መዝሙር ዳዊት 25

25:1-7 ኣብ ኣምልኾ ኣምላኽ፡ ንነፍስና ናብኡ ከነልዕል ይግባእ። ብእምነት እናተኸታተሉ ንኣምላኽ ዝጽበዩን፡ ብእምነት ተስፋ እናገበሩ ንእኡ ዝጽበዩን፡ ሓደ እኳ ኣይሓፍርን እዩ፡ እዚ ርግጽ እዩ። እቲ ዝበዝሐ እምነት ዘለዎ ምእመን እኳ፡ ብኣምላኽ ምምሃር የድልዮን ይደልዮን እዩ። ግቡእና ንምፍላጥን፡ ንምግባሩ ድማ ቁርጽ ውሳነ ሒዝና ብቕንዕና እንተደሊና፡ ኣምላኽ ኣብኡ ከም ዝመርሓና ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና። እቲ መዝሙራዊ ምሕረት ሓጢኣታቱ ብትግሃት ይደሊ። ኣምላኽ ሓጢኣት ይቕረ ምስ ዝብል፡ ዳግማይ ከም ዘይዝክሮ ይንገር፡ እዚ ድማ ምሉእ ይቕረ ምባል የመልክት። ምሕረት ሓጢኣትን ኹሉ እቲ ዘድልየና ሰናይን ንምልማን፡ ሰናይነት ኣምላኽ እዩ እምበር ንናይና ኣይኮነን፤ ምሕረቱ እዩ እምበር ንናይና ብቕዓት ኣይኮነን። ንርእስና ዘይብቁዓት ምዃንና እናተሰምዓና፡ ብሃብቲ ምሕረትን ጸጋን ኣምላኽ ተዓጊብና፡ ኣብዚ ምትዕብባጽዚ ክንምርኮስ ኣለና። እቲ ብዘይ ኣምላኽን ብዘይ ተስፋን ዝሓለፈ ዕድመ መንእሰይ ሓጢኣትን ዕሽነትን ንሓዋሩ ዝሽፍን ምሕረት ኣምላኽሲ ክንደይ ዘይተሰፈነ እዩ! ስቡሕ ይኹን እግዚኣብሔር! ደም እቲ ዓቢ መስዋእቲ ንዝኾነ ይኹን ርስሓት ክሓጽብ ይኽእል እዩ።

መዝሙር 25 እዚ መዝሙር እዚ ብፍቕሪ ኣምላኽ ዝመልአ፣ ናብ ጸግኡን ጸጋኡን ዝዓለመ ቅዱስ ትምኒት ዘለዎ፣ ከምኡ’ውን ብተስፋታቱ ብህይወት ዝመልአ እምነት ዝርአየሉ እዩ። ካብኡ ክንመሃር እንኽእል፡ I. ምጽላይ እንታይ ምዃኑ (ቁ. 1, 15)። II. እንታይ ክንጽሊ ከምዘሎና፡ ይቕረ ምባል ሓጢኣት (ቁ. 6, 7, 18)፣ ኣብ መገዲ ግዴታ ምምራሕ (ቁ. 4, 5)፣ ሞገስ ኣምላኽ (ቁ. 16)፣ ካብ ሽግራትና ምድሓን (ቁ. 17, 18)፣ ካብ ጸላእትና ምሕላው (ቁ. 20, 21)፣ ከምኡ’ውን ምድሓን ቤተክርስትያን ኣምላኽ (ቁ. 22)። III. ኣብ ጸሎትና እንታይ ክንጥቀመሉ ከምእንኽእል፡ ኣብ ኣምላኽ ዘሎና እምነት (ቁ. 2, 3, 5, 20, 21)፣ ጭንቀትናን ክፉእነት ጸላእትናን (ቁ. 17, 19)፣ ቅንዕናና (ቁ. 21)። IV. ኣብ ጸሎትና ዘተባብዑና ክቡራት ተስፋታት እንታይ ምዃኖም፡ ምምራሕን ምምሃርን (ቁ. 8, 9, 12)፣ ረብሓ ኪዳን (ቁ. 10)፣ ከምኡ’ውን ምስ ኣምላኽ ምሕባር ዘለዎ ባህታ (ቁ. 13, 14)። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ናብ ባዕልና ምትግባሩ ቀሊል እዩ፤ ከመይሲ ብዙሕ ግዜ ሽግራት ኣሎና፣ ወትሩ ድማ ሓጢኣት ኣሎና፣ ኣብ ዝፋን ጸጋ ክንብኪ።

መዝሙር ዳዊት።

ቁጽሪ 1-7 ኣብዚ ዳዊት ናብ ኣምላኽ ዘለዎ ትምኒትን ኣብኡ ዘለዎ ምትእምማንን ይገልጽ። መብዛሕትኡ ግዜ መዛሙሩ ብኸምዚ ዝኣመሰለ መግለጺታት ይጅምር፣ ንኣምላኽ ንምትንቓስ ዘይኮነስ፣ ንርእሱ ንምትንቓስን ነቲ ዝገለጾ ንምፍጻምን እዩ።

I. ናብ ኣምላኽ ዘለዎ ትምኒት ይገልጽ፡ “ኣቱም ኣምላኽ! ንነፍሰይ ናባኻ ኣልዕላ” ቁ. 1። ኣብቲ ዝሓለፈ መዝሙር (ቁ. 4) ጽቡቕ ሰብ ንነፍሱ ናብ ከንቱነት ከምዘየልዓላ ተገሊጹ ነይሩ፤ ንዘለኣለማዊ ደጌታት ድማ ንጉስ ክብሪ ምእንቲ ክኣቱ ርእሰን ከልዕላ ጻውዒት ተዋሂቡ ነይሩ (ቁ. 1)። ዳዊት ነዚ ባህርይን ነዚ ጻውዒትን ኣብዚ መልሲ ይህብ፡ “ጐይታይ፣ ንነፍሰይ ናብ ከንቱነት ዘይኮነስ፣ ናባኻ እየ ዘልዕላ።” ማስታወሻ፡ ንኣምላኽ ክንሰግድ ከለና ንነፍስና ናብኡ ከነልዕል ኣሎና። ጸሎት ናይ ነፍሲ ናብ ኣምላኽ ምዕራግ እዩ፤ ኣምላኽ ክርአን ነፍሲ ድማ ክትዓዪ ኣለዋ። Sursum corda—ልብኹም ኣልዕሉ፣ ቀደም ንኣምልኾ ጻውዒት ኮይኑ ይጥቀመሉ ነይሩ። ንዓለምን ንነገራታን ብቅዱስ ንዕቀት፣ ብዝተወሰነ ሓሳብን ንጡፍ እምነትን፣ ንኣምላኽ ኣብ ቅድሜና ከነንብር ኣሎና፣ ንትምኒትና ድማ ከም ምንጪ ሓጎስና ናብኡ ከነውጽእ ኣሎና።

II. ኣብ ኣምላኽ ዘለዎ ምትእምማን ይገልጽን ነቲ ምትእምማን ዝርከብ ረብሓን ምጽንናዕን ይልምን (ቁ. 2)፡ “ኣቱም ኣምላኸይ! ኣባኻ እውከል ኣሎኹ።” ሕልንኡ ኣብ ባዕሉ ወይ ኣብ ዝኾነ ፍጡር እምነት ከምዘይብሉ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኣምላኽ ወይ ኣብ ሓይሉ ወይ ኣብ ተስፋኡ ጥርጣረ ከምዘይብሉ መስኪሩሉ። ብዚ እምነት እዚ ኣብ ኣምላኽ ይሕጎስ። ኣብ ኣምላኽ ስለዝተወከለ፣ ቀሊል ይኸውን፣ ይርህወሉ፣ ካብ ፍርሂ ክፉእ ድማ ይረግእ፤ ነቶም ብምውካል ዘኽብርዎ ዝሕግዝ ኣምላኽ ክብሪ ስለዝኾነ ድማ ይልምኖ። ሰባት ዝውከሉሉ ነገር ብዝመጸሉ መሰረት ወይ ሓጎሶም ወይ ውርደቶም እዩ። ሕጂ ዳዊት ኣብዚ፣ ብምምራሕ እምነት፣ ብትግሃት ይጽሊ፡

1. ውርደት ዕድሉ ከይከውን፡ “ኣብኻ ብዘሎኒ ምትእምማን ከይሓፍር፤ ብዝኾነ ዝሰፍሐ ፍርሂ ከይናወጽ፣ ከምኡ’ውን ኣብ መወዳእታ ኣብኻ ብዝተወከልኩሉ ከይዕገት፤ ግናኸ ጐይታይ፣ ዝኣመንኩኻ ሓልወለይ።” ማስታወሻ፡ ኣብ ኣምላኽ ዘሎና ምትእምማን መጽንዒና እንተገበርናዮ፣ ውርደትና ኣይከውንን እዩ፤ ብኡ እንተሓጎስና ድማ፣ ጸላእትና ኣባና ኣይክሕጎሱን እዮም፣ ከምቲ ሕጂ ብፍርህና እንተወዲቕና ወይ ኣብ መወዳእታ ካብ ተስፋና እንተጎደልና ዝገብርዎ።

2. ኣብ ኣምላኽ ዝተወከለ ዝኾነ ሰብ ዕድሉ ከይከውን። ኩሎም ቅዱሳን ሓደ ዓይነት ክቡር እምነት ረኺቦም እዮም፤ ስለዚ ድማ፣ ብርግጽ ኣብ መወዳእታ ሓደ ዓይነት ዓወት ክህልዎ እዩ። ከምዚ ድማ ሓድነት ቅዱሳን ይቕጽል፣ ብሓድሕድ ምጽላይ እውን። ናይ ሓቂ ቅዱሳን ንኹሎም ቅዱሳን ክልምኑ እዮም። እቶም ብእምነት ብምጽባይ ንኣምላኽ ዝጽበዩ፣ ከምኡ’ውን ብእምነት ተስፋ ንኡ ዝጽበዩ፣ ዝሓፍሩ ከምዘይኮኑ ርግጽ እዩ።

3. ናይ ገበነኛታት ዕድል ክኸውን። “እቶም ብዘይ ምኽንያት ወይ ብኸንቱ ዝበድሉ ይሓፍሩ” ከምቲ ቃል። (1.) ብዘይ ዝኾነ ምትብባዕ። ካብ ኣምላኽን ግዴታኦምን፣ ካብ ዳዊትን መንግስቱን (ከምቲ ገሊኦም ዝብልዎ)፣ ብዘይ ዝኾነ ምኽንያት ይዓልዉ፣ ኣብ ኣምላኽ ዝረኸብዎ ገለ ዓመጻ ወይ ብዝኾነ ነገር ከምዘድከሞም ክምክሑ ኣይክእሉን። እቲ ንሰባት ናብ ሓጢኣት ዝስሕቦም ፈተና ዝደኸመ መጠን፣ እቲ ዝድፍኦም ምብልሻው ድማ ዝበለጸ ይኸውን። እቶም ንሓጢኣት ኢሎም ዝሓጥኡ እቶም ዝኸፉኡ ገበነኛታት እዮም። (2.) ብዘይ ዝኾነ ዕላማ። ንኣምላኽ ዝገብርዎ ፈተነ ከንቱ ምዃኑ ይፈልጡ፤ ከንቱ ነገር ይሓስቡ፣ ስለዚ ድማ ብኡኡ ቀልጢፎም ክሓፍሩ እዮም።

III. ኣብ መገዲ ግዴታኡ ካብ ኣምላኽ ምምራሕ ይልምን፣ ቁ. 4, 5። ኣብዚ ሓደ ግዜን እንደገናን ንኣምላኽ ከምዝምህሮ ይጽሊ። ንሱ ባዕሉ ኣፍላጥ ዝነበረ ሰብ እዩ፣ ግናኸ እቶም ዝበለጹ ኣፍላጣት፣ እቶም ዝበለጹ ተዓዘብቲ፣ ክልቲኦም ካብ ኣምላኽ ምምሃር የድልዮምን ይደልዩን እዮም፤ ካብኡ ወትሩ ክንመሃር ኣሎና። ኣስተብህል፡

1. እንታይ ክመሃር ከምዝደለየ፡ “ኣብኡ ጽቡቕ ቃላት ወይ ጽቡቕ ሓሳባት ዘይኮነስ፣ መገድታትካ፣ ኣስፋልትካ፣ ሓቅኻ ምምሃር፣ ናብ ሰባት እትመላለሰሉ መገድታት፣ ኩሉ ምሕረትን ሓቅን ዝኾነ (ቁ. 10)፣ ከምኡ’ውን ናብኻ ክመላለሰሉ እትደልየኒ መገድታት ምምሃር።” እቶም ግዴታኦም ዝርድኡን ክገብርዎ ዝግባእ ጽቡቕ ነገራት ዝፈልጡን እዮም ዝበለጸ ዝተማህሩ፣ መክ. 2:3። መገድታት ኣምላኽን ሓቁን ሓደ እዮም፤ መለኮታዊ ሕግታት ኩሎም ኣብ መለኮታዊ ሓቅታት ዝተመስረቱ እዮም። መገዲ ትእዛዛት ኣምላኽ መገዲ ሓቂ እዩ፣ መዝ. 119:30። ክርስቶስ መገዲን ሓቂን እዩ፣ ስለዚ ድማ ንክርስቶስ ክንመሃር ኣሎና።

2. ነዚ ንምግባር ካብ ኣምላኽ እንታይ ከምዝደለየ። (1.) ብዛዕባ ግዴታኡ ንኣእምሮኡ ከብርህ፡ “መገድኻ ኣርእየኒ፣ ከምኡ ድማ ምሃረኒ።” ኣብ ዘጠራጥር ኩነታት፣ ኣምላኽ እንታይ ክንገብር ከምዝደልየና ንጹር ክገብረልና ብትግሃት ክንጽሊ ኣሎና። (2.) ንፍቓዱ ክገብሮ ከምዝደልዮ፣ ከምኡ’ውን ኣብኡ ከበርትዖ፡ “ምርሓኒ፣ ከምኡ ድማ ምሃረኒ።” ከምቲ ሓደ ርእዩ ዘይርኢ ሰብ ካብ መገዱ ከይስሕት ንምግባር እንመርሖ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ከምቲ ሓደ ሕሙም፣ ድኹም፣ ዝደኸመ ሰብ ኣብ መገዲ ንምሕጋዙን ካብ ምድኻምን ምውዳቕን ንምክልኻሉን እንመርሖ። ናብ ሰማይ ኣብ ዝወስድ መገዲ ኣምላኽ ክመርሓናን ክድግፈናን ዝፈቐደሉ መጠን ጥራይ ኢና ንኸይድ።

3. እንታይ ከምዝልምን። (1.) ካብ ኣምላኽ ዘለዎ ዓቢ ትጽቢት፡ “ንስኻ ኣምላኽ ምድሓነይ ኢኻ።” ማስታወሻ፡ እቶም ምድሓን ኣምላኽ ዕላማኦም ዝገብሩ፣ ንኡ ድማ ኣምላኽ ምድሓኖም ዝገብሩ፣ ናብቲ ናብቲ ዕላማ ዝወስድ መገዲ ምምራሕ ብድፍረት ናብኡ ክመጹ ይኽእሉ እዮም። ኣምላኽ እንተኣድሓነና፣ ክምህረናን ክመርሓናን እዩ። ምድሓን ዝህብ ምምሃር እውን ይህብ። (2.) ወትሩ ኣብ ኣምላኽ ምጽባዩ፡ “ኣብኻ ኩሉ መዓልቲ እጽበ ኣሎኹ።” ሓደ ባርያ እንታይ ክገብር ከምዘለዎ ምምራሕ ካብ ባዕሉ ጐይታኡ፣ ንኡ ኩሉ መዓልቲ ዝጽበዮ፣ ካበይ ክጽበ ይግባእ? ግዴታና ብቕንዕና ክንፈልጥ እንተደሊና፣ ብምፍጻም ድማ ቈራጽነት እንተሃለወና፣ ኣምላኽ ኣብኡ ከምዝመርሓና ክንጠራጠር ኣየድልየናን እዩ።

IV. ናብ ዘይተወሰነ ምሕረት ኣምላኽ ይልምን፣ ኣብኡ ድማ ይውድቕ፣ ባዕሉ ዝገበሮ ጽቡቕ ነገር ከምዘይብሉ እናገለጸ (ቁ. 6)፡ “ኣቱም ጐይታይ! ንርህሩህ ምሕረትካ ዘክር፣ ምእንቲ እዚ ምሕረት እዚ ድማ፣ ምርሓኒ፣ ምሃረኒ፤ ከመይሲ ንሳቶም ካብ ጥንቲ ዝነበሩ እዮም።”

1. “ንስኻ ወትሩ መሓሪ ኣምላኽ ኢኻ፤ ስምካ እዩ፣ ባህርይካን ንብረትካን ምሕረት ምግባር እዩ።”

2. “ምኽርታትካን ዕላማታት ምሕረትካን ካብ ዘለኣለም ዝነበሩ እዮም፤ ኣቕሑ ምሕረት፣ ቅድሚ ኩሉ ዓለማት፣ ንኽብሪ ተመዲቦም ነይሮም።”

3. “ምሳሌታት ምሕረትካ ንቤተክርስትያን ብሓፈሻ፣ ንዓይ ድማ ብፍላይ፣ ቀደምን ጥንታውያንን ክሳብ ሕጂ ዘይተቋረጹን እዮም፤ ካብ ጥንቲ ጀሚሮም፣ ፈጺሞም ኣይተቋረጹን። ካብ ንእስነተይ ጀሚርካ ምሂርካኒ፣ ሕጂ ድማ ምሃረኒ።”

V. ንይቕረ ምባል ሓጢኣቱ ብፍሉይ ይልምን (ቁ. 7)፡ “ኣቱም ንሓጢኣት ንእስነተይ ኣይትዘክር። ጐይታይ፣ ንምሕረትካ ዘክር (ቁ. 6)፣ ንሳቶም ምእንታይ ይዛረቡ፣ ሓጢኣተይ ድማ ኣባይ ኣይዛረቡ።” ኣብዚ፡

1. ዝተሓብአ ንስሓ ሓጢኣት ኣሎ፤ ብፍላይ ንሓጢኣት ንእስነቱ ይገልጽ። ማስታወሻ፡ ናይ ንእስነትና ስሕተታትን ዕሽነታትን ድሕሪ ነዊሕ እዋን ናይ ንስሓን ትሕትናን ምኽንያት ክኸውን ኣለዎ፣ ከመይሲ ግዜ ንበደል ሓጢኣት ኣየጥፍኦን። ዓበይቲ ሰባት ንሓጢኣተኛ ዝኾነ ሓጎስን ንሓጢኣተኛ ዝኾነ ባህታ ንእስነቶምን ክሓዝኑን ክሳቐዩን ኣለዎም። ንሓጢኣታቱ የጋድዶ፣ ገበናቱ እናበለ ይጽውዖም፤ እቲ ሕጊ ዝበለጸ ቅዱስ፣ ቅኑዕ፣ ጽቡቕ ዝኾነ መጠን፣ ሓጢኣት ድማ ናይኡ ምጥሓስ ዝኾነ መጠን፣ ንዓና ዝበለጸ ሓጢኣተኛ ኮይኑ ክርአ ኣለዎ።

2. ንጸጋ ዝቐረበ ግሉጽ ልመና፣ (1.) ካብ በደል ምጽራይ፡ “ንሓጢኣት ንእስነተይ ኣይትዘክር፤ ማለት፣ ኣባይ ኣይትዘክር፣ ኣይትወቕሰኒ፣ ብዛዕባኦም ናብ ፍርዲ ኣይትእቶኒ።” ኣምላኽ ሓጢኣት ክቕድስ ከሎ፣ ከምዘይዝክሮ ይንገር፣ እዚ ድማ ምሉእ ይቕረ ምባል የርኢ፤ ይቕድስን ይርስዕን። (2.) ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተቐባልነት ንምርካብ፡ “ንስኻ ዘክረኒ፤ ንጽቡቕ ሕሰበኒ፣ ብግዜኡ ድማ ንምሕጋዘይ ምጻእ።