2ይ ዜና መዋእል 17

17:1-19 ኢዮሳፍጥ ኣብ ይሁዳ ሃይማኖት ኣደልዲሉ፣ ብልጽግናኡ። ኢዮሳፍጥ ህዝቡ ብሓፈሻ ብዙሕ ዕሽሽ ከም ዝነበሩ ረኺቡ፣ ስለዚ ኸኣ ጽቡቕ ክምህርዎም ጸዓረ። እቲ ህዝባዊ ምምሃር ቃል ኣምላኽ፣ ኣብ ኩሉ ዘመን፣ ንሓይሊ እግዚኣብሔራዊ ፍርሃት ንምድልዳል ቀንዲ ኣገባብ እዩ። በዚ ድማ ኣእምሮ ይንገር፣ ሕልና ይነቕሕ እሞ ይመሓደር። ብዛዕባ ብልጽግና ኢዮሳፍጥ ፍሉይ ጸብጻብ ኣሎና። ይኹን እምበር፣ እቲ ጎረባብቲ ሃገራት ንእስራኤል ክወቕዑ ዘዐገቶም፣ እቲ ዘፍርህ ሰራዊቱ ኣይነበረን፣ የግዳስ ኢዮሳፍጥ ሃገሩ ምስ ኣዐረየን ኣብኣ ኣገልግሎት ስብከት ምስ ኣቕመጠን፣ ኣብ ልዕሊኦም ዝወረደ ፍርሃት ኣምላኽ እዩ ነይሩ። ስርዓታት ኣምላኽ ካብ ወተሃደራትን ውግኣዊ ኣጽዋርን ንላዕሊ ንሓንቲ መንግስቲ ሓይልን ድሕነትን እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኩሉ ፍጻመ ኢድ ኣምላኽ ክንርኢ ይሓተና፣ ግናኸ እዚ ውሑድ ግምት እዩ ዝወሃቦ። ግናኸ ኩሉ ሰብ ዘለዎ ተኽእሎታት ይጠቐም፡ ኣብቲ ንእሽቶ እኳ እንተኾነ እሙን ይኹን። ኣምልኾ ኣምላኽ ኣብ ኣባይትኹም ኣቕሙ። ሓላፍነት ስድራቤት ኣገዳሲ እዩ። ንስኻትኩምከ ከምቲ ኢዮሳፍጥ ንህዝቡ ብመጽሓፍ ሕጊ እግዚኣብሔር ዝመሃሮም፣ ንኣታቶም ክትምህሩ ኣየድልየኩምንዶ? ግናኸ ንጹርን ዘይቅያየርን ኩኑ። ሓደ ነገር እናመኸርኩም፣ ካልእ ከይትፍጽሙ። ብኣባላትኩም ጀምሩ። ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል ድለዩ፣ ድሕሪኡ ኸኣ ደቂኹምን ገላዉኹምን ንኣርኣያኹም ክስዕቡ ጸውዑ።

ምዕራፍ 17 እዚ ምዕራፍ እዚ፡ ካብቶም ንጉሳዊያን ቅዱሳን ሰለስተ ቀዳሞት ዝነበረ፡ ካብቲ ዳዊት ዝሞተሉ ግዜ ጀሚሩ ኣብ ይሁዳ ዘንገሱ ነገስታት ድማ ካብቶም ዝበለጹ ዝነበረ ይሆሻፋጥ፡ ህይወቱን ግዝኣቱን ይጅምር። ንሱ ጽቡቕ ወዲ ጽቡቕ ኣቦ ነበረ፡ ስለዚ ኸኣ፡ በዚ ግዜ እዚ፡ ጸጋ ኣብ ደም፡ ኣብ ንጉሳዊ ደም እውን እንተኾነ፡ ይውሕዝ ነበረ። ብፁዕ እዩ እቲ ከምዚ ዝበለ ኣቦ ዝነበሮ ወዲ፡ ንእኡን ንዓኡን ጽቡቕ መሰረት ንምግባር። ብፁዕ እዩ እቲ ከምዚ ዝበለ ወዲ ዝነበሮ ኣቦ፡ ኣብቲ ዝሰረቶ መሰረት ጽቡቕ ገይሩ ንምህናጽ! ብፁዕቲ እያ እታ ከምዚ ዝበለ ክልተ ነገስታት፡ ከምዚ ዝበለ ክልተ ግዝኣት ብሓንሳእ ዝረኸበት መንግስቲ! ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ንረክብ፡

I. ናብ ዝፋን ምምጽኡን ምትካልን (ቁ. 1, 2, 5)።

II. ግላዊ ንጽህናኡ (ቁ. 3, 4, 6)።

III. ኣብ መንግስቱ ንሃይማኖት ንምዕባይ ዝወሰዶ ስጉምቲ (ቁ. 7-9)።

IV. ኣብ መንጎ ጎረባብቲ ዝነበሮ ዓብዪ ስልጣን (ቁ. 10, 11)።

V. ዓብዪ ሓይሊ መንግስቱ፡ ብሰራዊትን ብዘይተቋርጽ ሓይልታትን (ቁ. 12–19)።

ስለዚ፡ ብልጽግናኡ ንንጽህናኡ ዓስቢ፡ ንጽህናኡ ድማ ዝበለጸ ጸጋን ስልማትን ብልጽግናኡ ነበረ።

ቁጽሪ 1-9 ኣብዚ ብዛዕባ ይሆሻፋጥ ንረክብ፡

I. ክንደይ ጥበበኛ ሰብ ከም ዝነበረ። ናብ ዝፋን ምስ ደየበ፡ ንእስራኤል ተጻሪኡ ርእሱ ኣበርትዐ፡ ቁ. 1። ኣሃብ፡ ንጡፍን ውግእ ዝፈቱን ንጉስ፡ ሽዑ ሰለስተ ዓመት ኣብ ዝፋን እስራኤል ጸኒሑ ነበረ፡ ሓይሊ መጀመርታኡ ምስቲ ናይ ኣሳ መወዳእታ ምድኻም ይራኸብ ነበረ። መንግስቲ እስራኤል፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያት፡ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ይሁዳ ዓብዪ ቦታ ረኺባ፡ ንኣኣ ድማ ኣፍራሂት ክትከውን ጀሚራ ክትከውን ትኽእል እያ። ስለዚ፡ ይሆሻፋጥ ክገብሮ ዝነበሮ ቀዳማይ ነገር፡ ኣብቲ ሸነኽ እቲ ቦታኡ ምሕላው፡ ነቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዝነበረ ዓብዪነት ንጉስ እስራኤል ምቁጽጻር ነበረ። እዚ ድማ ብዘይ ደም ምፍሳስ፡ ኣሃብ ብቕልጡፍ ምሕዝነት ክሓትት ክሳዕ ዝደረኾ፡ ካብ ምሽባር ርሑቕ ነበረ፡ ከም ጸላኢ ካብ ዝኸውን ንላዕሊ ኸኣ ከም ፈታዊኡ ዝኸፍአ ኮነ። ይሆሻፋጥ ንእስራኤል ንምጥቃዕ ወይ ንምውራር ዘይኮነስ፡ ንርእሱ ንምሕላው ጥራይ ርእሱ ኣበርትዐ። እዚ ድማ ነተን ኣብ ዶቡ ዝነበራ ከተማታት ብምጽናዕ፡ ኣብተን ንሱ ዝገዝአን ከተማታት ኤፍሬም ድማ ካብ ቅድሚኡ ዝበለጸ ሓይሊ ብምግባር ገበሮ፡ ቁ. 2። ከም ኣቦኡ፡ ምስ ንጉስ ሶርያ ብምሕዝነት ዘይኮነስ፡ ብቕኑዕን ስሩዕን ኣገባብ ርእሱ ኣበርትዐ፡ በዚ ድማ በረኸት ኣምላኽ ክጽበ ይኽእል ነበረ፡ ኣብኡ ድማ ንኣምላኽ ተወከለ።

II. ክንደይ ጽቡቕ ሰብ ከም ዝነበረ። ኣብዚ ብዛዕባኡ ዝተዋህበ ጽቡቕ ባህርይ ኣሎ።

1. ንሱ ብመገዲ ኣቦኡ ዳዊት ተመላለሰ። ኣብ ባህርያት ነገስታት፡ መገዲ ዳዊት ብዙሕ ግዜ መለክዒ ይኸውን፡ ከምቲ ኣብ 1 ነገስት 15:3, 11፤ 2 ነገስት 14:3፤ 16:2፤ 18:3 ተጠቒሱ ዘሎ። ግናኸ፡ ኣብ መንጎ ቀዳሞት መገድታቱን ድሕረኛታት መገድታቱን ዘሎ ፍልልይ፡ ከምዚ ኣብዚ ዘሎ፡ ብሓይሊ ዝተመልከተሉ ቦታ የልቦን፤ ከመይሲ እቶም ድሕረኛታት ከምቶም ቀዳሞት ጽቡቓት ኣይነበሩን። መገድታቱ፡ ብዛዕባ ኦርዮ ብኸምኡ ኣሰቃቒ ዝኾነ ምውዳቑ (እዚ ድሕሪ ነዊሕ ግዜ ከም ምልክት ነውሪ ኣብ ምልክቱ ተጠቒሱ ኣሎ፡ 1 ነገስት 15:5)፡ ጽቡቓት መገድታት ነበሩ፡ ካብቲ ውድቀት እቲ ብሓጎስ እንተተመልሰ እኳ፡ እንተኾነ ግን፡ ክሳዕ ዝነበረሉ ግዜ፡ ብእኡ ዝሰኣኖ መንፈሳዊ ሓይልን ምጽንናዕን ብምሉኡ ተመሊሱሉ ኣይኮነን። ይሆሻፋጥ ንዳዊት ክሳዕ እቲ ንኣምላኽ ዝሰዓበሉ ጥራይ እዩ ዝሰዓቦ። ጳውሎስ እውን ንርእሱ ነዚ ምምሳልና ይውስኖ (1 ቈረንቶስ 11:1)፡ ኣነ ንክርስቶስ ከም ዝመስል፡ ንኣይ ምሰሉኒ፡ ብኻልእ ኣይኮነን። ብዙሓት ጽቡቓት ሰባት ቀዳሞት መገድታቶም፡ እቶም ዝበለጹ መገድታቶም፡ ቀዳማይ ፍቕሮም፡ እቲ ዝበለጸ ፍቕሮም ነይርዎም። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክንጽሕፎ እንደሊ ቅዳሕ ድማ፡ ነቲ ጽቡቕ ጥራይ ከም እንመርጽ፡ ከምኡ ድማ ነቲ ዝበለጸ ብቐንዱ ክንመርጽ ኣሎና። እዘን ኣብዚ ዘለዋ ቃላት ካልእ ኣንብቦ ክቕበላ ይኽእላ እየን፤ ከምዚ ይብላ፡ ንሱ ብመገዲ ኣቦኡ ዳዊት (ሃረሾኒም)፡ እተን ቀዳሞት መገድታት፡ ወይ እተን ጥንታዊት መገድታት ተመላለሰ። ንርእሱ፡ ከም ኣብነት፡ ነተን ቀዳሞት ግዜያት ንጉሳዊ ስድራቤት፡ እተን ዝንጹሃት ግዜያት፡ ቅድሚ እቲ ናይ ድሕረኛታት ግዝኣታት ምብልሻው ምምጽኡ፡ ኣቕረበ። ኤርምያስ 6:16 ተመልከት። እቲ ሰብዓ ሊቃውንቲ ንዳዊት ይገድፍዎ፡ ስለዚ ድማ ንኣሳ የመልክትዎ፡ ንሱ ብቀዳሞት መገድታት ኣቦኡ ተመላለሰ፡ ኣብቲ ድሕረኛ ግዜኡ ድማ ኣብኡ ዝነበረ ጌጋ ኣይመሰለን። ንዝበለጹ ሰባት ክንሰዓብ ከሎና፡ ድሕሪኦም ከይንጋገ ጥንቁቓት ምዃን ጽቡቕ እዩ።

2. ንበዓል ኣይደለየን፡ ንእግዚአብሔር ኣምላኽ ኣቦኡ ግና ደለየ፡ ቁ. 3, 4። እቶም ጎረባብቲ ህዝብታት በዓል ነይርዎም፡ ሓደ ሓደ በዓል፡ ካልእ ድማ ካልእ በዓል ነይርዎ፤ ንሱ ግና ንኹሎም ጸልኦም፡ ምስኦም ዝገብሮ ነገር ኣይነበሮን። ንእግዚአብሔር ኣምላኽ ኣቦኡን ንእኡ ጥራይን ኣምለኸ፡ ንእኡ ጥራይ ጸለየን ንእኡ ጥራይ ሓተተን፤ ክልቲኡ ኣብ ምድላይኡ ተኻቲቱ ኣሎ።

3. ብትእዛዛት ኣምላኽ ከም ዝተመላለሰ፡ ንሓቀኛ ኣምላኽ ጥራይ ዘይኮነስ ዘምለኸ፡ የግዳስ ብናይ ባዕሉ ስርዓት ኣምለኾ፡ ከም ተግባራት እስራኤል ኣይኮነን፡ ቁ. 4። ንጉስ እስራኤል ጎረቤቱን መሓዛኡን እንተነበረ እኳ፡ መገዱ ግና ኣይተማህረን። ኣብ ሲቪላዊ ጉዳያት ምስኡ ዝገብሮ ዝኾነ ይኹን ዝምድና እንተነበሮ፡ ምስኡ ሓድነት ኣይገበረን፡ ኣብ ሃይማኖቱ ድማ ኣይተሰማምዐን። በዚ ድማ ነቲ ስርዓት ኣጽኒዑ ሓዘ።

4. ልቡ ብመገዲ እግዚአብሔር ተለዓለ (ቁ. 6)፡ ወይ ልቡ ኣልዓለ።