድና እንዲያከብር፣ እንዲሁም በብዙ ሐዘን ወደ ዓለም ላመጣችው እናቱ በሁሉም ነገር መጽናኛ ለመሆን እንዲጥር ሊያስታውሰው ይችላል። ልጆች ወላጆቻቸውን በዚህ መንገድ መክፈል አምልኮ ነው (1 ጢሞ. 5:4)።

II. የባሕርይው ልቀት፦ ከወንድሞቹ ይልቅ የተከበረ ነበር፤ በመለኮታዊ ጸጋ ከእነርሱ በላይ ብቁ ሆኖ፣ በመለኮታዊ አቅርቦትም ከእነርሱ በላይ ከፍ ከፍ ብሎ ነበር፤ እነርሱ በጎ ሥራ ሠርተዋል፣ እርሱ ግን ሁሉንም በልጦ ነበር። እናቱ የወለደችበት ሐዘን አሁን በብዛት ተከፍሎላታል። ከልጆቿ ሁሉ እጅግ ውድ የከፈላት ልጅ እርሷን እጅግ ደስ ያሰኛት ነበር፤ በመከራዋ ልክም ደስ ተሰኝታ ነበር (መዝ. 90:15)። ከወንድሞቹ ይልቅ የተከበረ የነበረው በምን ምክንያት እንደሆነ አልተነገረንም፤ ይበልጥ ሀብት ስላፈራ፣ ወይም ወደ ዳኝነት ከፍ ስላለ፣ ወይም በጦርነት ራሱን ስላስመሰከረ እንደሆነ አናውቅም፤ ነገር ግን ከሁሉም በላይ በእውቀቱና በአምልኮቱ ምክንያት እንደሆነ ለማሰብ በቂ ምክንያት አለን፤ ምክንያቱም እነዚህ ከማንኛውም ነገር በላይ በሰው ላይ ክብርን ስለሚያመጡ ብቻ ሳይሆን፣ ያቤጽ በእነዚህ ነገሮች የላቀ እንደነበር ለማሰብ ምክንያት ስላለን ነው።

1. በእውቀት፣ ምክንያቱም የጸሐፍት ቤተሰቦች በያቤጽ ይኖሩ እንደነበር እናገኛለን (ምዕ. 2:55)፤ ይህች ከተማ ስሟን ከእርሱ እንደወሰደች ይታሰባል። አይሁዶች እርሱ የታወቀ የሕግ አስተማሪ እንደነበረና ብዙ ደቀ መዛሙርትን ትቶ እንደሄደ ይናገራሉ። እናም እዚህ ላይ በድንገት መጠቀሱ፣ ኤዝራ ይህን በጻፈበት ጊዜ ስሙ የታወቀ እንደነበር ያሳያል።

2. በአምልኮት፣ ምክንያቱም እዚህ ላይ ጸሎተኛ ሰው እንደነበረ እናገኛለን። ለአምልኮ የነበረው ዝንባሌ በእውነት የተከበረ አደረገው፤ በጸሎትም ክብሩን እጅግ የጨመሩለትን በረከቶች ከእግዚአብሔር አገኘ። በእውነት ታላቅ ለመሆን በእውነት መልካም መሆንና ብዙ መጸለይ ነው።

III.