መዝሙር ዳዊት 89

መዝሙር 89:1-4 ትጽቢትና ከፍሽል እኳ እንተኸኣለ፣ ግናኸ ተስፋታት ኣምላኽ ኣብ ሰማያት፣ ኣብ ዘለኣለማዊ ምኽሩ ተሰሪቶም፣ ካብቶም ኣብ ሲኦልን ኣብ ምድርን ዘለዉ ተጻረርቲ ዘይበጽሖም እዮም። እሞ እምነት ድማ ኣብቲ ዘይተወሰነ ምሕረትን ዘለኣለማዊ ሓቅን ናይ ኣምላኽ፣ እኳ ኣብቲ ኣዝዩ ጥልቕ ዝበለ መከራ ምጽንናዕ ከምጽእ ይኽእል እዩ።

መዝሙር 89

ብዙሓት መዛሙር ብቕሬታን ጸሎትን ዚጅምሩ ብሓጎስን ምስጋናን ይዛዘሙ፣ እዚ ግና ብሓጎስን ምስጋናን ጀሚሩ ብሓዘን ዝመልኦ ቕሬታን ልማኖን ይዛዘም። ከመይሲ እቲ መዝሙር ደራሲ ቅድም ናይ ኣምላኽ ዝነበሩ ምሕረትን ደግነትን ይዝርዝር፣ ድሕሪኡ ድማ ነዚ ብምሕሳብ ነቲ ዘሎ ጸገማት የጋድዶ። እዚ መዝሙር እዚ መዓስ ከም እተጻሕፈ ዘተኣማምን ኣይኮነን፤ ብሓፈሻ ግና፡ ቤት ዳዊት ብኸቢድ ኣብ ዝተጸልመተሉ እዋን ከም ዝነበረ እዩ። ገሊኦም ኣብ ግዜ ምርኮ ባቢሎን፡ ንጉስ ጼዴቅያስ ብነቡካድነጻር ኣብ ዝተዋረደሉን ኣብ ዝተበደለሉን እዋን ከም ዝነበረ ይሓስቡ፣ ሽዑ ድማ እቲ ኣርእስቲ እቲ መዝሙር ናብ ዜማ ናይ ኤታን ወዲ ዜራ ዝተባህለ መዝሙር መስተውዓሊ ከም ዝተገብረ ጥራይ ከም ዜመልክት ይገብርዎ። ካልኦት ድማ እዚ መዝሙር እዚ ብኤታን ከም እተጻሕፈ ይግምቱ፣ ንሱ ድማ ኣብ ታሪኽ ሰሎሞን ተጠቒሱ ዘሎ እዩ፣ ነቲ ክብሪ ዝመልኦ ንጉስ ድሕሪ ምሕላፉ፡ ብምምላስ ዓሰርተ ነገዳት ኣብ ዝቕጽል ግዝኣት ኣብ ቤት ዳዊት ዝወረደ ዓቢ ውርደት ከምዚ ኢሉ ሓዘነ።

I. እቲ መዝሙር ደራሲ፡ ኣብቲ ሓጎስ ዝመልኦን ባህ ዜብልን ክፋል ናይቲ መዝሙር፡ ንኣምላኽ ክብሪ ይህብ፡ ንርእሱን ንፈተውቱን ድማ ምጽንናዕ ይረክብ። እዚ ድማ ብሓጺሩ፡ ምሕረትን ሓቅነትን ኣምላኽ (ቁ. 1) ከምኡውን ኪዳኑ (ቁ. 2-4) ብምጥቃስ ይገብሮ፣ ኣብ ዝቕጽሉ ፍቕድታት ግና ብዝያዳ ሰፊሕ ገይሩ ይገልጾ፣ ኣብኡ ድማ፡

1. ንኽብሪን ፍጽምናን ኣምላኽ የኽብር (ቁ. 5–14)።

2. ምስኡ ሓድነት ዘለዎም ሰባት ብዝረኽብዎ ሓጎስ ይሕጎስ (ቁ. 15–18)።

3. ኵሉ ተስፋኡ ኣብ ኪዳን ኣምላኽ ምስ ዳዊት፡ ከም ምልክት ክርስቶስ፡ ይምስርት (ቁ. 19–37)።

II. ኣብቲ ሓዘን ዝመልኦ ክፋል ናይቲ መዝሙር፡ ነቲ ኣብዚ እዋን እዚ ዘሎ ጸገም ዝመልኦ ኩነታት እቲ ንጉስን ንጉሳዊ ስድራቤትን ይሓዝን (ቁ. 38–45)፡ ብዛዕባኡ ድማ ንኣምላኽ ይምሕጸን (ቁ. 46–49)፡ ድሕሪኡ ድማ ብጸሎት ንምእራም ይዛዝም (ቁ. 50, 51)። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ልዑል ሓሳባት ክህልወና ይግባእ፡ ኣብ ኪዳኑ ምስቲ መድሓኒ ድማ ህያው እምነት፡ ከምኡውን ምስቲ ጸገም ዝበጽሖ ክፋል ቤተክርስትያን ምትሕስሳብ ክህልወና ይግባእ። መስተውዓሊ ናይ ኤታን እቲ ኤዝራዊ።

ቁጥር 1-4

እቲ መዝሙር ደራሲ ብዛዕባ እቲ ኣብዚ እዋን እዚ ዘሎ ኣዝዩ ዘሕዝን ኩነታት ስድራቤት ዳዊት ክዛረብ ከሎ፡ ነቲ መዝሙር ግና ብመዝሙራት ምስጋና ይጅምሮ፤ ከመይሲ ኣብ ኵሉ ነገር፡ ኣብ ኵሉ ኩነታት፡ ክንምስግን ይግባእ፤ ከምዚ ድማ ኣብ ሓዊ ከለና ንእግዚኣብሄር ነኽብሮ። ኣብ ጸገም ከለና ብምቕሬታ ዕረፍቲ ንረክብ ንብል፤ ግናኸ ካብኡ ንላዕሊ ንገብር—ብምምስጋን ሓጎስ ንረክብ። ስለዚ ቕሬታና ናብ ምስጋና ይቕየር፤ ኣብዚ ፍቕድታት እዚ ድማ ኣብ ዝኸፍአ እዋን፡ ብውልቃዊ ይኹን ብህዝባዊ መገዲ፡ ንዓና ናይ ምስጋናን ውዳሴን ምኽንያት ዚኸውን ንረክብ።

1. ዝኾነ ይኹን፡ እቲ ንዘለኣለም ዘሎ ኣምላኽ ሕያው እሙንን እዩ፡ ቁ. 1። እቲ ሕጂ ዘሎ ጸልማት ዝመልኦ ኣተሓሕዛ ኣምላኽ ምስ ሕያውነትን ሓቅነትን ኣምላኽ ንምስምማዕ ከቢድ ክንረኽቦ ንኽእል እኳ እንተኾነ፡ ግናኸ በዚ ስርዓት እዚ ክንጸንዕ ይግባእ፡ ምሕረት ኣምላኽ ዘይውዳእ፡ ሓቅነቱ ድማ ዘይጥሕስ እዩ፤ እዚ ድማ ናይ ሓጎስናን ምስጋናናን ምኽንያት ክኸውን ይግባእ፡ "ንዘለኣለም ምሕረት እግዚኣብሄር ክዝምር እየ"፡ ንኽብሪ ኣምላኽ መዝሙር ምስጋና፡ ንርእሰይ ድማ ባህ ዜብል መዝሙር፡ ንኻልኦት ድማ መስተውዓሊ መዝሙር ንምህናጽ ክዝምር እየ። ንዘለኣለም ምሕረት ኣምላኽ ክንዝምር ንኽእል ኢና፡ እቲ ርእሰ ጉዳይ ግና ኣይነጽፍን። ክሳዕ እንነብር ምሕረት ኣምላኽ ክንዝምር ይግባእ፡ ድሕሪ ምውታትና ድማ ካልኦት ክዝምሩ ክንምህር ይግባእ፡ ኣብ ሰማይ ድማ ንዘለኣለም ክንዝምሮ ተስፋ ንገብር፤ እዚ ድማ ንዘለኣለም ምሕረት እግዚኣብሄር ምዝማር እዩ። ብኣፈይ፡ ከምኡውን ብብእርየይ (በዚ ድማ ንዛረብ ኢና)፡ ንሓቅነትካ ንኹሉ ወለዶ ኸፍልጦ እየ፡ ካብ ናይ ገዛእ ርእሰይ ምልከታን ተመክሮን ንዝመጽእ ወለዶ ኣምላኽ ንዝተዛረቦ ኵሉ ቃል እሙን ምዃኑ ኣረጋግጽ፡ ምእንቲ ኣብ ኣምላኽ ክእመኑ፡ መዝ. 78:6።

2. ዝኾነ ይኹን፡ እቲ ንዘለኣለም ዘሎ ኪዳን ጽኑዕን ዘተኣማምንን እዩ፡ ቁ. 2-4። ኣብዚ ድማ ኣሎና፡

(1.) እምነትን ተስፋን እቲ መዝሙር ደራሲ፡ "ሕጂ ኩነታት ጸሊም ይመስል፡ ንምጥፋእ ቤት ዳዊት ድማ የፈራርሕ፤ ግናኸ ኣነ ተዛሪበ እየ፡ ካብ ቃል ኣምላኽ ድማ ንምዝራብ መሰል ኣሎኒ፡ ምሕረት ንዘለኣለም ክትህነጽ እያ።" ከምቲ ሕያውነት ባህሪ ኣምላኽ ናይ መዝሙርና ምኽንያት ዚኸውን (ቁ. 1)፡ ከምኡ ድማ እቲ ኣብ ኪዳን ንዓና እተሃንጸ ምሕረት ብዝያዳ እዩ፤ ከም ቤት ኣብ ምህናጽ ከም ዝኸውን፡ እናወሰኸ ይኸይድ፡ ከም እተሃንጸ ቤት ድማ ንዘለኣለም ዕረፍቲና ክቕጽል እዩ። ንዘለኣለም ክትህነጽ እያ፤ ከመይሲ እቲ ኣብ ሓዳስ የሩሳሌም እንተስፍዎ ዘለና ንዘለኣለም ዝጸንሕ መሕደሪታት ካብዚ ህንጻ እዩ። ምሕረት ንዘለኣለም ክትህነጽ እንተኾይና፡ ሽዑ እቲ ዝወደቐ ድንኳን ዳዊት ካብ ዕንባቍሉ ክትንስእ፡ ከምቲ ቐደም ዝነበረ ድማ ክህነጽ እዩ፡ ኣሞጽ 9:11። ስለዚ ምሕረት ንዘለኣለም ክትህነጽ እያ፡ ከመይሲ ንሓቅነትካ ኣብ ሰማያት ከተጽንዓ ኢኻ። ተስፋና ኣብ ገለ ፍሉያት ኣጋጣሚታት እንተተሰናኸለ እኳ፡ ግናኸ ተስፋታት ኣምላኽ ኣይተሰረዘን፤ ኣብ ሰማያት (ማለት ኣብ ዘለኣለማዊ ምኽሩ) ጽኑዕ እዩ፤ ካብ ለውጢ ናይዚ ታሕተዋይ ዓለምን ካብ ምጽራር ሲኦልን ምድርን ንላዕሊ እዩ። ጽንዓት ናይቲ ፍጥራዊ ሰማያት ምልክት ናይ ሓቅነት ቃል ኣምላኽ እዩ፤ ሰማያት ብትኪ ካብ ምድሪ ዝመጽእ ክጸልም ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ክትንከፍ ወይ ክቕየር ኣይክእልን።

(2.) እቲ እምነትን ተስፋን እተመስረተሉ ኪዳን ምሕጻር፡ "ኣነ ተዛሪበ እየ" ይብል እቲ መዝሙር ደራሲ፡ ከመይሲ ኣምላኽ መሓለ፡ ምእንቲ ወረስቲ ተስፋ ንዘይምቕያር ምኽሩ ብምሉኡ ክተኣማመኑ። ንኣምላኽ ክዛረብ የቕርቦ (ቁ. 3)፡ ንህዝቡ ድማ ንምጽንናዕ፡ "ኪዳን ገይረ እየ፡ ስለዚ ድማ ክፍጽሞ እየ" ይብል። እቲ ኪዳን ምስ ዳዊት እተገብረ እዩ፤ ኪዳን ንግስና ምስኡ፡ ከም ኣቦ ስድራቤቱ፡ ከምኡውን ምስ ዘርኡ ብእኡን ምእንትኡን እተገብረ እዩ፡ ነቲ ምስ ክርስቶስ ከም ርእሲ ቤተክርስትያንን ምስ ኵሎም ምእመናን ከም መንፈሳዊ ዘርኡን እተገብረ ኪዳን ጸጋ የርኢ። ዳዊት ኣብዚ ሕሩይ ኣምላኽን ባርያኡን ተባሂሉ ተጸዊዑ፤ ኣምላኽ ድማ ካብ ምርጫኡ ንምምላስ ዘይቕየር ስለ ዝኾነ፡ ንዘገልገሎ ሰብ ንምጥላም ድማ ዘይፍትሓዊ ኣይኮነን። ክልተ ነገራት ነቲ መዝሙር ደራሲ ኣብዚ ኪዳን እዚ እምነቱ ንኽምስርት የበረታትዕኦ፡—

[1.] ምጽናዕ ናይቲ ኪዳን፤ ብመሓላ እተረጋገጸ እዩ፡ እግዚኣብሄር መሓለ፡ ኣይጠዓስን ድማ።

[2.] ንዘለኣለም ምጽናሑ፤ በረኸት ናይቲ ኪዳን ንዳዊት ባዕሉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንስድራቤቱ ድማ ተዋሂቡ ነበረ፤ ስድራቤቱ ክቕጽል እዩ ተባሂሉ ተስፋ ተዋሂቡ ነበረ—"ዘርእኻ ንዘለኣለም ከጽንዖ እየ"፡ ስለዚ ዳዊት ንምግዛእ ወዲ ኣይስእንን (ኤር. 33:20, 21)፤ ንጉሳዊ ስድራቤት ድማ ክቕጽል እዩ—"ዝፋንካውን ንኹሉ ወለዶ ኸተንስኦ እየ"፡ ንኹሉ ወለዶ ግዜ። እዚ ድማ ኣብ ክርስቶስ ጥራይ እዩ ዝፍጸም፡ ካብ ዘርኢ ዳዊት ዝኾነ፡ ንዘለኣለም ዝነብር፡ ኣምላኽ ድማ ዝፋን ኣቦኡ ዳዊት ዝሃቦ፡ ንግስናኡን ሰላሙን ድማ መወዳእታ ዘይብሉ እዩ። ብዛዕባ እዚ ኪዳን እዚ እቲ መዝሙር ደራሲ ብዝያዳ ሰፊሕ ገይሩ ክዛረብ ክምለስ እዩ፡ ቁ. 19, ወዘተ።

መዝሙር 89:5-14 እቶም ግብሪታት ኣምላኽ ክሳዕ ዝበዝሑ ዝፍለጡ፡ ክሳዕ እዚኦም ይድነቑ። ንእግዚኣብሔር ምውዳስ ማለት ድማ፡ ንዕኡ ዝመሳሰል ከም ዘየለ ኮይኑ ምእማን እዩ። እምበኣርከስ፡ ንኣምላኽ ክንምልኽ ከሎና፡ ፍርሃትን ኣኽብሮትን ክስመዓናን ክንገልጽን ይግባእ። ግናኸ፡ ካብዚ ኣብ ኣኼባታትና ክንዲ ሕንዚ ጥራይ እዩ ዝርአ፡ በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ርእስና ንምሕናቕ ክንደይ ምኽንያት ኣሎና! እቲ ንግብጺ ዝወቐዐ ዂሉ ዝኽእል ሓይሊ፡ ንጸላእቲ ቤተ ክርስቲያን ኪዘርኦም እዩ፡ ኣብ ምሕረት ኣምላኽ ዝተኣማመኑ ዂሎም ግና ብስሙ ኪሕጎሱ እዮም፡ ከመይሲ ምሕረትን ሓቅን ንዂሉ ዝገብሮ ይመርሓ። እቲ ካብ ዘለኣለም ዝወጸ ምኽሩ፡ ከምኡውን ሳዕቤናቱ ንዘለኣለም፡ ዂሉ ጽድቅን ፍርድን እዩ።

ቁጽሪ 5-14 እዞም ቁጽርታት ብውዳሴ ኣምላኽ ዝመልኡ እዮም።

I. ኣምላኽ ኣበይን ብመን ከም ዝውደስ።

1. ኣምላኽ ብላዕለዎት መላእኽቲ ይውደስ፦ ሰማያት ግርምታትካ ኺውድሱ እዮም፣ ዎ እግዚኣብሔር! ቁ. 5፤ ማለት፡ "ክቡራት ነበርቲ ላዕለዋይ ዓለም ብቐጻሊ ውዳሴኻ የቕርቡ።" ዎ መላእኽቱ፣ ንእግዚኣብሔር ባርኽዎ፣ መዝ. 103:20። ግብሪ ኣምላኽ ምስኦም ዝያዳ ዝተፋለጡን ብዕምቆት ዝተራኸቡን እኳ እንተኾኑ፣ ንሳቶም ግርምታት እዮም። ግብሪ ኣምላኽ ዝያዳ ክንፈልጦም እንከለና፣ ዝያዳ ንእኦም ነድንቖምን ንውድሶምን። እዚ ንሰማይ ከነፍቅሮን ኣብኡ ክንከውን ክንናፍቕን ይገብረና፣ ምኽንያቱ ኣብኡ ንኣምላኽን ንግርምታቱን ምውዳስ ጥራይ እዩ ዝኸውን ተግባርና።

2. ኣምላኽ ብኣኼባታት ቅዱሳኑ ኣብ ምድሪ ይውደስ (ውዳሴ ኣብ ጽዮን ይጽበዮ)፤ ውዳሴኦም ካብ ውዳሴ መላእኽቲ እኳ እንተነኣሰ፣ ኣምላኽ ግና ንእኦም ክርእዮምን ክቕበሎምን ብእኦም ክኽበርን ባህ ይብሎ። "እምነትካን ሓቂ ተስፋኻን፣ እቲ ቤተክርስትያን እተሰርሓሉ ከውሒ፣ ኣብ ማሕበር ቅዱሳን ክውደስ እዩ፣ ንኹሉ ነገር ናብቲ እምነት ዝምርኮሱ፣ እሞ ድማ ተስፋ ከም ዘሎን እቲ ዝተስፈወ እሙን ምዃኑን ዘይተቋርጽ ምጽንናዕ ዝኾኖም።" ካብ ቅዱሳን ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ንእኡ ከውድሱዎ ይጽበ። ንሳቶም እንተዘይገበሩ መን ክገብር እዩ? ነፍሲ ወከፍ ቅዱስ ንእኡ የውድስ፣ ብፍላይ ግና ማሕበር ቅዱሳን። ምስ ተኣከቡ፣ ንኣምላኽ ኣብ ምውዳስ ይተሓባበሩ። ዝበዝሑ ክኾኑ ዝሓሸ እዩ፤ ዝያዳ ከም ሰማይ እዩ። ብማሕበር ቅዱሳን ንኣምላኽ ዝተገብረ ክብሪ ድማ እንደገና ይዛረብ (ቁ. 7)፦ ኣምላኽ ኣብ ማሕበር ቅዱሳን ብብዙሕ ክፍራህ ይግባእ። ቅዱሳን ንሃይማኖታዊ ኣምልኾ ክእከቡ ይግባእ፣ ምእንቲ ንኣምላኽ ዘለዎም ዝምድና ብግልጺ ክምስክሩን ንሓድሕዶም ንእኡ ክብሪ ንምሃብ ክለዓዓሉን፣ ከምኡውን ምስ ኣምላኽ ዘለዎም ሕብረት ብምሕላው፣ ሕብረት ቅዱሳን እውን ክሕልዉ። ኣብ ሃይማኖታዊ ኣኼባታት ኣምላኽ ጸጋኡ ከም ዝህብ ተስፋ ሂቡ እዩ፣ ንሕና ግና ኣብኡ ናብ ክቡር ምህላዉ ክንጥምት ይግባእ፣ እቲ ዝተፈቕደልና ቅርበት ንእሽቶ ንዕቀት ከይፈጥር።