2ይ ዜና መዋእል 26

TIG24ትግርኛ23 ፍቕድታት

1ሽዑ ብዘሎ ህዝቢ ይሁዳ ነቲ ወዲ ዓሰርተው ሽዱሽተ ዓመት ዝነበረ ዑዝያ ሒዞም ኣብ ክፍሊ ኣቦኡ ኣማስያ ንጉስ ገበሮ።

2ንጉስ ምስ ኣቦታቱ ምስ ደቀሰ፡ ንኤሎት ሃኒጹ ንይሁዳ መለሳ።

3ዑዝያ ክነግስ ከሎ ወዲ ዓሰርተው ሽዱሽተ ዓመት ነበረ፣ ኣብ የሩሳሌም ድማ ሓምሳን ክልተን ዓመት ነገሰ። ስም ኣዲኡ እውን ጀኮልያ ናይ የሩሳሌም እዩ ነይሩ።

4ልክዕ ከምቲ ኣቦኡ ኣማስያ ዝገበሮ፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ቅኑዕ ገበረ።

5ብዘመን ዘካርያስ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምስትውዓል ዝነበሮ፡ ንኣምላኽ ደለየ። ንእግዚኣብሄር ክሳዕ ዝደለዮ ድማ፡ ኣምላኽ ብልጽግ ኣበሎ።

6ወጺኡ ድማ ምስ ፍልስጥኤማውያን ተዋግአ፡ ንመካበብያ ጋትን ንመካበብያ ያብነን ንመካበብያ ኣሽዶድን ኣፍሪሱ፡ ኣብ ዙርያ ኣሽዶድን ኣብ መንጎ ፍልስጥኤማውያንን ከተማታት ሃነጸ።

7ኣምላኽ ድማ ኣብ ልዕሊ ፍልስጥኤማውያንን ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብ ጉርባል ዚነብሩ ዓረብን መሁናውያንን ሓገዞ።

8ኣሞናውያን ድማ ንዑዝያ ህያባት ሃብዎ፡ ስሙ ድማ ናብ ኣፍ ደገ ግብጺ ተዘርግሐ። ኣዝዩ ኣበርቲዑ እዩ እሞ።

9ዑዝያ እውን ኣብ የሩሳሌም ኣብ ኣፍ ደገ መኣዝንን ኣብ ኣፍ ደገ ስንጭሮን ኣብ መኣዝን እቲ መንደቕን ግምብታት ሰሪሑ ኣደልደሎ።

10ኣብ በረኻ ግምብታት ሰሪሑ፡ ብዙሕ ዒላታት እውን ኰዓተ፣ ኣብ ቆላታትን ኣብ ቆላታትን ብዙሕ ጥሪት ነበሮ። ሕርሻ ይፈቱ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ኣኽራንን ኣብ ቀርሜሎስን ሓረስቶትን ኣታኽልቲ ወይንን እውን ነበሩ።

11ብዘይካዚ፡ ዑዝያ፡ ብመሰረት እቲ ጸሓፊ ዪኤልን መራሒ ማሴያን፡ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ሃናንያ፡ ሓደ ኻብ ሹማምንቲ ንጉስ፡ ምስ ጭፍራታት ናብ ውግእ ዚወጹ ሰራዊት ተዋጋእቲ ነበሮ።

12ቍጽሪ ምሉእ ርእስታት ስድራ ቤት ጀጋኑ ጀጋኑ ክልተ ሽሕን ሽዱሽተ ሚእትን ነበረ።

13ኣብ ትሕቲ ኢዶም ድማ ሰለስተ ሚእትን ሾብዓተ ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን ዝዀነ ሰራዊት ነበሩ፣ ንጉስ ኣንጻር ጸላኢ ንምሕጋዝ ድማ ብዓቢ ሓይሊ ይዋግኡ ነበሩ።

14ዑዝያ ድማ ኣብ ብዘሎ ሰራዊት ዋልታን ኲናትን ቍራዕ ርእስን ኣኽራንን ቀስቲን ንእምኒ ንምድርባይ ዚኸውን መንኰርኰርን ኣዳለወሎም።

15ኣብ የሩሳሌም ድማ፡ ብተንኮለኛታት ሰባት እተመዘዘ፡ ኣብ ግምብታትን ኣብ መንደቕን ኪኸውን፡ ፍላጻታትን ዓበይቲ ኣእማንን ዚወቕዓሉ ማሽናት ሰረሐ። ስሙ ድማ ኣዝዩ ተዘርጊሑ፤ ክሳዕ ዚሕይል ብዘደንቕ መገዲ ተሓጊዙ እዩ እሞ።

16ምስ ሓየለ ግና፡ ልቡ ናብ ጥፍኣቱ ተላዕለ። ንእግዚኣብሄር ኣምላኹ በዲሉ ኣብ መሰውኢ ዕጣን ክዕጣን ናብ ቤተ መቕደስ እግዚኣብሄር ኣተወ።

17ካህን ኣዛርያ ድማ ምስኡ ሰማንያ ካህናት እግዚኣብሄር፡ ጀጋኑ ሰባት ደድሕሪኡ ኣተወ።

18ንንጉስ ዑዝያ ድማ ተቓወምዎ እሞ፡ ዑዝያ፡ ነቶም ዕጣን ንምንዳድ ዝተቐደሱ ካህናት ደቂ ኣሮን እምበር፡ ንእግዚኣብሄር ምዕጣን ናትካ ኣይኰነን። በዲልካ ኢኻ እሞ፤ ንኽብሪ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ኣይኪኸውንን እዩ።

19ሽዑ ዑዝያ ተቘጥዐ፣ ዕጣን ኪዓጣን ከኣ ኣብ ኢዱ መዕጠኒ ሒዙ ነበረ። ብካህናት ኪቘጥዐ ከሎ ኸኣ፡ እቲ ለምጺ ኣብ ቅድሚ እቶም ኣብ ቤት እግዚኣብሄር፡ ኣብ ጥቓ መሰውኢ ዕጣን ኣብ ቅድሚ እቶም ካህናት ኣብ ግንባሩ ተላዕለ።

20ኣስርጃ፡ እቲ ሊቀ ኻህናትን ኵሎም ካህናትን ምስ ጠመትዎ፡ እንሆ ድማ ኣብ ግንባሩ ለምጺ ከም ዝነበረ፡ ካብኡ ድማ ኣውጽእዎ። እወ፡ እግዚኣብሄር ስለ ዝወቕዖ፡ ክወጽእ እውን ተጓየየ።

21ንጉስ ዑዝያ ድማ ክሳዕ መዓልቲ ሞቱ ለምጻም ነበረ፣ ለምጻም ስለ ዝነበረ ድማ ኣብ እተፈላለየ ኣባይቲ ይነብር ነበረ። ወዱ ዮታም ድማ ኣብ ቤት ንጉስ ኮይኑ ንህዝቢ እታ ሃገር ይፈርድ ነበረ።

22እቲ ዝተረፈ ታሪኽ ዑዝያ፡ ቀዳማይን ዳሕረዋይን፡ ብነብዪ ኢሳይያስ ወዲ ኣሞጽ እዩ ተጻሒፉ።

23ዑዝያ ድማ ምስ ኣቦታቱ ደቀሰ፣ ምስ ኣቦታቱ ድማ ኣብቲ ናይ ነገስታት መቓብር ቀበርዎ። ንሳቶም ድማ፡ ለምጻም እዩ፡ ኣብ ክንድኡ ድማ ዮታም ወዱ ነገሰ።

ትርጓሜ

26:1-15 ኡዝያ ንእግዚኣብሔር ክደሊን ንሃይማኖት ክጥንቀቕን ዝጸንሐ ዘበለ፣ ኣምላኽ ድማ ኣስሓሔሉ (ኣብሊጽዎ)። እቶም ኣምላኽ ዘብልጽግዎ ጥራይ እዮም ዝብልጽጉ፣ ምኽንያቱ ብልጽግና ናቱ ህያብ እዩ እሞ። ብዙሓት ንእግዚኣብሔር ክደልዩን ኣብ ግቡኦም ክጸንሑን ዝጸንሑ ዘበለ፣ ኣብሊጾም ከም ዝነበሩ መስኪሮም እዮም። ግናኸ ንኣምላኽ ምስ ገደፉ፣ ኩሉ ነገር ድማ ሃሰሰ። ኣምላኽ ንሃካይ እናባረኸ ኣይጸንሕን፣ ወይ ድማ በረኸቱ ካብ ትጉህ ኣይዓግትን። ገጹ ብኸንቱ ክድለይ ኣይፈቅድን። ሽም ኡዝያ ኣብ ኩሎም እቶም ከባቢያዊ ሃገራት ተነግረ። ምስ ኣምላኽን ምስ ሰናይ ሰባትን ዘሎ ስም ብሓቂ የኽብር። ኣብ ውግእ ኣይተሓጎሰን፣ ወይ ድማ ንርእሱ ኣብ ስፖርት ኣይተዋፈየን፣ ግናኸ ኣብ ሕርሻ ተሓጉሰ።

ምዕራፍ 26 እዚ ምዕራፍ እዚ ብዛዕባ ግዝኣት ኡዝያ (ኣብ መጽሓፍ ነገስታት ኣዛርያ ተባሂሉ ይጽዋዕ ነይሩ) ቅድሚ ሕጂ ካብ ዝረኸብናዮ ብዝበለጸ ዝርዝር ይነግረና፣ እኳ ደኣ ነዊሕን ብገለ መዳያት ድማ ክብሪ ዝመልኦን እንተ ነበረ፣ ግናኸ ብሓጺሩ እዩ ተገሊጹ፣ 2 ነገስት 14:21፤ 15:1 ወዘተ. ኣብዚ ዘሎ፡

I. ብሓፈሻዊ ጽቡቕ ባህርዩ (ቁ. 1-5)።

II. ኣብ ውግኣቱ፣ ህንጻታቱን ኩሉ ጉዳያት መንግስቱን ዝነበሮ ዓብዪ ዕቤት (ቁ. 6-15)።

III. ንክህነታዊ ግዴታ ብምጥሓሱ ዝገበሮ ትዕቢት፣ በዚ ድማ ብለምጺ ተመቲኡ ተኣሲሩ (ቁ. 16-21) ክሳብ ሞቱ (ቁ. 22, 23)።

ቁጽሪ 1-15 ብዛዕባ ኡዝያ ክልተ ነገራት ኣብዚ ንረክብ፡

I. ምኽንያቱ። ኣብዚ ኣዝዩ ፍሉይን ቅንዕና ዝመልኦን ኣይነበረን፤ ግናኸ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ቅኑዕ ዝኾነ ገበረ። ከም ኣቦኡ ንጹህ ኣምልኾ ናይ ሓቀኛ ኣምላኽ ቀጸለ፣ ካብ ኣቦኡ ድማ ዝበለጸ ነበረ፣ ምኽንያቱ ከም ኣቦኡ ጣኦታት ኣምለኸ ኢልና ክንሓስብ ዝገብረና ምኽንያት የብልናን፣ ኣይፋሉን፣ ኣብቲ ልቡ ዝዓበየሉ ናይ ድሕሪት ዘመናቱ እኳ ኣይገበረን። (ቁ. 5) ኣብ ዘመን ዘካርያስ ንኣምላኽ ደለዮ ተባሂሉ ተጻሒፉ ኣሎ፣ ገሊኦም ከም ዝሓስብዎ፣ እቲ ኣቦሓጎኡ ዮኣስ ዝቐተሎ ዘካርያስ ወዲ እዩ። እዚ ዘካርያስ እዚ ኣብ ራእያት ኣምላኽ ምስትውዓል ዝነበሮ ሰብ ነበረ፣ ወይ ድማ ባዕሉ ዝረኸቦ ራእያት ወይ ድማ ናይ ቅድሚኡ ዝነበሩ ነብያት ራእያት። ኣብ ትንቢት ብሉጽ ፍልጠት ዝነበሮ፣ ምስ መንፈሳዊ ነገራት ድማ ብዙሕ ዝተዛረበ፣ ምስትውዓሉ፣ ሃይማኖተኛ፣ ጽቡቕ ሰብ ነበረ፤ ኣብ ኡዝያ ድማ ዓብዪ ጽልዋ ነበሮ። ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ኣብ ጥቓኦም ዘለዎም ዓበይቲ ሰባት ብፁዓት እዮም፣ ብኣኦም ክምከሩ ድማ ድሉዋት እዮም። ግናኸ፣ ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ኣብ ጥቓኦም እንከለዉ ጥራይ ንኣምላኽ ዝደልዩ፣ ክሳብ መወዳእታ ክጸንዑ ዘኽእሎም መሰረታዊ መትከል ኣብ ውሽጦም ዘይብሎም ሰባት ግና ዘሕዝኑ እዮም።

II. ዕቤቱ።

1. ብሓፈሻኡ፣ ንእግዚአብሔር ክደሊን ሃይማኖት ክሕሉን ዝጸንሐ ምዃኑ፣ ኣምላኽ ድማ ኣዕበዮ። መርኣያ፡ (1.) ኣምላኽ ዘዕብዮም ጥራይ እዮም ዝዕብዩ፤ ምኽንያቱ ዕቤት ናይኡ ህያብ እዩ። (2.) ሃይማኖትን ምኽንያትን ንውሽጣዊ ዕቤት ኣዝዮም ኣድለይቲ እዮም። ብዙሓት እዚ ረኺቦምን ኣሚኖምሉን እዮም፣ ንእግዚአብሔር ክደልዩን ንግቡኦም ክሕልዉን ዝጸንሑ ክሳብ ዝኾኑ፣ ዕቤት ረኺቦም፤ ግናኸ ንኣምላኽ ካብ ዝሓደጉ ጀሚሩ ኩሉ ነገር ተበላሽዩ።

2. ኣብዚ ናይ ዕቤቱ ዝተፈላለዩ ፍሉያት ኣብነታት ኣለዉ፡

(1.) ኣብ ውግኣቱ ዝረኸቦ ዓወት፡ ኣምላኽ ረድኦ (ቁ. 7)፣ ድሕሪኡ ድማ ንፊልስጥኤማውያን (እቶም ጥንታዊያን ጸላእቲ ህዝቢ ኣምላኽ) ስዒሩ፣ ንምሽግታት ከተማታቶም ኣፍረሰ፣ ኣብ መንጎኦም ድማ ወተሃደራዊ ሰፈር ኣቖመ፣ ቁ. 6። ንኣሞናውያን ግብሪ ክኸፍልዎ ኣገደዶም፣ ቁ. 8። ኣብ ከባቢኡ ዘሎ ኩሉ ህዱእ ገበሮ፣ ንኣኦም ድማ ብፍርሃት ኣትሓዞም።

(2.) ዓብዪ ዝናኡን ስሙን። ስሙ ኣብ ኩለን ከባቢኡ ዝነበራ ሃገራት ተዘርገሐ (ቁ. 8)፣ ንኣምላኽን ንጽቡቕ ህዝብን ጽቡቕ ስም ነበረ። እዚ ሓቀኛ ዝና እዩ፣ ንሰብ ድማ ብሓቂ ክብሪ ይህቦ።

(3.) ህንጻታቱ። ኣብ ወጻኢ ሃገር ብወተሃደራዊ መገዲ ንጥፉፍ እንከሎ፣ ንምክልኻል መንግስቱ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣይዘንገዖን፣ ኣብ የሩሳሌም ግና ግምብታት ሰርሐን ኣደልደለን፣ ቁ. 9። ብዙሕ ካብ ቅጽሪ የሩሳሌም ኣብ ዘመን ኣቦኡ ፈሪሱ ነይሩ፣ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ማዕጾ ኩርናዕ። ግናኸ፣ ንየሩሳሌም ዝገበሮ ዝበለጸ ምድልዳል፣ ንኣምልኾ ኣምላኽ ብቐረባ ምሕላዉ እዩ ነይሩ፡ ኣቦኡ እዚ እንተ ዘይሓደጎ ነይሩ፣ ቅጽሪ የሩሳሌም ኣይምፈረሰን ነይሩ። ንከተማ እናደልደለ እንከሎ፣ ንገጠር ኣይረሰዖን፣ ኣብ ምድረበዳ ድማ ግምብታት ሰርሐ (ቁ. 10)፣ ንህዝቢ ገጠር ካብ ወረርቲ ዘራፍቲ ንምክልኻል፣ እቶም ገሊኦም ከም 21:16 ዝበለ፣ ንኣኦም ዘስግኡን ዝዘርፉን ዝነበሩ።

(4.) ሕርሻኡ። ብብዝሒ ብእንስሳን ብእኽልን ይነግድ ነይሩ፣ ብዙሓት ሰባት ድማ ኣቖጺሩ፣ ብንግዱ ብዙሕ ሃብቲ ኣከበ፤ ምኽንያቱ ብእኡ ይሕጎስ ነይሩ፡ ንሕርሻ ይፈትዎ ነይሩ (ቁ. 10)፣ ምናልባት ድማ ንጉዳያቱ ኣብ ገጠር ባዕሉ ይምርምር ነይሩ፣ እዚ ድማ ንዕኡ ውርደት ኣይነበረን፣ የግዳስ ንጥቕሚ እዩ ነይሩ፣ ምኽንያቱ ኣብ መንጎ ተገዛእቱ ንጽዓት የበረታትዕ ነይሩ። ካብቶም ዝበለጹ ነገስታት ቤት ዳዊት ሓደ ንሕርሻ ስራሕ ምኽታሉን ምፍቃሩን ንስራሕ ሕርሻ ክብሪ እዩ። ካብቶም ብውግእ ዝሕጎሱ ኣይነበረን፣ ንርእሱ ድማ ንስፖርትን ምዝንጋዕን ኣይሃበን፣ የግዳስ ብንጹህን ህዱእን ስራሕ ሕርሻ ይሕጎስ ነይሩ።

(5.) ደው ዝበሉ ሰራዊቱ። ከም ዝመስል፣ ክልተ ወተሃደራዊ ትካላት ነበሮ። [1.] ኣብ ወጻኢ ሃገር ወፍሪ ዝገብሩ ብዙሓት ተዋጋእቲ ሰባት። እዚኦም ብጕጅለታት ናብ ውግእ ይኸዱ ነይሮም፣ ቁ. 11። ካብ ከባቢኦም ዝነበራ ሃገራት ዝተዘርፈ ንብረት የምጽኡ ነይሮም፣ እዚ ድማ ንይሁዳ ብተደጋጋሚ ንዝገበርዎ ምዝመዛ ምላሽ እዩ ነይሩ። [2.] ካልእ ሰራዊት ንሓለውትን ንምሽግታትን፣ እዚኦም ድማ ሃገር እንተ ተወሪራ ንምክልኻል ድሉዋት ነይሮም፣ ቁ. 12, 13። ቁጽሮምን ትብዓቶምን ክሳብ ክንድዚ ዓብዪ ስለ ዝነበረ፣ ብዓብዪ ሓይሊ ይዋግኡ ነይሮም፤ ሓደ እኳ ጸላኢ ክገጥሞም ኣይደፈረን፣ ወይ ድማ ኣብ ቅድሚኦም ክቐውም ኣይከኣለን። ዘይተዓጠቑ ሰባት ኣብ ውግእ ብዙሕ ክገብሩ ኣይክእሉን። ስለዚ ኡዝያ ንርእሱ ብዓብዪ መዝገብ ኣጽዋር ኣዳልዩ፣ ካብኡ ድማ ወተሃደራቱ ብመጥቃዕትን ምክልኻልን ዝኸውን ኣጽዋር ይረኽቡ ነይሮም (ቁ. 14)፣ ኲናት፣ ቀስቲን መውደቕን፣ ጋሻ፣ ቊርኖዕን ጋሻን፡ ሰይፊ ኣይተጠቕሰን፣ ምኽንያቱ ኩሉ ሰብ ናይ ባዕሉ ሰይፊ ነበሮ፣ ንሱ ድማ ብቐጻሊ ይለብሶ ነይሩ። ኣብ ዘመኑ፣ ንከባቢ ዝኸበቡ ሰባት ብፍላጻን ብኣእማንን ካብ ግምብታትን ምሽግታትን ንምጥቃዕ ዝኸውን መሳርሒታት ተፈጥረ፣ ቁ. 15። ካብ ስጋዊ ትምኒት ሰባት ዝመጽእ ውግኣትን ምትሕንፋጻትን፣ ንብልህቲ ሰባት ንሞት ዝኸውን መሳርሒታት ንምፍጣር ክእለቶም ከም ዝጥቀሙ ምግባሩ ክንደይ ዘሕዝን እዩ።

26:16-23 ቅድሚ ዑዝያ ዝነበሩ ነገስታት ዝገበሩዎ ግህሰት፡ ቤተ-መቕደስ እግዚኣብሔር ምግዳፍን ኣብ ጣዖታዊ መሰውኢታት ዕጣን ምዕጣንን ነበረ። ግናኸ ግህሰት ዑዝያ፡ ናብቲ ቅዱስ ስፍራ ምእታዉን ኣብቲ መሰውኢ ኣምላኽ ዕጣን ንምዕጣን ምፍታኑን ነበረ። ካብ ሓደ ጽንፍ ምውጋድ እሞ ናብ ካልእ ዘይምእታው ክንደይ ከም ዝኸብድ ተመልከቱ። ትዕቢት ልቢ መበገሲ ሓጥኡ ነበረ፤ ንብዙሓት ዘጥፍእ ሓጥእ ባህጊ እዩ። ንዕኡ ዝበዝሐ ዝገበረሉ ንኣምላኽ ምስጋና እናኣቕረበ ስሙ ከዕብዮ ኣብ ክንዲ ዝግበኦ፡ ልቡ ንጉድኣቱ ተልዓለ። ሰባት ንዝተኸልከለ ፍልጠት ከም ዘለዎም ምግጣምን ንኣኦም ዝዓበዩ ነገራት ምድላይን፡ ብትዕቢት ልቢ እዩ ዝመጽእ።

ምሉእ ትርጓሜ ኣንብብ ድምጺ፣ ምሉእ ትርጓሜን ብዘይ መስመር ምንባብን

ትርጉማት8 · 5

AMHEVG የይሁዳም ሕዝብ ሁሉ የአሥራ ስድስት ዓመት ጕልማሳ የነበረውን ዖዝያንን ወስደው በአባቱ በአሜስያስ ፋንታ አነገሡት። አማርኛ ENGNIV Then all the people of Judah took Uzziah, who was sixteen years old, and made him king in place of his father Amaziah. English BCV ዖዝያን ወዲ ዓሰርተ ሽዱሽተ ዓመት እንተሎ፥ ኵሎም ህዝቢ ይሁዳ ኽንዲ ኣቦኡ ኣሜስያስ ኣንገስዎ። ትግርኛ GAZBIB Kana booddee sabni Yihudaa guutummaatti waliif galanii Uziyaa dargaggeessa waggaa kudha ja'aa iddoo abbaa isaa Amaasiya… Afaan Oromoo BCV GIZ ወነሥእዎ ኵሎሙ አሕዛበ ምድር ለኦዝያስ ወኦንገሥዎ ከዊኖ ወልደ ዓሠርቱ ወስድስቱ ዓመት ወአንገሥዎ ህየንተ አቡሁ አማስያስ። giz GAZGAZ Kana booddee sabni Yihudaa guutummaatti waliif galanii Uziyaa dargaggeessa waggaa kudha ja'aa iddoo abbaa isaa Amaasiya… Afaan Oromoo BCV aksum ዖዝያን ወዲ ዓሰርተ ሽዱሽተ ዓመት እንተሎ፥ ኵሎም ህዝቢ ይሁዳ ኽንዲ ኣቦኡ ኣሜስያስ ኣንገስዎ። ትግርኛ AMHNIV ከዚህ በኋላ የይሁዳ ሕዝብ በሙሉ ዕድሜው ዐሥራ ስድስት ዓመት የነበረውን ዖዝያንን ወስደው በአባቱ በአሜስያስ ፈንታ አነገሡት። አማርኛ