ዲናውያን

ዲናውያን ምስ ህንጻ የየሩሳሌምንን ቤተ መቕደስን ብምቅዋም ንጉስ ፋርስ ንኣርጤክስስ ደብዳበ ካብ ዝጸሓፉ ብዙሓት ጉጅለታት ሓደ ኮይኖም ኣብዕዝ 4:9ተጠቒሶም ኣለዉ። እዛ ደብዳበ እቲ ብመሪሕነት ዘሩባቤልን ኢያሱን ዝተጀመረ ስራሕ ህንጻ ንምቁም ብጸላእቲ ይሁዳን ብንያምን ዝተገብረ ሰፊሕ ጻዕሪ ኣካል ነበረት። ዲናውያን ምስ ኣፋርሳጥኪያውያን፣ ጠርፔላውያን፣ ሱሳ፣ ኤሬክን ሰባት ባቢሎንን ተዘርዚሮም ኣለዉ። እዞም ጉጅለታት እዚኦም ብሓባር “ዓብይን ክቡርን አስናፋር ኣምጺኡ ኣብ ከተማታት ሰማርያ ዘንበሮም ዝተረፉ ህዝቢ” ተባሂሎም ተጸዊዖም ኣለዉ (ዕዝ 4:10)። ኣስናፋር ንዝተሳዕሩ ህዝቢ ብምምላስን ብምስፋርን ብፖሊሲኡ ዝፍለጥ ንጉስ ኣሶር ኣሹርባኒፓል ካልእ ስም ክኸውን ይኽእል እዩ። እዛ እዞም ጉጅለታት እዚኦም ንኣርጤክስስ ዝሰደድዋ ደብዳበ፣ እታ ከተማ እንደገና እንተተሃንጸትን ቅጽራ እንተተዛዘመን ኣይሁድ ከም ዝዓልዉን ንንጉሳዊ ኣታዊ ከም ዝጎድኡን ብምግላጽ ኣብ ልዕሊ ኣይሁድ ክሲ ሒዛ ነበረት። በዚ ደብዳበ እዚ ምኽንያት፣ ስራሕ ህንጻ ንግዜኡ ንጉስ ፋርስ ዳርዮስ ክሳብ ዝነገሰሉ ካልኣይ ዓመት ደው ኢሉ ነይሩ (ዕዝ 4:24)። ኣብ ዕዝራ ካብዚ ሓደ ምጥቃስ ወጻኢ፣ ብዛዕባ ዲናውያን ወይ ብዛዕባ ፍሉይ ምንጮም ተወሳኺ ሓበሬታ ኣይተዋህበን። ኣብ ዝርዝር ተቓወምቲ ጉጅለታት ምእታዎም፣ ኣይሁድ ካብ ምርኮ ባቢሎን ምስ ተመልሱ ድሕሪኡ ንየሩሳሌምን ቤተ መቕደስን ንምህናጽ ክጽዕሩ ከለዉ ዘጋጠሞም ብድሆታትን ተቓውሞታትን የጕልሕ።