ነቡዘርአዳን

ነቡዘርኣዳን ኣብ ትሕቲ ንጉስ ዳግማዊ ናቡከደነጾር ኣዛዚ ሓለውቲ ኮይኑ ዘገልገለ ዓብዪ ወተሃደራዊ መኮንን ባቢሎን ነበረ። ብ586 ቅ.ል.ክ. ኢየሩሳሌም ኣብ ዝወደቐትሉን ህዝቢ ይሁዳ ናብ ባቢሎን ብግዞት ኣብ ዝተወስደሉን እዋን ዓብዪ ግደ ተጻዊቱ። ከምቲ ኣብ2ኛ ነገ 25:8-12ከምኡ’ውን ኣብኤር 52:12-16ተገሊጹ ዘሎ፡ ነቡዘርኣዳን ከተማ ብሰራዊት ባቢሎን ድሕሪ ምሓዛ ኣስታት ሓደ ወርሒ ጸኒሑ ናብ ኢየሩሳሌም በጽሐ። ንሱ ንቤተ መቕደስ፡ ንቤተ መንግስቲ ንጉስን ንኹሎም ኣባይቲ ኢየሩሳሌምን ምንዳድ ዝርከቦም ንከተማ ምጥፋእ ሓላፍነት ነበሮ። ነቡዘርኣዳን ኣስዋር ከተማ ኢየሩሳሌም ንኽፈርስ’ውን መሪሑ፡ እዚ ድማ ኢየሩሳሌም ንርእሳ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ከይህልዋ ገይርዋ። ብትእዛዝ ነቡዘርኣዳን፡ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኢየሩሳሌም ናብ ባቢሎን ተሰደደ (2ኛ ነገ 25:11፤Jer.39.9; 52.15)። ካብ ቤተ መቕደስን ካብ ቤተ መንግስቲ ንጉስን ክቡር ንብረትን ሃብትን ከምኡ’ውን ብቑዓት ኢደ ጥበበኛታትን ሰራሕተኛታትን ወሰደ (2ኛ ነገ 25:13-17፤ኤር 52:17-23)። ኣብ ምድሪ ዝተረፉ ድኻታት ጥራይ ወይኒ ዘፍርዩን ገባሮን ኮይኖም ንኽሰርሑ ተገይሮም (2ኛ ነገ 25:12፤Jer.39.10; 52.16)። ነቡዘርኣዳን ኣብ ዕድል ብዙሓት ፍሉጣት ሰባት ኢየሩሳሌም’ውን ተሳቲፉ። ከምቲ ኣብ2ኛ ነገ 25:18-21ከምኡ’ውን ኣብኤር 52:24-27ተመዝጊቡ ዘሎ፡ ንሊቀ ካህናት ሴራያን፡ ንኻልኣይ ካህን ሶፎንያስን ንኻልኦት ሰበ ስልጣንን ቀቲሉ። ይኹን እምበር፡ ንነብዪ ኤርምያስ ምሕረት ኣርእዩ፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ፈቲሑ ናብ ባቢሎን ምኻድ ወይ ኣብ ይሁዳ ምጽናሕ ዝብል ምርጫ ሃቦ (Jer.39.11-14; 40.1-6)። ኢየሩሳሌም ድሕሪ ምውዳቓ ኣብ ዝነበራ ዓመታት፡ ነቡዘርኣዳን ናብ ይሁዳ ተመሊሱ ተወሳኺ ሰባት ናብ ባቢሎን ብግዞት ወሲዱ (ኤር 52:30)። ከምኡ’ውን ኣብ ዙርያ እቲ ኣብ ይሁዳ ዝተሸመ ገዛኢ ገዳልያን ኣብ ልዕሊኡ ኣብ ዝተገብረ ናይ ቅትለት ሴራን ኣብ ዝተኸስተ ፍጻመታት ግደ ተጻዊቱ (Jer.41.10; 43.6)። ኣዛዚ ሓለውቲ ብምዃኑ፡ ነቡዘርኣዳን ኣብ ወተሃደራዊ ስርዓት ባቢሎን ሓያልን ጽልዋ ዘለዎን ሰብ ነበረ። ኣብ ኢየሩሳሌም ዝፈጸሞም ተግባራት፡ ንከተማ ምጥፋእ፡ ንነበርታ ብግዞት ምውሳድ ከምኡ’ውን ንገለ ኣገደስቲ ሰባት ምሓዝ፡ ኣብ ታሪኽ ይሁዳን ህዝቢ ኣይሁድን ዓሚቕ ጽልዋ ገይሩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎ ግደኡ፡ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ይሁዳ ዝወሰኖ ፍርዲ ክብደትን ዘይምእዛዝ ዘምጽኦ ሳዕቤንን ብዝምልከት ዝነበሩ ትንቢታዊ መጠንቀቕታት ንምፍጻም የገልግል።