መዝሙር ዳዊት 118

እቲ መዝሙራዊ ኣብዚ ዝሃቦ ጸገማቱ መግለጺ ንክርስቶስ ኣዝዩ ዝምጥን እዩ፤ ብዙሓት ብዘይ ምኽንያት ጸልእዎ፤ እኳ ደኣስ, እግዚኣብሔር ባዕሉ ብጽንዓት ገረፎ, ሰሓቖ, ኣብ ሓዘን ድማ ኣእተዎ, በቲ ንሱ ዝተገርፈሉ ግርፋት ንሕና ምእንቲ ክንሓዊ። ኣምላኽ ከምኡድኣስ ሓይሊ ህዝቡ እዩ, መዝሙሮም ዘይኮነሉ እዋን እውን፤ መንፈሳዊ ሓጎስ እንተደኣ ስኢኖም እኳ, መንፈሳዊ ደገፋት ኣለዎም። እቲ ኣማኒ ንጽንዓቱ ናብ ናይ ኣምላኽ ዘለኣለማዊ ሕያውነትን ምሕረትን እንተደኣ መለሶ ወይ ድማ ናብቲ ንእኡ እተረጋገጸ በረኸት እንተደኣ ተጸበየ, ብዙሕ ምኽንያት ንሓጎስን ምስጋናን ክረክብ እዩ። ንጸሎትና ዝወሃብ ነፍሲ ወከፍ መልሲ እግዚኣብሔር ኣብ ወገንና ምዃኑ መርኣያ እዩ፤ ሽዑ ሰብ ንኣና እንታይ ክገብረና ከም ዝኽእል ክንፈርህ ኣየድልየናን እዩ፤ ንኹሉ ብሕሊናና ግቡእና ክንፍጽም ይግባእ, ንሱ ጥራይ ድማ ክቕበለናን ክባርኸናን ክንእምን ይግባእ። ግብሪ ኣምላኽ ክንነግር ክንነብር ንምበህግ, ንኻልኦት ድማ ንምግልጋሉን ምእማኑን ክነተባብዕ። ከምዚኦም እዮም ድማ ዓወታት ወዲ ዳዊት ዝነበሩ, ፍቓድ እግዚኣብሔር ኣብ ኢዱ ክሰልጥ ብዝነበሮ ምርግጋጽ።

መዝሙር 118 ዳዊት እዚ መዝሙር እዚ፡ ድሕሪ ብዙሕ ጸገማት ብመወዳእታ ዕላማኡ ምስ በጽሐን፡ ቅቡእ ዝነበረሉ መንግስቲ ምሉእ ብምሉእ ምስ ተቖጻጸረን ዝደረሶ ይመስል። ሽዑ ንፈተውቱ፡ ብሓጎስ ንጽቡቕነት ኣምላኽ ንምእማንን ብሓጎስ ድማ ኣብቲ ጽቡቕነት ንዝመጽእ ዘመን ንምውካልን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብእምነት ንዝተመባጽዐ መሲሕ፡ መንግስቱን ናብኡ ምዕባዩን ንዕኡ ምሳሌ ዝነበረ፡ ንምጽባይ ምሳኡ ክሓብሩ ይዕድምን የባራብሮምን ነበረ። ነዚ ድማ፡ ነብዪ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ክፋል እቲ መዝሙር ብርግጽ ይምስክር። ክርስቶስ ባዕሉ ንርእሱ ይጥቀመሉ (ማቴዎስ 21:42)፡ እቲ ናይ መጀመርታ ክፋል እቲ መዝሙር ድማ ብግቡእን ብዘይ ምግዳድን ንዕኡን ንዕዮኡን ክውዕል ይኽእል። ገሊኦም፡ እዚ መዝሙር እዚ ፈለማ ንስርዓት ምእታው ታቦት ናብ ከተማ ዳዊት ተባሂሉ ዝተዳለወ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ በዓል ዳስ ዝዝመር ከም ዝነበረ ይሓስቡ። ኣብዚ መዝሙር እዚ፡

I. ዳዊት ንኹሎም ከባቢኡ ዘለዉ ሰባት፡ ንኣምላኽ ንጽቡቕነቱ ክብሪ ንኽህቡ ይጽውዕ (ቁ. 1-4)።

II. ንሱ ንርእሱን ንኻልኦትን፡ ካብቲ ብሓይሊ ኣምላኽን ምሕረቱን ዝረኸቦ ተመክሮ፡ ኣምላኽ ንዕኡ ዝገበሮ ዓብይን ሕያዋይን ነገራት ብምጥቃስ፡ ኣብ ኣምላኽ ንኽውከሉ የበረታትዕ (ቁ. 5-18)።

III. ንሱ ንዝረኸቦ ናይ መንግስቲ ዕቤት፡ ከም ምሳሌ ናይ ምዕባይ ክርስቶስ ገይሩ የመስግን (ቁ. 19-23)።

IV. ህዝቢ፡ ካህናት፡ ከምኡውን እቲ ደራሲ መዝሙር ባዕሉ፡ ብምጽባይ መንግስቲ መድሓኒ ይሕጎሱ (ቁ. 24-29)። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና፡ ንኣምላኽ ንጽቡቕነቱ፡ ንዓና ንዝገበሮ ጽቡቕነት፡ ብፍላይ ድማ ብኢየሱስ ክርስቶስ ኣቢሉ ንዓና ንዝገበሮ ጽቡቕነት ክብሪ ክንህብ ይግባእ።

ቁጽሪ 1-18 ኣብዚ ኸምቲ ኣብ ካልእ እዋናት ዝረአ፡ ልቢ ዳዊት ብጽቡቕነት ኣምላኽ ምሉእ ከም ዝነበረ ይረአ። ብዛዕባኡ ምሕሳብ ይፈቱ ነበረ፡ ብዛዕባኡ ምዝራብ ይፈቱ ነበረ፡ ኣምላኽ ክብሪኡ ንኽረክብን ካልኦት ድማ ምጽንናዕ ንኽረኽቡን ኣዝዩ ይግደስ ነበረ። ልብና ብስምዒት ጽቡቕነት ኣምላኽ ክሳዕ ክንደይ ዝያዳ ይምሰጥ፡ ክሳዕ ክንደይ ድማ ብኹሉ ዓይነት ምእዛዝ ይሰፍሕ። ኣብዚኣተን ቁጽርታት፡

I. ንሱ ምሕረት ኣምላኽ ብሓፈሻ የኽብር፡ ካብቶም ብገዛእ ርእሶም ዝረኸብዎ ተመክሮ ድማ ካልኦት ንኽእመንዎ ይጽውዕ (ቁ. 1)፡ "ንእግዚኣብሔር ኣመስግንዎ፡ ንሱ ጽቡቕ እዩ እሞ፡ ምሕረቱ ንዘለኣለም ይነብር።" ንሱ ብገዛእ ርእሱ ጽቡቕ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንዓኻትኩም ድማ ጽቡቕ እዩ፡ ምሕረቱ ድማ ንዘለኣለም ይነብር፡ ኣብቲ ዘለኣለማዊ ምንጪ፡ ኣምላኽ ባዕሉ፡ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ዘይነጽፍ ወሓዚ ናይቲ ምሕረት፡ ምስቲ ዝነውሐ መስመር ዘለኣለም ዝሰርዕ፡ ከምኡውን ኣብቶም ዝተመርጹ ኣቕሑ ምሕረት፡ ንሳቶም ዘለኣለማዊ መዘከርታ ናይቲ ምሕረት ክኾኑ እዮም። እስራኤል፡ ቤት ኣሮን፡ ከምኡውን ኩሎም ንኣምላኽ ዝፈርሁ፡ ኣብ ኣምላኽ ንኽውከሉ ተጸዊዖም ነበሩ (መዝሙር 115:9-11)። ኣብዚ ድማ ምሕረቱ ንዘለኣለም ከም ዝነብር ንኽእመኑ፡ ከምኡውን ኣብኡ ንኽውከሉ ንርእሶም ንኸበረታትዑ ተጸዊዖም ኣለዉ፡ ቁ. 2-4። ካህናትን ህዝብን፡ ኣይሁድን ኣመንቲ ካልኦት ኣህዛብን፡ ኩሎም ጽቡቕነት ኣምላኽ ክእመኑ ኣለዎም፡ ኩሎም ድማ ኣብቲ ሓደ ምስጋና ዝመልኦ መዝሙር ክሓብሩ ኣለዎም። ካልእ ክዛረቡ እንተዘይከኣሉ፡ እዚ ንዕኡ ይበሉ፡ ምሕረቱ ንዘለኣለም ይነብር፡ ንሳቶም ድማ ንኹሉ ዘመኖም ተመክሮ ረኺቦምሉ፡ ንዘለኣለም ዝጸንሑ ጽቡቕ ነገራት ድማ ኣብኡ ይውከሉ። ምስጋናን ምስጋናን ናይ ኩሎም ንእግዚኣብሔር ብሓቂ ዝፈርሁ፡ ከምቲ ናይ ቤት እስራኤል ወይ ቤት ኣሮን ንዕኡ ባህ ዘብል ክኸውን እዩ።

II. ንሱ ብፍላይ ኣምላኽ ንዕኡ ዝገበሮ ጸጋ ዝመልኦ ተግባራት ይሕሉ፡ ንኻልኦት ድማ የካፍሎም፡ ንሳቶም ካብኡ መዝሙራት ምስጋናን ደገፍ እምነትን ንኽረኽቡ፡ ብኽልቲኡ መገዲ ድማ ኣምላኽ ክብሪ ክረክብ። ዳዊት ኣብ ዘመኑ ብዙሕ ጸገማት ሰጊሩ ነይሩ፡ እዚ ድማ ዓብዪ ተመክሮ ናይ ጽቡቕነት ኣምላኽ ሂብዎ። ስለዚ ኣብዚ ንርአ፡

1. ንሱ ዝነበሮ ዓብዪ ጭንቀትን ሓደጋን፡ ንሱ ድማ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ዕቤት ንጽቡቕነት ኣምላኽ ንምዕባይ ዝሓስበሉ እዩ። ብዙሓት ሰባት፡ ምስ ዓበዩ፡ ብዛዕባ ዝነበሮም ቅድሚ ሕጂ ዝነበሮም ጭንቀት ክሰምዑ ወይ ክዛረቡ ኣይደልዩን እዮም፤ ዳዊት ግን ንኹሉ ኣጋጣሚታት ንዝነበሮ ትሑት ኩነታት ንምዝካር ይጥቀመሉ። ንሱ ኣብ ጭንቀት ነበረ (ቁ. 5)፡ ኣዝዩ ተጸቢቑን ተስፋ ቖሪጹን ነበረ፤ ብዙሓት ዝጸልእዎ ነበሩ (ቁ. 7)፡ እዚ ድማ ንሓደ ንኹሉ ሰብ ፍቕሪ ንምርካብ ዝጽዕር ቅንዕና ዝመልኦ መንፈስ ዓብዪ ሓዘን ክኸውን ኣይከኣለን። "ኩሎም ኣህዛብ ከቢቦምኒ"፡ ቁ. 10። ኩሎም እቶም ኣብ ከባቢ እስራኤል ዝነበሩ ኣህዛብ፡ ዳዊት ናብ ዝፋን ምስ ደየበ፡ ንዕኡ ንምሽጋር ተላዒሎም ነበሩ፡ ፍልስጥኤማውያን፡ ሞኣባውያን፡ ሶርያውያን፡ ኣሞናውያን፡ ወዘተ። ብዛዕባ እቶም ከባቢኡ ዝነበሩ ጸላእቱ ነንብብ፤ ንሳቶም ንዕኡ ተዋጊኦም፡ ኩሉ ደገፍ ካብኡ ንምቑራጽ ሓሲቦም ነበሩ። እዚ ናይ ጸላእቱ ንዕኡ ንምኽባብ ዝገበርዎ ጻዕሪ ይደጋገም (ቁ. 11)፡ "ከቢቦምኒ፡ እወ፡ ከቢቦምኒ"፡ እዚ ድማ ንሳቶም ሕሱማትን ዓመጸኛታትን ከም ዝነበሩ፡ ንሓደ እዋን ድማ ኣብ ልዕሊኡ ኣብ ዝገበርዎ ፈተነታት ዓወት ከም ዝነበሮም፡ ምስ ተበታተኑ ድማ እንደገና ተኣኪቦም ዕላማኦም ከም ዝቐጸሉ የረድእ። "ከም ንህቢ ከቢቦምኒ"፡ ክሳዕ ክንደይ ብዙሓት፡ ክሳዕ ክንደይ ድምጻውያን፡ ክሳዕ ክንደይ ዘሕርቑ ነበሩ፤ ብራዕዲ ናብኡ መጺኦም፡ ብመሓውር ናብኡ መጺኦም፡ ብሕሱም መንደፍቶም ኣጥቂዖምዎ፤ ግን ንገዛእ ርእሶም ጥፍኣት ነበረ፡ ከምቲ ንህቢ፡ ከም ዝብሃል፡ ህይወታ ብመንደፋ ትስእን፡ Animamque in vulnere ponit—ኣብቲ ቁስሊ ህይወታ ትሰድድ። "ዎ እግዚኣብሔር፡ እቶም ዘጨንቑኒ ክሳዕ ክንደይ በዚሖም!" ዳዊት ብኽልተ መገዲ ናብ ጭንቀት ኣተወ፡—(1.) ብሰባት ዝበጽሖ በደላት (ቁ. 13)፡ "ንስኻ (ዎ ጸላኢ!) ብብዙሕ ተስፋ ዝቖረጸ ምጥቃዕ ብርቱዕ ገይርካኒ፡ ናብ ሓጢኣትን ጥፍኣትን ምእንቲ ክወድቕ። ብምጥቃዕ ብርቱዕ ገይርካኒ (ከምኡ እዩ እቲ ቃል)፡ ክሳዕ ክንድዚ ድማ ክወድቕ ቀሪበ ነይረ።" ሰይጣን እቲ ዓብዪ ጸላኢ እዩ፡ ብፈተናታቱ ብርቱዕ ገይሩ ዝጥቅዓና፡ ካብ ክብረትና ንምውራድ፡ ካብ ኣምላኽናን ካብ ምጽንናዕናን ምእንቲ ክንወድቕ፤ ኣምላኽ ብጸጋኡ እንተዘይደጊፉና፡ ምጥቃዓቱ ንዓና ገዳይም ምኾነ። (2.) ብኣምላኽ ዝበጽሖ መከራታት (ቁ. 18)፡ "እግዚኣብሔር ብርቱዕ ገይሩ ገሲጹኒ።" ሰባት ንጥፍኣቱ ኢሎም ይጥቅዕዎ ነበሩ፤ ኣምላኽ ግን ንምምሃሩ ገሲጽዎ። ንሳቶም ብሕሱም ጸላእቲ ይጥቅዕዎ ነበሩ፤ ኣምላኽ ግን ብፍቕርን ርህራሄን ኣቦ ገሲጽዎ። ምናልባት ንሱ ነቲ ሓደ ጭንቀት ዝጠቅስ ይኸውን፡ ኣምላኽ፡ ፈጣሪኡ፡ ንጥቕሙ ዝሓሰቦ፡ ብእኡ ድማ ካብ ቅድስናኡ ምእንቲ ክካፈል (እብራውያን 12:10, 11)፤ ይኹን እምበር፡ እቶም መሳርሒኡ ዝነበሩ ሰባት፡ ከምኡ ኣይሓሰቡን፡ ልቦም ድማ ከምኡ ኣይሓሰበን፡ ግን ኣብ ልቦም ንምቑራጽን ንምጥፋእን ነበረ፡ ኢሳይያስ 10:7። ሰባት ንዝዓበየ ክፉእ ዝሓስብዎ፡ ኣምላኽ ንዝዓበየ ጽቡቕ ይሓስቦ፡ መን ምኽሩ ከም ዝጸንዕ ምግላጽ ድማ ቀሊል እዩ። ኣምላኽ ነቲ ጭንቀት ንህዝቡ ክቕድሶ እዩ፡ ከምቲ ንሱ ዝገስጾ፡ ከምኡውን ንዝሓሰቦ ጽቡቕ ክሕሉ እዩ፤ ከምኡውን ካብቲ ጭንቀት ክሕልዎም እዩ፡ ከምቲ ናይ ጸላእቲ ምጥቃዕ፡ ከምኡውን ካብቲ ዝሓስብዎ ክፉእ ክሕልዎም እዩ፡ ሽዑ ድማ ክንፈርህ ኣየድልየናን።እዚ ዳዊት ብዛዕባ ጭንቀታቱ ዝሃቦ ሓበሬታ ንጐይታና ኢየሱስ ኣዝዩ ዝምጥን እዩ። ብዙሓት ዝጸልእዎ ነበሩ፡ ብዘይ ምኽንያት ይጸልእዎ ነበሩ። ከቢቦምዎ ነበሩ፤ ኣይሁድን ሮማውያንን ከቢቦምዎ። ብርቱዕ ገይሮም ኣጥቂዖምዎ፤ ሰይጣን ከምኡ ገይሩ ነበረ ኣብ ዝፈተኖ እዋን፤ እቶም ዘሳድድዎ ከምኡ ገይሮም ነበሩ ኣብ ዝጸረፍዎ እዋን፤ እወ፡ እግዚኣብሔር ባዕሉ ብርቱዕ ገይሩ ገሲጽዎ፡ ደብዲብዎ፡ ኣሕዚንዎ፡ ብቁስሉ ድማ ክንሓዊ ምእንቲ።

2. ኣምላኽ ኣብ ጭንቀቱ ዝሃቦ ጸጋ። (1.) ኣምላኽ ጸሎቱ ሰምዖ (ቁ. 5)፡ "ብምስፋሕ መለሰለይ፤ ካብቲ ክሓትት ዝኽእሎ ንላዕሊ ገበረለይ፤ ልበይ ኣብ ጸሎት ኣስፍሓለይ እሞ ካብቲ ዝደለኽዎ ንላዕሊ ብብዝሒ ሃበኒ።" መለሰለይ እሞ ኣብ ሰፊሕ ቦታ ኣቐመጠኒ (ከምኡ ኢና ነንብቦ)፡ ኣብኡ ንርእሰይ ክንቀሳቐስ፡ ንርእሰይ ክሕጐስ፡ ከምኡውን ክዓቢ ቦታ ነበረኒ፤ እቲ ሰፊሕ ቦታ ድማ ካብ ጭንቀት ስለ ዝወጸ ዝያዳ ምቹእ ነበረ፡ መዝሙር 4:1። (2.) ኣምላኽ ንሓሳባት ጸላእቱ ኣብ ልዕሊኡ ኣፍረሶም፡ "ከም ሓዊ እሾኽ ጠፍኡ" (ቁ. 12)፡ እዚ ድማ ንሓደ እዋን ብብርቱዕ ይነድድ፡ ዓብዪ ድምጽን ዓብዪ ብርሃንን ይገብር፡ ግን ብቕጽበት ይጠፍእ፡ ነቲ ዝፈራርሖ ዝነበረ ክፉእ ድማ ክገብር ኣይክእልን። ከምኡ እዩ ነበረ ቁጥዓ ጸላእቲ ዳዊት፤ ከምኡ እዩ ሳሕቂ ዓሻ፡ ከምቲ ትሕቲ ቖጽሊ ዝነድድ እሾኽ (መክብብ 7:6)፡ ከምኡ እዩ ቁጥዓ ዓሻ፡ ስለዚ ድማ ክፍራህ ኣይግባእን፡ ከምቲ ሳሕቁ ክቕናእ ዘይግባእ፡ ግን ክልቲኡ ክምሓር ይግባእ። ብርቱዕ ገይሮም ኣጥቂዖምዎ፡ ግን እግዚኣብሔር ደገፎ (ቁ. 13)፡ ኣእጋሩ ክሕዝን ቦታኡ ክሕሉን ደገፎ። መንፈሳውያን ጸላእትና፡ ኣምላኽ ደጋፊና እንተዘይነበረ፡ ነዊሕ ቅድሚ ሕጂ ጥፍኣትና ምኾኑ ነይሩ። (3.) ኣምላኽ ህይወቱ ኣድሓኖ ኣብ መንጎኡን ሞትን ሓንቲ ስጉምቲ ጥራይ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን (ቁ. 18)፡ "ገሲጹኒ እዩ፡ ግን ንሞት ኣይሃበንን፡ ንፍቓድ ጸላእተይ ኣይሃበንን እዩ እሞ።" ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኣብ 2ይ ቈረንቶስ 6:9 ዝጠቅስ ይመስል። ከም ዝሞቱ፡ እንሆ ድማ ንነብር፤ ከም ዝተገስጹ፡ ግን ከም ዘይተቐትሉ ኢና።