Faarfannaa 58

Cubbuun yookiin jal'inni seera fakkeeffamee yoo raawwatame, isa kaan hunda caalaa hamaadha. Keessumaa, warri ijoollee Waaqayyoo ta'uu of-dubbii isaanii himatan, ummata Isaa kamiyyuu irratti yoo walitti qabaman arguun baay'ee nama gaddisiisa. Gooftaa, ittisa Isaa gara laafessaaf galateeffachuu qabna. Ayyaana haareessaa cimnee barbaaduu, ofii keenya irratti caalaatti dammaquu, akkasumas warra kaan keessatti bu'aa uumama namaa isa kufaa jalatti caalaatti obsa qabaachuu qabna.

Jal'inni uumama isaanii hidda hadhaa ture. Hamaan addunyaa ijoollee keessatti jalqabuu isaa arguu dandeenya. Battala danda'anitti Waaqayyo irraa fi dirqama isaanii irraa jallatu. Ijoolleen xixiqqaan dafanii soba akkamitti dubbatu! Isaan barsiisuuf dhama'uun dirqama keenya. Hunda caalaa ammoo, ijoollee keenya uumama haaraa gochuuf ayyaana jijjiiramaa argachuudhaaf cimaatti kadhachuu qabna.

Summiin keessa jiraatus, hedduun isaa akka hin bahnee fi warra kaan hin miidhin eegamuu danda'a. Dubbiin Fayyisaa sirriitti yoo kabajame, bofni miidhaa hin qabu. Garuu warri ogummaa samii dhaga'uu didan, bara baraaf gadadoo ta'anii dhumuun isaan irra jiraata.

Faarfannaa 58

Namoonni tokko tokko (keessumaa Amyraldus) Saa'ol Daawitiin humna waraanaa fi loltoota isaa fayyadamuun ari'achuu isaa dura, seeraan himata irratti banuun, dhageettii malee akka adabamee fi gola gorsa olaanaa yookiin mana murtii olaanaa irraa akka nama gantuutti akka faradame, sana booda akka nama seeraan ala ta'eetti, namni kamiyyuu ajjeesuu danda'u, eenyu illee eeguu hin dandeenye — 'yeeyyii seeraan ala ta'e' jedhamee akka labsame tilmaama dhugaa fakkaatu qabu. Maanguddoonni Saa'oliin gammachiisuuf jecha seera kana erga dabarsanii booda, Daawit faarfannaa kana yeroo sana barreessuu isaa tilmaamama. I. Cubbuu isaanii ibsee, hamaa isaa cimsa (lak. 1-5). II. Badiisa isaanii fi firdii Waaqayyo qajeelaan hojii jallinaa isaaniitiif isaan irratti fidu akka dhufu kadhata, akkasumas raajii dubbata (lak. 6-9) kunis, 1. Qulqullootaaf jajjabina ta'a (lak. 10). 2. Ulfina Waaqayyoof ta'a (lak. 11). Cubbuun asitti baay'ee cubbuu fi baay'ee balaafamaa ta'uu isaa, akkasumas Waaqayyo nama dogoggoraaf haaloo ba'u ta'uu isaa agarsiisa, kanaafis faarfannaa kana yeroo faarfannu miira keenya keessa jiraachuu qaba.Qindeessaa faarfannaa isa guddaadhaaf, Al-taschith, Miktaam Daawit.

Faarfannaan kun hammina Saa'olii fi loltoota isaa Daawit irratti qaban kan ibsu ta'uu isaa sababa qabna, sababiin isaas barreeffama duraa fi boodaa wajjin barreeffama walfakkaataa (Al-taschith, fi Miktaam Daawit) qaba. Lamaanuu, mata duree isaaniitiin, ari'atama Waaqayyo Daawitiin keessaa eegge (Al-taschith—Hin balleessin) ilaalchisee kan barreeffaman ta'uu isaanii agarsiisu, kanaafis faarfannaan inni yeroo sana barreesse isaaf gatii guddaa qabu turan, Miktaamota—Dhaala Daawit, akkuma Doktara Haammand hiike.

Lakkoofsa kana keessatti Daawit, mootii ta'ee osoo hin taane, teessoo irra hin taa'iniif, garuu akka raajiitti, maqaa Waaqayyootiin abbootii firdii isaa himata irratti banuun, isaan isa ari'achuuf agarsiisan caalaa aangoo fi qajeelummaadhaan isaan adaba. Waan lamaan isaan himata:

I. Bulchiinsa isaanii keessa jiru manca'aa ta'uu isaa.

Isaan waldaa, mana murtii abbootii seeraa, yookiin immoo walga'ii yookiin konveenshinii mootummootaa turan, warra irraa hojii qajeelaa eegamu ture, sababiin isaas isaan namoota seera beekan turan, seeraa fi firdii qajeelaa ta'an, kanneen biyya biraa wajjin wal bira qabamuu hin dandeenye barachuudhaan guddatan. Waldaan akkasii kaffaltii fi faayidaadhaan gowwoomfamuu danda'a jedhamee hin yaadamu ture, garuu, fakkaata, akkas turan, sababiin isaas ilma Qiish isaaniif waan ilma Isayii hin dandeenye hojjechuu danda'a ture, 1 Saamu'eel 22:7. Inni iddoo dhaabaa, lafa, fi ulfina isaaniif kennuuf qaba ture, kanaafis isa gammachiisuuf, waan hundumaa, sirrii yookiin dogoggora, hojjechuuf qophaa'oo turan. Solomoon lafa kanaa fi rakkoolee isaa ilaalchisee yaada gaddisiisaa inni qabu keessaa, waan isa dhiphise tokko iyyuu hin turre, iddoo firdii keessatti hamminni jiraachuu isaa arguun isaa caalaa, Lallaba 3:16. Yeroo Saa'olitti akkas ture.

1. Abbootiin firdii sirrii hin hojjetan, nama miidhamee fi qulqulluu hin eegan yookiin hin deeggarani (lak. 1): “Dhuguma qajeelummaa dubbattu moo qajeelummaadhaan murteessitu? Lakki; kana irraa fagaattaniittu; qalbii keessan isinitti himuu dhabuu hin danda'u, akka bulchitootaatti itti gaafatamummaa isin irra jiru hin raawwanne, kan isin hojjetoota hamoo sodaachisuuf, warra gaarii hojjetan immoo galateeffachuuf isin dirqisiisu. Qajeelummaan isin hojjechuuf jettan kana moo? Deeggarsi, kunuunsi, namni qajeelaan fi sababni qajeelaan isin irraa eegu kana moo? Ilmaan namaa ta'uu keessan yaadadhaa; du'oo fi kan du'an, akkasumas Waaqayyo duratti warra isin miidhan hunda wajjin sadarkaa tokko irra akka jirtan, akkasumas isin mataan keessan gaafatamuu fi murteeffamuu qabdu. Isin ilmaan namaati, kanaafis ofii keessaniif, akkasumas seera uumamaa nama hundumaa garaa keessa jiruuf iyyachuu dandeenya: Dhuguma qajeelummaa dubbattu? Yaanni keessan inni lammaffaan waan hojjettan hin sirreessuuree?” Hubadhaa, yeroo baay'ee waan dubbannu gaaffii cimaa kanaan of gaafachuun gaariidha, Dhuguma qajeelummaa dubbannaa? Akka waan dogoggora dubbanne irraa deebinuuf, akkasumas itti fufnee hin hojjenneef.

2. Dogoggora guddaa hojjetan; aangoo isaanii miidhaa fi cunqursaa deeggaruuf fayyadaman (lak. 2): Garaa keessanitti hammina hojjettu (hamminni jireenyaa hunduu garaa keessatti hojjetama). Kunis, isaan karooraa fi tooftaa guddaadhaan hojjetan, tasa osoo hin taane, yaadaa fi karooraan, akkasumas fedhii cimaa fi murannoodhaan akka hojjetan agarsiisa. Hammina hojii kam keessattiyyuu garaa keessaa baay'inaan yoo jiraate, inni caalaatti hamaadha, Lallaba 8:11. Hamminni isaanii hoo maali ture? Itti fufa, “Harkaan hojii jallinaa lafa irratti safartu” (yookiin biyya keessatti), “kan nagaa isaa eegduu ta'uuf isin muudamtan.