1ይ ሳሙኤል 22

22:1-5 እግዚኣብሔር ንዕላማታቱ ንምፍጻም ሓድሓደ ግዜ እንታይ ዝበሉ ድኹማት ኣቕሑ ኸም ዝጥቀም ተመልከት። ወዲ ዳዊት ንዝጨነቑ ነፍሳት ክቕበል ድሉው እዩ፤ እዞም ድማ ብእኡ ዝምርሑ እዮም። ንኹሎም ናብኡ ዝመጹ ይቕበሎም፥ ብዝኾነ ይኹን ሕሱምን ድኹምን ኩነታት እንተሃለዉ እውን። ናብ ቅዱስ ህዝቢ ይቕይሮም፡ ኣብ ኣገልግሎቱ ድማ ይጥቀመሎም። እቶም ምስኡ ኽገዝኡ ዝደልዩ ድማ፡ ቅድሚ ኹሉ ምእንትኡን ምስኡን መከራ ኽጸግቡ ፍቓደኛታት ክኾኑ ኣለዎም።

ዳዊት ንዝኣረጉ ወለዱ ብኸመይ ብርሑሩሕ ሓልዮት ከም ዝሓለወ ተመልከት። ንሱ ዝገበሮ ቀዳማይ ነገር፡ ንወለዱ ሰላማዊ መዕረፊ ክረኽቡ ምድላይ እዩ፤ ንገዛእ ርእሱ እንታይ ከም ዝኸውን ብዘየገድስ። ደቂ ድማ ንወለዶም ከተኽብሩ ይማሃሩ፤ ኣብ ኩሉ ነገር ድማ ምቹእነቶምን ዕግበቶምን ኣብ ግምት የእትዉ። ልዑል ክብርን ቦታን እንተሃለዎም እውን፥ ብዙሕ ዕዮ እንተሃለዎም እውን፥ ንዝኣረጉ ወለዶም ኣይረስዑ። ስጉምትታት ናይ ጻድቕ ሰብ ብእግዚኣብሔር እዩ ዝምርሑ። እግዚኣብሔር ከኣ ህዝቡ ንዝተመዘዞም ዕዮኦም ክሕሉ እዩ፡ ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ይጽልኡን ይቃልዑን እምበር።

ምዕራፍ 22 ዳዊት ካብ ኣኪሽ ምስ ተባረረ፡ ሳኦል ንኸደንፍዖ ናብ ምድሪ እስራኤል ተመልሰ። I. ዳዊት ኣብ ዓንኬል ዓዱላም ሰንደቕ ዓላማኡ ሰቐለ፡ ንቤተሰቡ ተቐበለ (ቁ. 1)፡ ወተሃደራት ኣከበ (ቁ. 2)፡ ግናኸ ንኣረገውቲ ወለዱ ናብ ዝያዳ ህዱእ ቦታ ኣግዓዘ (ቁ. 3, 4)፡ ነብዪ ጋድ ከኣ መማኸርቱ ነበሮ (ቁ. 5)። ሳኦል ከኣ ንዳዊት ንምስዓብን ንምርካብን ወሰነ፡ ብኣገልገልቱን ብዮናታንን ኣማረረ (ቁ. 6-8)፡ ብሓበሬታ ዶኤግ ከኣ ኣሒሜሌክ ንዳዊት ሓጋዚ ከም ዝነበረ ምስ ፈለጠ፡ ንዕኡን ምስኡ ዝነበሩ ዅሎም ካህናትን፡ ብጠቕላላ ሰማንያን ሓሙሽተን ዝኾኑ፡ ክቕተሉን ንብረቶም ከኣ ክጠፍእን ኣዘዘ (ቁ. 9-19)። ካብዚ ግፍዓዊ ፍርዲ እዚ ኣብያታር ሃዲሙ ናብ ዳዊት በጽሐ (ቁ. 20-23)።

ቁጽሪ 1-5 ኣብዚ፡

I. ዳዊት ኣብ ዓንኬል ዓዱላም ተዓቚቡ፡ ቁ. 1። እቲ ዓንኬል ተፈጥሮኣዊ ይኹን ብሰብ እተሰርሐ ኣይተገልጸን። ምናልባት እቲ መእተዊኡ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ስለ ዝነበረ፡ ዳዊት ብሰይፊ ጎልያድ ንዅሉ ሰራዊት ሳኦል ክከላኸሎ ይኽእል እየ ኢሉ ይሓስብ ነይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ። ስለዚ ድማ፡ ኣምላኽ እንታይ ከም ዝገብረሉ ክርኢ እናተጸበየ (ኣብዚ ቁ. 3 ከም ዝበሎ)፡ ኣብኡ ብህይወቱ ተቐብረ። እቲ ናይ መንግስቲ ተስፋ፡ ናይ ምሕላው ተስፋ እውን የጠቓልል ነይሩ እዩ፡ ግናኸ ዳዊት ንርእሱ ንምሕላው ቅኑዕ ኣገባባት ተጠቒሙ እዩ፡ እንተዘይኮይኑ ንኣምላኽ ምፈተኖ ነይሩ። ንሳኦል ንምጥፋእ ዝዓለመ ነገር ኣይገበረን፡ ንርእሱ ንምሕላው ጥራይ እዩ ዝገብር ነይሩ። ንሃገሩ ከም ዳኛ ወይ ኣዛዚ ብዙሕ ኣገልግሎት ክህብ ዝኽእል ዝነበረ ሰብ፡ ኣብዚ ኣብ ዓንኬል ተዓጽዩ፡ ከም ዘይጥቀመሉ ዕቃብ ተደርበየ። ብሩሃት ብርሃናት ከምዚ ኮይኖም እንተ ተሸፈኑ ወይ ኣብ ትሕቲ መለክዒ እንተ ተሓብኡ፡ ክንገረም የብላናን። ምናልባት ሃዋርያ፡ ካብቶም ኣብ በረኻታትን ኣብ ዋሻታትን ኣብ ዓንኬላትን ምድሪ ዝተንከራበሩ ናይ ብሉይ ኪዳን ቅዱሳን ክዛረብ ከሎ፡ ነዚ ናይ ዳዊት ኣብነት እዩ ዝጠቅስ ዘሎ፡ እብራውያን 11:38። ኣብዚ እዋን እዚ እዩ ዳዊት መዝሙር 142 ዝጸሓፈ፡ እዚ ድማ፡ ዳዊት ኣብ ዓንኬል ከሎ ዝጸለዮ ጸሎት ተባሂሉ ተሰይሙ ኣሎ። ኣብኡ ድማ፡ ሓደ እኳ ከም ዘይፈልጦን መዕቆቢ ከም ዝሰኣነን የማርር፡ ግናኸ ጻድቃን ቀልጢፎም ከም ዝኸብብዎ ተስፋ ይገብር።

II. ናብኡ ከኣ ቤተሰቡ፡ ኣሕዋቱን ዅሉ ቤት ኣቦኡን፡ ብእኡ ንምሕላው፡ ንምሕጋዝ፡ ከምኡ እውን ዕድሎም ምስኡ ንምውሳድ ተኣከቡ። ሓው ንጸበባ እዩ ዝውለድ። ሕጂ ዮኣብን ኣቢሻይን ካልኦት ቤተሰቡን፡ ምስኡ ክሳቐዩን ክሳቐሩን፡ ቀልጢፎም ምስኡ ክዓብዩ ተስፋ እናገበሩ ናብኡ መጹ። ከምኡ ድማ ኮነ። እቶም ቀዳሞት ሰለስተ ጅግናታት፡ ኣብ ዓንኬል ከሎ ንዕኡ ዝሓገዝዎ እዮም፡ 1 ዜና መዋእል 11:15, ወዘተ።

III. ኣብዚ ንርእሱ ንምክልኻል ሰራዊት ምእካብ ጀመረ፡ ቁ. 2። ብዝገበሮ ፈተነታት፡ ብምህዳም ርእሱ ከድሕን ከም ዘይከኣለ ፈለጠ፡ ስለዚ ድማ ብሓይሊ ክገብሮ ተገደደ። ኣብዚ ግና፡ ንገዛኢኡ ብምጥቃዕ፡ ንመሰፍኑ ዝኾነ ይኹን ዓመጽ ኣይገበረን፡ ንሰላም መንግስቲ እውን ኣይረበሸን፡ ግናኸ ንሓይሉ ንርእሱ ንምሕላው ጥራይ ተጠቕመሉ። ይኹን እምበር፡ ወተሃደራቱ ዝኾነ ይኹን ምክልኻል እንተ ሃብዎ፡ ብዙሕ ክብሪ ኣየምጽኡሉን፡ ምኽንያቱ እቲ ዝነበሮ ሰራዊት ካብ ዓበይቲ ሰባት፡ ሃብታማት ሰባት፡ ሓያላት ሰባት፡ ኣይፋሉን ጽቡቓት ሰባት እውን ኣይነበሩን፡ የግዳስ ኣብ ጸበባ ዝነበሩ፡ ዕዳ ዝነበሮም፡ ዘይረብሑ፡ ንብረቶም ዝጠፍአ፡ ዘይተረጋግኡ መንፈሳት ዝነበሮም ሰባት እዮም ነይሮም። እዚኦም ከኣ ንርእሶም እንታይ ክገብሩ ከም ዘይፈልጡ ዝነበሩ እዮም። ዳዊት ኣብ ዓንኬል ዓዱላም ዋና መዓስከሩ ምስ ኣቖመ፡ ናብኡ መጺኦም፡ ኣስታት 400 ዝኾኑ፡ ኣብ ትሕቲኡ ተመዝገቡ። ኣምላኽ ንዕላማታቱ ንምፍጻም ከምዚ ዝኣመሰሉ ድኹማት መሳርዕታት ብኸመይ ከም ዝጥቀም እዩ ዘርኢ። ወዲ ዳዊት ንዝተጨነቑ ነፍሳት ክቕበል ድሉው እዩ፡ ንዕኡ ኣዛዚኦም ክገብርዎን ብእኡ ክእዘዙን እንተደለዩ።

IV. ንወለዱ ኣብ ድሕንነት ዘለዎ ቦታ ንምቕማጥ ተጠንቀቐ። ሳኦል ብሰንኩ ንዕኡን ንዅሎም ናቱ ዝኾኑን ብምርር ዝተቖጥዐ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ምድሪ እስራኤል ከምዚ ዝኣመሰለ ቦታ ክረክብ ኣይከኣለን። ስለዚ ድማ ምስኦም ናብ ንጉስ ሞኣብ ከደ፡ ኣብ ትሕቲኡ ድማ ኣእተዎም፡ ቁ. 3, 4። ኣብዚ እዚ ዝስዕብ ኣስተብህል።

1. ንኣረገውቲ ወለዱ ብኸመይ ብፍቕሪ ከም ዝሓለየሎም። ኣብቲ ምስ ሳኦል ዝገብሮ ዝነበረ ቃልሲ ዝጽበዮ ዝነበረ ፍርህን ድኻምን ክቃልዑ ኣይግባእን ነይሩ (ዕድሚኦም ከምዚ ዝኣመሰለ ምቅላዕ ፈጺሙ ኣይጻወርን እዩ)። ስለዚ ድማ፡ ንርእሱ ዝኾነ ይኹን እንተኾነ፡ ቀዳማይ ዝገበሮ ነገር ንሳቶም ህዱእ መሕደሪ ክረኽቡ እዩ። ደቅኹም ካብዚ ተማሂሮም ኣብ ገዛኦም ምሕረት ከርእዩን ንወለዶም ክፈድዩን ይምሃሩ (1 ጢሞቴዎስ 5:4)፡ ኣብ ኵሉ ነገር ድሕንነቶምን ዕግበቶምን እናሓሰቡ። ክሳብ ክንደይ ልዑል ቦታ እንተ በጽሑ፡ ክሳብ ክንደይ ስራሕ እንተ በዝሖም፡ ንኣረገውቲ ወለዶም ከይርስዑ።

2. ነቲ ናይ ሕጂ ጸበባኡ ፍጻሜ ብኸመይ ብትሕትና ከም ዝጽበዮ፡ ኣምላኽ እንታይ ከም ዝገብረለይ ክሳዕ ዝፈልጥ። ተስፋኡ ብትሕትና ገለጸ፡ ንርእሱ ብምሉኡ ኣብ ኣምላኽ ዝወደቐን መገዱ ንዕኡ ዝሃበን ከም ዝኾነ፡ ጽቡቕ ፍጻሜ ዝጽበ ዘሎ፡ ካብ ገዛእ ጥበቡ ወይ ኣጽዋሩ ወይ ብቕዓቱ ዘይኮነስ፡ ካብቲ ጥበብን ሓይልን ጽድቅን ኣምላኽ ዝገብሮ። ሕጂ ኣቦን ኣደ ዳዊትን ገዲፎምዎ፡ ግናኸ ኣምላኽ ኣይገደፎን፡ መዝሙር 27:10።

V. ናይ ነብዪ ጋድ ምኽርን ሓገዝን ነበሮ። ጋድ ምናልባት ካብቶም ኣብ ትሕቲ ሳሙኤል ዝዓበዩ ደቀ መዛሙርቲ ነብያት ሓደ ነይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ብእኡ ድማ ንዳዊት ከም መንፈሳዊ መምርሒ ወይ ካህን ተመሪጹ። ነብዪ ስለ ዝነበረ፡ ምእንትኡ ይጽሊን ብዛዕባ ሓሳብ ኣምላኽ ይምህሮን ነይሩ። ዳዊት እኳ ንርእሱ ነብዪ እንተነበረ፡ ብሓገዙ ተሓጒሱ። ናብ ምድሪ ይሁዳ ክኸይድ መኸሮ (ቁ. 5)፡ ንርእሱ ብዘይበደልነቱ ዝተኣማመነ፡ ብመለኮታዊ ምሕላው እውን ዝተረጋገጸ፡ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ጽንኩር ኩነታት እውን ንነገዱን ንሃገሩን ኣገልግሎት ንምሃብ ዝደሊ ከም ዝኾነ። ንገዛእ ጉዳዩ ንምግላጽ ከይሓፍርን ዝቐርበሉ ሓገዛት ከይነጽግን። ብዚ ቃል እዚ ተበራቲዑ፡ ኣብኡ ብግልጺ ክቐርብ ወሰነ። ከምዚ እዩ እምበኣር መገዲ ጽቡቕ ሰብ ብእግዚኣብሔር ዝምራሕ።

22:6-19 ናይ ቅንኣት ዝመልኦ ጽልኢ ባህሪኡን ዘሕዝን ስልቱን ርኣዩ። ሳኦል ኣብ ከባቢኡ ንዘለዉ ኩሎም ጸላእቱ ገይሩ ይርእዮም ነበረ፣ ምኽንያቱ ከምኡ ዝብሎ ስለ ዘይብሉ ጥራይ። ኣብ መልሲ ኣሒሜሌክ ንሳኦል፡ ናይ ንጹህ ሕሊና ቓላት ንረክብ። ግን እቲ እኩይ መንፈስ ስልጣን ምስ ረኸበ ንሰብ ናብ ክንደይ እከይዶ እዩ ዘይድርኾ! ሳኦል ፈጺሙ ሓሳውን ዘይተረጋገጸን ነገር ይምስክር ነበረ። ግን እቶም ዝበለጹ ደማውያን ጨካናት ገዛእቲ፡ ከምኦም ጭካነ ዝመልኦም መሳርሒ እከያቶም ረኺቦም። ዶኤግ ነቶም ካህናት ምስ ቀተለ፡ ናብ ከተማ ኖብ ከደ እሞ ኣብኡ ዘለዉ ኩሎም ብሰይፊ ወቐዔ። ከምዚ ዝበለ ሕሱም ተግባር ክገብሩ ዝኽእሉ፡ ንኣምላኽ ኣቖጢዖም ናብ ትምኒት ልቦም ኪወሃቡ እተገብሩ ጥራይ እዮም። ይኹንምበር፡ እዚ እውን ናይ'ቲ ንቤት ኤሊ እተዋህበ ዛሕሎ ምፍጻም ነበረ። ሳኦል ነዚ ብምግባሩ ጽድቂ ዘይብሉ እንተ ነበረ እኳ፡ ኣምላኽ ግን ነዚ ብምፍቃዱ ጻድቕ ነበረ። ሓንቲ ቓል ኣምላኽ እኳ ናብ ምድሪ ኣይትወድቕን እያ።

ቁጽሪ 6-19

ቅድሚ ሕጂ ምዕባለ ሽግራት ዳዊት ርኢና ኢና፤ ሕጂ ድማ ምዕባለ እከይ ሳኦል ንርኢ ኣሎና። ንኻልእ ኩሉ ዕዮ ገዲፉ፡ ብምሉኡ ንምስዓብ ዳዊት ከም ዝወፈየ ይርአ። ብመወዳእታ፡ ብሓፈሻዊ ወረ ሃገር፡ ዳዊት ከም እተረኽበ (ማለት፡ ብግልጺ ከም ዝተራእየን ሰባት ከም ዝመልመለን) ሰምዐ፤ በዚ ድማ ንኹሎም ገላዉኡ ጸዊዑ፡ ኣብቲ ኣብ ግብዓ ዝነበረ በሪኽ ቦታ፡ ኣብ ትሕቲ ኦም ወይ ኣግራብ፡ ኲናቱ ከም በትሪ ንጉስ ሒዙ ተቐመጠ። እዚ ድማ ንምግዛእ ዝሓሰባ ሓይሊ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ መንገዱ ዝመጸ ኩሉ ንምቕታል ዝነበሮ ናይ መንፈሱ ባህርይ ወይ ሕማም መንፈሱ የመልክት ነበረ። ኣብዚ ደማዊ ቤት ፍርዲ ምርመራ፡

I. ሳኦል ብዛዕባ ዳዊትን ዮናታንን ሓበሬታ ይደሊ፡ ቁጽሪ 7, 8። ነቶም ኣብ ጥቓኡ ዝነበሩ ክልተ ዝበለጹን ልዑላንን ሰባት ክፉእ ተግባሩ ንምፍጻም፡ ክልተ ነገራት ክጠራጠርን ክረጋገጽ ክርእን ድሌት ነበሮ።

1. ገላዋይ ዳዊት ንዕኡ ከም ዝሓለዎን ህይወቱ ከም ዝደለየን፡ እዚ ድማ ብምሉኡ ሓሶት ነበረ። ንሱ ብሓቂ ንህይወት ዳዊት ይደሊ ነበረ፡ ስለዚ ድማ ዳዊት ህይወቱ ከም ዝደለየ ተመሲሉ ተዛረበ፡ እኳ ደኣስ ዝተሓተ ጥርጣረ ዝፈጥር ግሉጽ ተግባር ክኸስሶ ኣይከኣለን።

2. ወዱ ዮናታን ከምኡ ንኽገብር ከም ዘለዓዓሎን፡ ንሞት ንጉስ ንምፍጻም ከም ዝተሓባበሮን። እዚ ድማ ብግልጺ ሓሶት ነበረ። ኣብ መንጎ ዳዊትን ዮናታንን ናይ ዕርክነት ቃል ኪዳን ነበረ እምበር፡ ናይ ክፉእ ነገር ምትእምማር ኣይነበረን፤ ካብቲ ናይ ቃል ኪዳኖም ኣንቀጻት ሓደ እኳ ንሳኦል ዝጎድእ ኣይነበረን። ዮናታን ድሕሪ ሞት ሳኦል፡ ምስቲ እተገልጸ ፍቓድ ኣምላኽ ተሰማሚዑ፡ ንዳዊት ንምውራስ እንተ ተሰማሚዑ ነይሩ፡ እዚ ንሳኦል እንታይ ጉድኣት ምፈጠረሉ? እንተኾነ ግን፡ እቶም ንገዛእቶምን ንሃገሮምን ዝበለጹ ፈተውቲ፡ ብዙሕ ግዜ ከም ጸላእቲ ክልቲኦም ኮይኖም ብጽልኢ ይግለጹ ነበሩ፤ ክርስቶስ እውን ከምኡ ነበረ። ሳኦል ዮናታንን ዳዊትን ንዕኡ፡ ንዘውዱን ክብሩን ከም ዝመኸሩሉ ጌሩ ወሰደ፡ ንሳቶም ከም ዝፈልጥዎ ብምሕሳብ ድማ፡ ሓበሬታ ስለ ዘይሃብዎ፡ ብገላዉኡ ተቖጥዐ፤ ብሓቂ ግን ከምኡ ዝበለ ነገር ኣይነበረን።