Nekoo

Faraʼoon Nekoo Lammaffaan (Nekoo Lammaffaa jedhamees ni beekama) bulchaa Gibxii mootummaa 26ffaa kan bara Kiristoos duraa 610 hanga 595 Dh.K.D. keessa bulche ture. Kakuu Moofaatti kutaa adda addaa keessatti caqasameera; keessumaa sababa hariiroo mootummaa Yihudaa wajjin qabuufi waraana Baabilonoota irratti gaggeesseef. Akka gabaasa2ffaa Seenaa Baraa 35:20-24fi2ffaa Mootota 23:29-30jedhutti, Faraʼoon Nekoon Baabilonoota loluuf Asoroota gargaaruuf loltoota isaa gara Laga Efraaxisitti geggeesse. Haa taʼu malee, Mootiin Yihudaa Iyyoosiyaas deeminsa Nekoo mormuudhaan Megiddootti isa qunname. Nekoon Iyyoosiyaas wajjin waldhabdee akka hin qabne isa akeekkise ture, garuu mootiin Yihudaa jabaatee dhaabate, waraana sana keessattis Iyyoosiyaas xiyyaansitoota Gibxii irraa madaa ajjeesaa taʼe madaaʼe. Duuti Iyyoosiyaas xumura bara bulchiinsa isaa qajeelaafi jalqaba bara kufaatii Yihudaa ture. Iyyoosiyaas erga duʼee booda, Faraʼoon Nekoon toʼannoo Yihudaa irratti qabu cimse. Ilma Iyyoosiyaas Iyyoʼaahaaz kan ummata biratti mootii taʼee muudame aangoo irraa buusee, ilma Iyyoosiyaas isa biraa Iyyoʼaakiim mootii harka-laataa godhee muude (2ffaa Mootota 23:31-35;2ffaa Seenaa Baraa 36:1-4). Nekoon Yihudaa irratti gibira cimaa kaaʼe, Iyyoʼaakiimis gibira sana ummata biyya isaa irraa funaane. Haa taʼu malee, humna Faraʼoon Nekoo yeroo gabaabaa keessatti mootummaa Baabilon isa humna qabeessa taʼeen qormaata keessa galche. Bara afraffaa Iyyoʼaakiimitti, Mootiin Baabilon Nabuukadnezar Lammaffaan waraana Nekoo waraana Karkemishitti injifate, kunisErmiyaas 46:2irratti galmaaʼeera. Injifannoon murteessaan kun xumura olaantummaa Gibxii naannoo sanaa kan argisiisu yoo taʼu, Baabilon Yihudaa irratti toʼannoo akka qabaattu daandii bane. Raajichi Ermiyaasis raajiiwwan Gibxii irratti dubbate keessatti Faraʼoon Nekoo ni caqasa (Ermiyaas 46:17, 25). Kutaawwan kunniin injifatamuu fi salphachuu Gibxii harka Nabuukadnezariifi Baabilonootaatiin raagu; kunis madaallii humna jijjiiramaa Baha Giddugaleessaa durii keessa jiru agarsiisa. Hariiroon Faraʼoon Nekoo Yihudaa wajjin qabuufi waraanni Baabilon irratti gaggeesse naannoo sanaaf buʼaa guddaa fideera. Injifannoon Iyyoosiyaasii fi Iyyoʼaakiim mootii harka-laataa godhee muuduun isaa Yihudaa dhiibbaa Gibxii jala galche, injifannoon Karkemishitti argame immoo jalqaba olaantummaa Baabilon agarsiise. Wantoonni kunniin kufaatii Yerusaalem isa dhumaafi boojuu Baabiloniif daandii saaqan, kunis seenaa ummata Yihudootaafi guddina amantii isaanii irratti dhiibbaa guddaa uume.