1ብምኽሪ ኽፉኣት ዘይኸደ፥ ኣብ መንገዲ ሓጥኣን ከዓ ዘይቆመ፥ ኣብ መንበር መላገፅቲ ድማ ዘይተቐመጠ ብፁእ እዩ።
2እኳ ደኣ ብሕጊ እግዚኣብሄር ይሕጐስ፤ ነቲ ሕጉውን ለይትን መዓልትን የስተንትኖ።
3ንሱ ኣብ ወሰን ወሓዚ ማይ ከም ዝተተኽለት፥ በብእዋኑ ፍረኣ ከም እትህብ፥ ቈፅላውን ከም ዘይረግፍ ኦም ይኸውን፤ ኵሉ ዝገብሮውን ይሰልጠሉ።
4እቶም ክፉኣት ግና ኸምዙይ ኣይኮኑን፤ ንሳቶም፥ ከምቲ ንፋስ ፀሪጉ ዝወስዶ በነንታ እዮም።
5ስለዙይ ክፉኣት ብፍርዲ፥ ሓጥኣንውን ኣብ ማሕበር ፃድቃን ኣይቖሙን እዮም።
6እግዚኣብሄር ንመንገዲ ፃድቃን ይፈልጦ እዩሞ፤ መንገዲ ክፉኣት ግና ኽትጠፍእ እያ።
1:1-3 ቃል ኣምላኽ ምምርማር ማለት፡ ብምሉእ ኣእምሮን ብጽኑዕ ሓሳብን፡ ብዛዕባ እቲ ኣብኡ ዘሎ ዓበይቲ ነገራት ምሳና ምዝርራብ እዩ። ቃል ኣምላኽ ከም መምርሒ ተግባራትናን ምንጪ ምጽንናዕናን ጌርና፡ ቀጻሊ ትኹረት ክንገብረሉ ይግባእ። ለይትን መዓልትን ከኣ ኣብ ኣእምሮና ክንሕዞ ኣሎና። ንዚ ዕላማ እዚ ዝኾነ ግዜ ምቹእ እዩ።
መግለጺ፡ ምስ ተግባራዊ ምዕዝምዛም፡ ናይ መጽሓፍ መዝሙር
ሕጂ ኣብ ቅድሜና ካብ ኩሉ ብሉይ ኪዳን ዝበለጸን ዝላዓለን ክፋል ኣሎና። እወ፡ ብዛዕባ ክርስቶስን ወንጌሉን፡ ከምኡውን ብዛዕባ ኣምላኽን ሕጉን ብዙሕ ስለ ዘለዎ፡ ምሉእ ሓጺር መግለጺ ወይ ድማ ማዕዶ ናይ ክልቲኡ ኪዳናት ተባሂሉ ይጽዋዕ። እቲ ንነዊሕ እዋን ዝጸናሕናሉ ታሪኽ እስራኤል፡ ናብ ሰፈራትን ኣኼባታትን ወሲዱና፡ ኣብኡ ድማ ብዛዕባ ፍልጠት ኣምላኽ ኣዘናጊዑናን መሃሪናን። መጽሓፍ እዮብ ናብ ቤት ትምህርቲ ኣእትዩና፡ ብዛዕባ ኣምላኽን ኣተሓሕዛኡን ብጥቕሚ ዝመልአ ክርክር ኣቕሪቡልና። እዛ መጽሓፍ እዚኣ ግና ናብ መቕደስ ተእትወና፡ ካብ ሰባት፡ ካብ ፖለቲከኛታት፡ ፈላስፋታት ወይ ተኻራኸርቲ እዛ ዓለም እዚኣ ተርሕቐና፡ ነፍስና ኣብኡ ብምጽንናዕን ብምዕራፍን፡ ልብና ናብኡ ብምልዓልን ብምዝርጋሕን፡ ምስ ኣምላኽ ርክብ ክንገብር ትመርሓና። በዚ ኸምዚ ምስ ኣምላኽ ኣብ ከረን ክንከውን ንኽእል ኢና። ኣብዚ ምህላው ጽቡቕ እዩ እንተ ዘይበልና፡ ረብሓና ኣይተረድኣናን ማለት እዩ። እምበኣር፡ ንሕሰብ።
I. ስም እዛ መጽሓፍ እዚኣ።
1. መዝሙራት፡ በዚ ስም እዚ ኣብ ሉቃስ 24:44 ተጠቒሱ ይርከብ። እብራይስጢ ቴሂሊም ይብላ፡ እዚ ድማ ብሓቂ መዝሙራት ምስጋና ማለት እዩ፡ ምኽንያቱ ብዙሓት ካብኣተን ከምኡ ስለ ዝኾና። መዝሙራት ግና ዝበለጸ ሰፊሕ ቃል እዩ፡ ንኹሉ ዝዝመር ግጥማዊ ጽሑፋት ዘመልክት እዩ፡ እዚ ድማ ታሪኻዊ፡ ትምህርታዊ ወይ ልማኖኣዊ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ከምቲ ምስጋናዊ ዝኾነ። ምዝማር ብሓቂ ድምጺ ሓጎስ እኳ እንተኾነ፡ ዕላማ መዝሙራት ግና ንዝኽሪ ንምሕጋዝን ንኹሉ ካልእ ስምዒታት ከምኡውን ንሓጎስ ንምግላጽን ንምልዕዓልን ዝያዳ ሰፊሕ እዩ። ካህናት ከምቲ ሓጎስ ዝመልኦ መዝሙራት፡ ሓዘን ዝመልኦ መዝሙራት እውን ነይርዎም። እቲ መለኮታዊ ስርዓት ምዝማር መዝሙራት ድማ በዚ ሰፊሕ መገዲ እዩ ዝሕሰብ፡ ምኽንያቱ ንኣምላኽ ከነመስግን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንርእስናን ንሓድሕድናን ብመዝሙራት፡ ብውዳሴታትን ብመንፈሳውያን መዝሙራትን ክንምህርን ክንገንሕን ተመሪሕና ኢና፡ ቈሎሴ 3:16።
2. መጽሓፍ መዝሙር ተባሂላ ትጽዋዕ፡ ከምኡ ድማ ብቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 1:20 ተጠቒሳ ትርከብ።
II. ደራሲ እዛ መጽሓፍ እዚኣ።
ብዘይ ጥርጥር፡ እዚ ካብቲ ብሩኽ መንፈስ ዝመጸ እዩ። ንሳቶም መንፈሳውያን መዝሙራት፡ መንፈስ ቅዱስ ዘምሃሮም ቃላት እዮም። እቲ ንብዙሓት ካብኣተን ዝጸሓፈ ዳዊት ወዲ እሰይ እዩ፡ ስለዚ ድማ እቲ ጣዕሚ ዘለዎ መዝሙራዊ እስራኤል ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ 2 ሳሙኤል 23:1። ገለ ካብኣተን ስሙ ኣብ ኣርእስቲአን እኳ እንተዘይብለን፡ ኣብ ካልእ ቦታ ግና ብንጹር ንዕኡ ተዋሂበን እየን፡ ከም መዝሙር 2 (ግብሪ ሃዋርያት 4:25) ከምኡውን መዝሙር 96ን 105ን (1 ዜና መዋእል 16)። ሓደ መዝሙር ብንጹር ጸሎት ሙሴ ተባሂሉ ተጠቒሱ ኣሎ (መዝሙር 90)። ገለ ካብ መዝሙራት ድማ ብኣሳፍ ከም ዝተጻሕፋ፡ ኣብ 2 ዜና መዋእል 29:30 ተጠቒሱ ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ ንእግዚኣብሄር ብቓላት ዳዊትን ኣሳፍን ከም ዘመስገኑ ይገልጽ፡ ኣሳፍ ድማ ኣብኡ ራእያዊ ወይ ነብዪ ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ። ገለ ካብ መዝሙራት ድሕሪ ነዊሕ እዋን ከም ዝተጻሕፋ ይረኣይ፡ ከም መዝሙር 137፡ ኣብ እዋን ምርኮ ባቢሎን። እቲ ዝበዝሐ ክፋል ግና ብርግጽ ብዳዊት ባዕሉ እዩ ዝተጻሕፈ፡ እቲ ንግጥምን ሙዚቃን ዝነበሮ ተውህቦ፡ ንሱ ድማ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ ስርዓት ምዝማር መዝሙራት ንምምስራት ዝተለዓለን ዝተሰልጠነን ዝተበራትዐን እዩ፡ ከምቲ ሙሴን ኣሮንን ኣብ ዘመኖም ንስርዓት መስዋእቲ ንምምስራት ዝነበሩ። ናቶም ተሰሪዙ እዩ፡ ናይ ዳዊት ግና ይቕጽል፡ ክሳብ መወዳእታ ዘመን ድማ ክቕጽል እዩ፡ ሽዑ ድማ ብመዝሙራት ዘለኣለማዊነት ክውሓጥ እዩ። ኣብዚ ዳዊት ንክርስቶስ ምሳሌ ነበረ፡ ንሱ ድማ ካብኡ እዩ ዝወረደ፡ ካብ ሙሴ ኣይኮነን፡ ምኽንያቱ ንመስዋእቲ ንምውጋድ ስለ ዝመጸ (ስድራቤት ሙሴ ብቕልጡፍ ጠፊኦም እዮም)፡ ግናኸ ንሓጎስን ምስጋናን ንምምስራት ከምኡውን ንዘለኣለም ንምቕጻል እዩ። ምኽንያቱ ካብ ስድራቤት ዳዊት ብክርስቶስ መወዳእታ የብሉን።
III. ዕላማኡ።
1. ንተግባራት ተፈጥሮኣዊ ሃይማኖት ንምሕጋዝ፡ ከምኡውን ኣብ ነፍሲ ሰባት ነቲ ንኣምላኽ ከም ፈጣሪና፡ ወናኒና፡ ገዛኢናን በረኸትናን ዘሎናሉ ቅዱስ ስምዒታት ንምልዕዓል። መጽሓፍ እዮብ ነቲ ናይ መለኮታዊ ፍጹምነትን ኣተሓሕዛን ቀዳማይ መሰረታዊ ስርዓታትና ንምርግጋጽ ይሕግዝ፡ እዚ ግና ብጸሎትን ምስጋናን፡ ናብኡ ዘሎና ድሌት ምግላጽን፡ ኣብኡ ምውካልን፡ ምሉእ ብምሉእ ንዕኡ ምውፋይን ምትእምማንን ንምምዕባል ይሕግዝ። ካልኦት ክፍሊ ቅዱሳት ጽሑፋት ኣምላኽ ካብ ሰብ ንላዕሊ ምዃኑን ልዑል ጐይታ ምዃኑን የርእዩና፡ እዚ ግና ንሕና ሓጥኣን ትልሚ ምድሪ እኳ እንተኾና፡ ምስኡ ክንዘራረብ ከም እንኽእል የርእየና፡ ከምኡውን ኣብ ኩሉ ዝተፈላለየ ኩነታት ህይወት ሰብ፡ ብዘይካ ናትና ጌጋ እንተዘይኮይኑ፡ ምስኡ ርክብ ክንገብር እንኽእለሉ መገድታት ኣሎ።
2. ንጽባቐታት ዝተገልጸ ሃይማኖት ንምምዕባል፡ ከምኡውን ብዝበለጸ ባህ ዘብልን ሓያልን መገዲ ናብ ዓለም ንምምካር። ብሓቂ ኣብ ምሉእ መጽሓፍ መዝሙር ብዛዕባ ስርዓታዊ ሕጊ ብዙሕ የለን ወይ ከኣ ምንም የለን። መስዋእትን ምቕራብን ንብዙሕ ዘመናት ክቕጽሉ እኳ እንተነበሩ፡ ኣብዚ ግና ኣምላኽ ዘይደለዮም ነገራት ተባሂሎም ተገሊጾም ኣለዉ (መዝሙር 40:6, 51:16)፡ ከም ንጽጽራዊ ንኣሽቱ ነገራት፡ እዚኦም ድማ ብጊዜኦም ክጠፍኡ ዝነበሮም። ቃል ኣምላኽን ሕጉን ግና፡ እቶም ስነ-ምግባራውያንን ንዘለኣለም ግዴታ ዘለዎምን ክፍሊኡ፡ ኣብዚ ኩሉ ግዜ ተዓብዮምን ክብሪ ተዋሂብዎምን ኣሎ፡ ካብዚ ንላዕሊ ኣብ ካልእ የለን። ክርስቶስ ድማ፡ ኣኽሊልን ማእከልን ዝተገልጸ ሃይማኖት፡ መሰረት፡ ማዕዘንን ርእሲ እምኒን ናይቲ ብሩኽ ህንጻ፡ ኣብዚ ብምሳሌን ትንቢትን ብንጹር ተዛሪብሉ ኣሎ፡ ስቓዩን እቲ ዝስዕብ ክብሪን፡ ከምኡውን ኣብ ዓለም ዝምስርቶ መንግስቲ፡ ኣብኣ ድማ እቲ ኣምላኽ ምስ ዳዊት ብዛዕባ መንግስቱ ዝኣተዎ ኪዳን ክፍጸም ነበሮ። እዛ መጽሓፍ እዚኣ ንቓል ኣምላኽ፡ ንስርዓታቱን ፍርድታቱን፡ ንኪዳኑን ነቲ ዓብይን ክቡርን ተስፋታቱን ክንደይ ዓብዪ ዋጋ እያ እትህብ፡ ከምኡውን ከም መራሒናን መጽንዒናን ንዘለኣለም ውርሻናን ጌራ ክንደይ እያ እትምክረና!
IV. ኣጠቓቕማኡ።
ኩሉ ቅዱስ ጽሑፍ፡ ብመንፈስ ኣምላኽ ዝተዋህበ ስለ ዝኾነ፡ መለኮታዊ ብርሃን ናብ ኣእምሮና ንምምሕልላፍ ጠቓሚ እዩ። እዛ መጽሓፍ እዚኣ ግና፡ መለኮታዊ ህይወትን ሓይልን ቅዱስ ሙቐትን ናብ ስምዒታትና ንምምሕልላፍ ፍሉይ ኣጠቓቕማ ኣለዋ። ካብዚ ንላዕሊ ንኣምልኾ ቅዱሳን ዝሕግዝ ካልእ መጽሓፍ ቅዱስ የለን፡ ካብ እተጻሕፈትሉን ዝተፈላለዩ ክፍሊኣ ንሓላፊ መዘምራን ንኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ካብ ዝተዋህቡሉ ግዜ ጀሚሩ ድማ ኣብ ኩሉ ዘመናት ቤተ ክርስቲያን ከምኡ እዩ ነይሩ።
1. ንምዝማር ይጠቅም። ካብ መዝሙራት ዳዊት ንላዕሊ ክንከይድ ንኽእል ኢና፡ ግናኸ ንውዳሴታትን መንፈሳውያን መዝሙራትን ኣየድልየናን። ስርዓታት እብራይስጢ ግጥሚ እንታይ ከም ዝነበሩ፡ እቶም ምሁራት እውን ብርግጽ ኣይፈልጡን። እዞም መዝሙራት እዚኦም ግና ብመሰረት ግጥሚ ናይ ነፍሲ ወከፍ ቋንቋ ክትርጐሙ ይግባእ፡ ቢያንስ ንምህናጽ ቤተ ክርስቲያን ክዝመሩ ከም ዝኽእሉ ጌርካ። መዝሙራት ዳዊት ክንዝምር ከለና፡ ከምቲ ኣብ ዘመን ዳዊትን ካልኦት እግዚኣብሄር ዝፈርሑ ነገስታት ይሁዳን ንኣምላኽ ዝቐረበ ምስጋና፡ ንሕና እውን ነቲ ሓደ ዓይነት ምስጋና ከም እነቕርብ ምሕሳብ ዓብዪ ምጽንናዕ እዩ። እዞም መለኮታውያን ግጥምታት እዚኦም ክንደይ ሃብታማትን ጽቡቕ ዝተሰርሑን እዮም፡ ክሳብ ክንድዚ ድማ ፈጺሞም ኣይውድኡን፡ ፈጺሞም ኣይድኽሙን።
2. ብኣገልገልቲ ክርስቶስ ንምንባብን ንምግላጽን ይጠቅም፡ ዓበይትን ጽቡቓትን ሓቅታትን ብዛዕባ ጽቡቕን ክፉእን ስርዓታትን ስለ ዝሓዘ። ጐይታና የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ መዝሙራት፡ ማለት ወንጌላውያን መዝሙራት፡ ገሊጹሎም፡ ንኣእምሮኦም ድማ ከም ዝርድኡ ገይሩሎም (ምኽንያቱ መፍትሕ ዳዊት ነበሮ)፡ ሉቃስ 24:44።
3. ብኹሎም ጽቡቓት ሰባት ንምንባብን ንምዕንጋልን ይጠቅም። ንሳ ጽቡቕ ምንጪ እያ፡ ካብኣ ድማ ኩላትና ብሓጎስ ማይ ክንቀድሕ ንኽእል ኢና።
(1.) ተመክሮታት መዝሙራዊ ንምርሓና፡ ንጥንቃቐናን ንምብራትዓናን ዓብዪ ረብሓ ኣለዎም። ከምቲ ብዙሕ ግዜ ዝገብሮ፡ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ነፍሱ ዝሓለፈ ነገራት ብምግላጽ፡ ካብ ኣምላኽ እንታይ ክንጽበ ከም እንኽእል፡ ንሱ ድማ ካባና እንታይ ክጽበን ክሓትትን ብጸጋ ክቕበልን ከም ዝኽእል የፍልጠና። ዳዊት ብልቢ ኣምላኽ ዝተደለየ ሰብ ነበረ፡ ስለዚ ድማ እቶም ብሓደ መጠን ከም ልቡ ዝኾኑ፡ ብጸጋ ኣምላኽ ከም ዝሓደሱ፡ ብምስሊ ኣምላኽ ከም ዝተሓደሱ ተስፋ ክገብሩ ምኽንያት ኣለዎም፡ ብዙሓት ድማ ብምስክርነት ሕልናኦም ዓብዪ ምጽንናዕ ኣለዎም፡ ንጸሎታትን ምስጋናታትን ዳዊት ብልቦም ኣሜን ክብሉ ስለ ዝኽእሉ።
(2.) እቲ ናይ መዝሙራዊ ኣገላልጻታት እውን ዓብዪ ረብሓ ኣለዎ። ብኣታቶም ድማ መንፈስ ንጸሎታዊ ድኻምና ይሕግዝ፡ ምኽንያቱ ከምቲ ዝግባእ እንታይ ክንጽሊ ከም ዘሎና ኣይንፈልጥን ኢና። ኣብ ኩሉ ናብ ኣምላኽ እንቐርበሉ ግዜ፡ ከምኡውን ኣብ ቀዳማይ ናብ ኣምላኽ እንምለሰሉ ግዜ፡ ቃላት ሒዝኩም ናብ እግዚኣብሄር ተመለሱ፡ ኩሉ በደልኩም ኣርሕቑ፡ ጽቡቕ ነገር ተቐበሉ፡ ከም ፍረ ከንፈርና ድማ ንኣኻ ንመስግነካ። (ሆሴእ 14:2)፡ እዚ ቃል፡ መንፈስ ቅዱስ ዘምህሮ ቃላት እዩ። መዝሙራት ዳዊት ከምቲ ዝግባእ እንተ ኣፋሊጥናዮም፡ ኣብ ዝፋን ጸጋ ዝኾነ ይኹን መልእኽቲ እንተ ሃለወና፡ ብምእማን፡ ብልማኖ ወይ ብምስጋና፡ ካብኡ ንምቕራቡ ክንሕግዝ ንኽእል ኢና። ዝኾነ ይኹን ቅዱስ ስምዒት ኣብ ውሽጥና እንተ ተላዒሉ፡ ቅዱስ ድሌት ወይ ተስፋ፡ ሓዘን ወይ ሓጎስ፡ ኣብኡ ንምልባሱ ዝጥዕም ቃላት ክንረክብ ንኽእል ኢና፡ ዘይፍረድ ጽቡቕ ዘረባ። እቲ ኣብዚ እንረኽቦ ዝበለጸን ህያው ዝኾነን ኣገላልጻታት ኣምልኾ ምእካብ፡ ንምስርዓቱ፡ ከምኡውን ናብ ዝተፈላለዩ ኣርእስቲ ጸሎት ምምጻእ ጽቡቕ እዩ፡ በዚ ድማ ንዓና ዝያዳ ድሉዋት ክኾኑ። ወይ ከኣ ሓደ ግዜ ሓደ ዝተመርጸ መዝሙር፡ ሓደ ግዜ ድማ ካልእ ወሲድና ክንጽልዮ ንኽእል ኢና፡ ማለት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፍቕዲ ብናይ ገዛእ ርእስና ሓሳባት ምዕባይ፡ ከምኡውን ካብቲ ኣብኡ እንረኽቦ ኣገላልጻታት ዝመጹ ምዕንጋላትና ንኣምላኽ ምቕራብ።