Solomoon

DaawitAfaan Oromoo

Mootii Yihudaa yeroo mootummaa tokkoomee jiraate; yeroo jalqabaaf kan eerame2ffaa Saamu'eel 5:14irratti.

Solomoon, kan Yedidiyaa jedhamuunis beekamu, ilma Mootii Daawitii fi Baatisheebaa akkasumas mootii Israa'el isa sadaffaa ture (2ffaa Saamu'eel 12:24;1ffaa Seenaa Baraa 3:5). Inni Yerusaalemitti dhalate; maatiin isaas Solomoon jedhanii moggaasan; Raajichi Naataan garuu, “Jaalallee Waaqayyoo” jechuun Yedidiyaa jedhee isa waame (2ffaa Saamu'eel 12:25). Solomoon abbaan isaa Daawit erga du'ee booda, obboleessa isaa isa angafaa Adooniyaa wajjin walitti bu'iinsa aangoo ture hordofee teessoo dhaale (1 Mootota 1-2). Mootii yeroo ta'etti, Solomoon saba isaa akka bulchuuf ogummaa kadhate; Waaqayyo immoo ogummaa addaa, hubannaa fi beekumsa isaaf kenne (1ffaa Mootota 3:1-15;2ffaa Seenaa Baraa 1:1-12). Ogummaan isaas murtiiwwan isaa qajeeloo ta'aniin ibsameera; fakkeenyaaf, dhimma dubartoota lamaan mucaa tokko kan koo dha jedhanii falmanii beekamaa ta'e (1ffaa Mootota 3:16-28). Yeroo mootummaa isaatti, Solomoon pirojektiiwwan ijaarsaa guguddoo raawwateera; isaan keessaa inni guddaan Yerusaalemitti mana qulqullummaa isa jalqabaa ijaaruu yoo ta'u, kana xumuruuf waggaa torba fudhateera (1 Mootota 6; 2 Seenaa Baraa 3-4). Kana malees, ofiisaaf masaraa mootummaa, magaalaawwan dallaa qabanii fi humna waraanaa cimaa dhaabeera (1 Mootota 7;1Ki.9.15-19; 10.26-29;2Ch.8.1-6; 9.25-28). Yeroon mootummaa Solomoon badhaadhina, qabeenyaa fi beekamtii addunyaatiin guutame ture. Mootummoota ollaa wajjin michummaa uume, daldala bal'aa raawwate, akkasumas bulchitoota biyya alaa irraa gibira fudhate (1 Mootota 5;2Ch.9.26-28; 10.1-29;2Ch.8.17-18; 9.1-28). Mootittiin Sabaa ogummaa isaa qoruuf Solomooniif daawwatte; beekumsa isaa fi ulfina masaraa isaa dinqisiifattee deebite (1ffaa Mootota 10:1-13;2ffaa Seenaa Baraa 9:1-12). Haa ta'u malee, yeroon Solomoon booda Waaqayyoof amanamummaa isaa keessatti gadi bu'iinsa agarsiiseera. Dubartoota biyya alaa hedduu fuudhe; duudhaawwan amantii isaaniis isa irratti dhiibbaa akka geessisan heyyame; kunis waaqayyolii sobaa waaqeffachuu fide (1ffaa Mootota 11:1-8). Sababa kanaan Waaqayyo mootummaan isaa erga Solomoon du'ee booda akka qoodamu beeksise (1ffaa Mootota 11:9-13). Solomoon kitaabota Macaafa Qulqulluu hedduu, Fakkeenya, Lallabaa fi Weedduu Solomoon dabalatee, akka barreesse aadaadhaan ni amanama (Fakkeenya 1:1;Lallaba 1:1;Weedduu Weedduuwwan 1:1). Ogummaan isaa fi fakkeenyonni isaa bal'inaan kabajamoo fi qoratamaa turan (1ffaa Mootota 4:29-34;Pro.1.1; 10.1; 25.1). Solomoon waggaa afurtama erga bulchee booda du'e; ilmi isaa Rehobiyaam isa bakka bu'e (1ffaa Mootota 11:41-43;2ffaa Seenaa Baraa 9:29-31). Akka dubbatametti, erga inni du'ee yeroo gabaabaa booda, mootummaan isaa gara mootummaa Israa'el isa kaabaa fi mootummaa Yihudaa isa kibbaatti qoodame (1 Mootota 12; 2 Seenaa Baraa 10).