ጣብኤል

ጣብኤል እተጠቕሰ ኣብኢሳ 7:6ኮይኑ፣ ንጉስ ሶርያ ረጺን ከምኡ'ውን ንጉስ እስራኤል (ኤፍሬም) ጰቃሕ ኣብ ክንዲ ኣካዝ ኣብ ይሁዳ ንጉስ ክገብርዎ ዝሓሰቡዎ ሰብ እዩ። እዚ ንይሁዳ ንምውራርን ንኣካዝ ድማ ብሓንቲ ሓያል ዘይኮነት ገዛኢት ንምትካእን ዝነበሮም ሽርሒ ኣካል ነበረ። ስም ጣብኤል ኣራማይክ ኮይኑ ትርጉሙ "እግዚአብሔር ጽቡቕ እዩ" ወይ "ጽቡቕ ኣምላኽ" ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዛዕባ መንነት ወይ ምንጪ ጣብኤል ካልእ ዝርዝር ሓበሬታ ኣይተዋህበን። እቲ ሶርያን ኤፍሬምን ኣብ ይሁዳ ዝገበሩዎ ሽርሒ ኣብ ከባቢ 735-732 ቅ.ል.ክ. ዝተኻየደ ናይ ሶርያ-ኤፍሬም ውግእ ኣካል ነበረ። ይኹን እምበር ሽርሖም ኣይተዓወተን፤ ምኽንያቱ ኣካዝ ሓገዝ ንምርካብ ናብ ኣሶር ስለ ዝለመነ፣ ንጉስ ኣሶር ንሶርያን ንእስራኤልን ሰዓረ።