Faarfannaa 94

Waaqayyotti ija jabinaan iyyachuu dandeenya; innini Abbaa Firdii hundaa danda'aa nama hundumaa murteessu waan ta'eef. Kun warra hammina irraan ga'ameef jajjabina haa ta'u, akka isaan obsaadhaan callisanii baatan, isa nama qajeelummaadhaan murteessutti of kennuudhaan. Kadhannaan kun raajii dha, kan warra jallina raawwatan sodaachisu. Guyyaan hisaabaa ni dhufa, jechaa hadhaawaa hundumaaf kan cubbamoota Waaqayyo maleeyyii Waaqayyoon, dhugaa isaa, daandii isaa, fi ummata isaa irratti dubbatan. Yoo nuti mataan keenya hin argine ta'e, amanamuun ni ulfaata, uumamni miiliyoonaan lakkaa'aman, kan sammuu qaban, jiraatan, socho'an, dubbatan, dhaga'an, hubatan, fi waan isaan kaayyeeffatan hojjetan, garuu akka isaan Waaqayyo kennaa Isaa dogoggoraan ykn hamminaan fayyadamuu hin adabuutti amananitti jiraachuu isaanii. Beekumsi hundinuu Waaqayyo biraa waan ta'eef, shakkii malee yaada ijoollee namootaa hundumaa beeka, fi akka yaada garaa namootaa hamaa qofa ta'e, yeroo hundumaa hamaa ta'e beeka. Yaada gaarii keessattillee dhaabbataa ta'uu dhabuun ni jira, kan duwwummaa jedhamuu danda'u. Yaada keenya irratti eegumsa cimaa gochuun nu ilaallata, Waaqayyo addatti isaan waan ilaaluuf. Waaqayyo duratti yaadonni jechoota.

Faarfannaan kun yeroo waldaan Waaqayyoo rakkina keessa turte, cunqurfamtee fi ari’atamte barreeffame. Innis Waaqayyoof, akka abbaa firdii samii fi lafaa, iyyata dhiyeessa; akkasumas inni saba isaatiif diinota isaa fi kan isaanii irratti akka mul’atuuf kadhata. Faarfannaan kun wantoota lama dubbata:—

I. Warra ari’atanitti adabbii fi sodaachisa (Lakk. 1-11), balaa fi gowwummaa isaanii agarsiisa, akkasumas isaan waliin falma.

II. Warra ari’atamaniif jajjabina fi nagaa (Lakk. 12-23), waadaa Waaqayyoo irraa fi muuxannoo faarfaataa mataa isaa irraa, rakkina isaanii gaariidhaan akka xumuramu, akkasumas Waaqayyo yeroo isaa eeggatee gammachuu isaaniitiif, warra isaanitti ka’an immoo salphisuuf akka mul’atu mirkaneessa. Faarfannaa kana yommuu faarfannu, boona warra cunqursitootaa dallansuu qulqulluudhaan, akkasumas imimmaan warra cunqurfamanii gara laafina qulqulluudhaan ilaaluu qabna; garuu, yeroo walfakkaataa sanatti, Abbaa Firdii qajeelaa gara guutuudhaan ilaaluu, akkasumas dhuma wantoota kana hundaa abdii gammachiisaadhaan eeggachuu qabna.

Lakkoofsa kana keessatti,

I. Cunqursitoota saba isaa warra hamaa irratti Waaqayyoof iyyata cimaa qabna, Lakk. 1, 2. Kun isaanitti sodaachisaa gahaa dubbata, sababni isaas saba Waaqayyoo kan guyyaa fi halkan diinota isaanii irraa akka isaaniif haaloo ba’uuf isa kadhatan qabu; inni immoo dafee isaaniif haaloo hin ba’uu ree? Luqaas 18:3, 7. Asitti hubadhaa:

1. Iyyata kana keessatti amantii isaanii jajjabeessuuf maqaa Waaqayyoof kennan: Yaa Waaqayyo! Kan haaloo ba’uuf ta’u; ati immoo Abbaa Firdii lafaa. Nuti ija jabinaan isa kadhachuu dandeenya; sababni isaas, (1.) Inni abbaa firdii dha, abbaa firdii ol’aanaa, abbaa firdii kophaa isaa, kan firdii nama hundaa irraa maddisiisu. Inni seera kenne, hojii nama hundaa irratti seera sanaan firdii kenna. Teessoo isaa firdiif qopheesseera. Dhugumatti, inni abbootii taayitaa jala isaa jiran akka haaloo baasan muudeera (Roomaa 13:4), garuu inni haaloo baasaa guddaa dha, kan abbootiin taayitaa iyyuu isaaf deebii kennan; teessoon isaa iddoo dhumaa (akka seeraan jedhamutti, dernier ressort) warra qulqulluu cunqurfamanii ti. Inni abbaa firdii addunyaa maraa ti, magaalaa yookiin biyya kana qofaaf osoo hin taane, abbaa firdii lafaa, lafa guutuu ti: eenyu illee aangoo isaa jalaa hin ba’u; akkasumas iyyata isaaf dhiyaatu mana murtii kam keessattiyyuu coram non judice—nama aangoo firdii hin qabne duratti—jedhamee hin mormamu. (2.) Inni qajeelaa dha. Akka inni dogoggoraaf haaloo ba’uuf aangoo qabu, akkasumas inni amala isaa, qabeenya isaa fi ulfina isaa ti. Kunis maqaa asitti isaaf kenname keessatti kan argamu yoo ta’u, akkasumas ciminaan irra deddeebi’ameera, Yaa Waaqayyo! Kan haaloo ba’uuf ta’u, kan humna yeroo hundumaa qajeelummaa irratti akka hin mo’anne hin heyyamne. Kun sababa gaarii nuti mataa keenyaaf haaloo ba’uu hin qabneef, sababni isaas Waaqayyo, Haaloo ba’uun kan koo ti, jedheera; aangoo isaa fudhachuu fi teessoo isaa irra taa’uun ija jabina guddaa dha, Roomaa 12:19. Kun warra dogoggora hojjetan, yoo dhoksaadhaan ta’e akka hin argamneef, yookiin humnaan ta’e akka hin to’atamneef, akka sodaatan haa godhu, Waaqayyo kan haaloo ba’uuf ta’u jira, inni dhugumatti isaan gaafata; akkasumas kun warra miidhaman akka callisanii danda’an, ofii isaanii isa qajeelummaadhaan firdii kennuuf kennan haa jajjabeessu.

2. Wanta isaan Waaqayyoon gaafatan. (1.) Ofii isaa akka ulfeessu, akkasumas maqaa isaatiif ulfina akka argatu. Warri ari’atan hamoon Waaqayyo deebi’eera, lafa dhiiseera jedhanii yaadan. "Yaa Gooftaa," jedhu, "Of mul’isi; ati akka jirtu fi warra garaa qajeelaa si waliin qabaniif humnaan of mul’isuuf akka qophoofte isaan beeksisi." Diinonni Waaqayyo mo’ameera jedhanii yaadan, sababni isaas saba isaa mo’amaniiru. "Yaa Gooftaa," jedhu, "Of ol qabi, humna keetiin ol ka’i. Akka argamtuuf, akka sodaatamtuuf of ol qabi; maqaan kee akka hin tuffatamne fi hin salphanne hin heyyamin." (2.) Warra cunqursitoota akka salphisu: Warra boonaaf deebii kenni; jechuunis, "Ija jabina isaanii hundumaaf, akkasumas miidhaa saba kee irratti raawwatan hundumaaf isaan waliin qoradhu." Kadhannoon kun raajii dha, kan ijoollee humnaan hojjetan hundumaaf sodaachisa dubbatu. Waaqayyo qajeelaan hojii isaanii irratti isaan waliin hojjeta.

II. Boonaa fi gara jabina warra cunqursitootaa irratti Waaqayyoof iyyata gad of deebisuu, akkasumas isaa waliin falmii isaa ilaalchisee, Lakk. 3-6. Asitti hubadhaa:

1. Amala diinota isaan irratti iyyatan. Isaan hamoo dha; isaan hojjetoota cubbuu ti; isaan ofii isaanii hamaa, baay’ee hamaa dha, kanaafuu gaarummaan isaanii kan isaan qaanessu fi adabu warra qulqulluu jibbu fi ari’atu.