Ruut 3

3:1-5 Haalli gaa'elaa boqonnaa ta'uu qaba, akkuma wanti lafarraa kamiyyuu ta'uu danda'u, sababii jaalala cimsee dhaabuufii hidhata jireenyaa uumuuf. Kanaafuu, dhirfaa guddaan, qajeelfamaaf jedhamee kadhannaa cimaan, eebba Waaqayyoo argachuuf, akkasumas ajajawwan Isaa kabajuudhaan itti fuudhamuu qaba. Warri ijoollee isaanii dhimma barbaachisaa kana irratti of eeggannoodhaan gorsuu qabu, akka lubbuu isaaniitiif gaarii ta'uuf. Yeroo hundumaa yaadatamuu qaba, wanti lubbuu keenyaaf gaarii ta'e, nuufis gaarii dha. Adeemsi Naa'omii gorsite nuuf ajaa'ibsiisaa fakkaata; garuu akkuma seeraafii aadaa Israa'el ture. Yoo tarkaanfiin dhiyaate sun badii fakkaatee argameera ta'ee, Naa'omiin hin gorsitu turte. Seeraafii aadaan Ruutii, kan yeroo sana amantii dhugaatti makamtee turteef, mirga seeraa Bo'az irratti kennan. Dubartoota abbaan warraa irraa du'eef mirga kana gaafachuun aadaa ture, De 25:5-10. Garuu kun yeroo biraa keessatti akka fakkeenyaatti hordofamuuf hin barreessamne, akkasumas seera yeroo ammaa irratti hundaa'ee hin murteeffamne. Yoo badiin tokko isaa keessa jiraatee ture ta'e, Ruut dubartii amala gaarii guddaa fi hubannaa cimaa qabdu waan turteef, hin dhageessitu turte.

Boqonnaa darbe keessatti amala Ruutii gaarii ta’e dinqisiifachuufi, akkamitti seenaa ishee irraa faayidaa argachuu akka dandeenyu agarsiisuun baay’ee salphaa ture. Haa ta’u malee, boqonnaa kana keessatti amalli ishee gaarii hin turre jedhamee akka hin himatamneef, akkasumas sirrii hin taane fakkaatee akka hin fudhatamneef deeggarsa gochuun nu rakkisa. Yeroon sun gaarii waan tureef, wanti asitti galmaa’e dogoggora akka hin taane godheera; haa ta’u malee, yeroon amma jiru hamaa waan ta’eef, namni tokko illee amma kana fakkaatee hojjechuu hin danda’u. Asitti kan jiru:

I. Naa’omiin intala ishee soddaa isheetti Bo’aaz abbaa manaa ishee akka godhattuuf qajeelfama kenniteef (lak. 1-5).

II. Ruut qajeelfama sana sirriitti eeguu ishee (lak. 6, 7).

III. Bo’aaz isheef kabajaan deebii kennuu isaa (lak. 8-15).

IV. Gara haadha soddaa isheetti deebi’uu ishee (lak. 16-18).

Asitti kan jiru:

I. Naa’omiin intala ishee soddaa isheef yaaddoo qabdu shakkii malee dinqisiifamaadha, akkasumas fakkeenyaaf galmaa’eera. Isheen mataa isheef fuudhuuf yaada hin qabdu turte (Boq. 1:12). Haa ta’u malee, isheen dulloomtuun haadha hiyyeessaa taatee jiraachuuf murteessitus, intala ishee soddaa ishee dargaggeettii sana haadha hiyyeessaa gochuuf yaada hin qabdu turte. Umriin dargaggummaa wajjin wal hin madaalu. Faallaa kanaatiin, isheen intala ishee soddaa ishee akkamitti gaariitti heerumsiisuu akka dandeessu yaada guutuu qabdi turte. Ogeessummaan ishee intala isheef wanta intalli ishee soddaa ishee saalfii isheetiin mataa isheef yaaduu hin dandeenye karoorfatte (lak. 1). Kana kan goote:

1. Warra du’aniif haqa gochuuf, sanyii warra darbanitti kaasuu fi kanaanis maatii dhabamuu irraa baraaruuf.

2. Intala ishee soddaa isheef gaarummaa fi galateeffannaa agarsiisuuf, isheenis isheetti baay’ee ajajamtuu fi kabajaa qabdu turte. “Intala koo” (jetteen, haala hundaan akka intala isheetti ilaalaa), “boqonnaa siif hin barbaaduu?” jechuun, haala gaa’elaa keessatti iddoo argachuu; “abbaa manaa gaarii siif hin barbaaduu, akkan siif gaarii ta’uuf?” jechuun, “akka ati jireenya gaarii fi gammachuu qabu jiraattu, akkasumas guyyoota kee hundumaa haala gadhee fi gaddisiisaa amma keessa jirru keessatti akka hin dabarsineef.” Hubadhaa: (1.) Haalli gaa’elaa dargaggootaaf haala boqonnaa ti yookiin ta’uu qaba. Jaalalli bittimmaa’e yeroo sana ni dhaabbata, onnis boqochuu qaba. Mana abbaa manaa keessa, onnee isaa keessas ni boqota (Boq. 1:9). Warri gaa’elaan hin tasgabboofne dhugumaan warra sammuun isaanii hin jirre dha. (2.) Wanti warri haala gaa’elaa keessa seenan hawwuu fi karoorfachuun qaban, akka isaan gaarii ta’uufi, kanaafis filannoo gaarii gochuun barbaachisaadha. Yoo kana hin taane, boqonnaa ta’uu mannaa, rakkina guddaa ta’uu danda’a. Warri ijoollee isaanii heerumsiisan yookiin fuudhan, akka isaan gaarii ta’uuf kana ilaaluu qabu. Akka nuuf gaarii ta’uuf, wanti lubbuu keenyaaf gaarii ta’e yeroo hundumaa yaadatamuu qaba. (3.) Warri boqonnaa kana ijoollee isaaniif barbaaduun, akkasumas yeroo isaa eeganii wanta isaan gochuuf ta’u hundumaa gochuun dirqama isaaniiti. Akka isaanitti ajajamoo fi kabajoo ta’an, yoo isaan dhabuun isaanitti ulfaatus, isaan caalaatti isaan filachuu fi gaarii gochuu qabu.

II. Karaan isheen intala ishee soddaa ishee ol kaasuu barbaadde baay’ee addaa ture, akkasumas shakkisiisaa fakkaata. Yoo wanti sirrii hin taane tokko keessa jiraate, dogoggorri Naa’omii irra jiraachuu qaba, isheen intala ishee kana akka gootu waan jajjabdeef, akkasumas isheen seeraa fi aadaa Israa’el Ruutii caalaa beekti yookiin beekuu qabdi turte.

1. Dhugaa dubbachuuf, Bo’aaz, fira warra du’anii dhihoo waan tureef, akkasumas (Naa’omiin wanta faallaa kanaa hin beekneef) warra jiran keessaa isa dhihoo waan tureef, seera Waaqayyootiin haadha hiyyeessaa Maahloon, inni ilma Elimelek isa angafaa turee fi sanyii malee du’e, fuudhuuf dirqama qaba ture (lak. 2): “Bo’aaz fira keenya mitii? Kanaafis dhimma keenyaaf yaaduuf garaa isaa irraa dirqama hin qabuu?” Kun akka nuti amantiidhaan miila Kiristoositti kufnu nu jajjabeessa, inni fira keenya dhihoo dha; uumama keenya ofitti fudhatee, inni lafee keenya irraa lafee, foon keenya irraas foon dha.

2. Yeroon isa yaadachiisuuf mijataa ture, amma inni Ruutii wajjin wal bareera, isheen yeroo haamaa guutuu, inni amma xumurame, warra haaman isaa wajjin turte. Innis, gaarummaa inni Ruutiif dhimmoota xixiqqoo keessatti agarsiiseef, Naa’omiin inni dhimma guddaa kana keessatti gaarii akka hin taane, yookiin haqa akka hin dhabne akka hin goone abdii akka qabdu godheera. Isheenis yeroo inni iddoo midhaan itti qulqulleessanitti cidha qulqulleessuu godhu (lak.