Lewwoota 21

21:1-24 Seerota Lubootaa ilaallatan. - Aka luboonni kunniin fakkaattota Kiristoos turanitti, akkasumas tajaajiltoonni hundinuu isa hordofaa ta'uu qabu, akka fakkeenyi isaanii warra kaan Fayyisaa sana fakkaachuuf barsiisuuf. Hir'ina malee, akkasumas cubbamootarraa adda ba'ee, inni hojii luba ta'uun isaa lafarra raawwate. Ergasii tajaajiltoonni isaa nama akkamii ta'uu qabu! Haa ta'u malee, hundinuu, Kiristaanota yoo ta'an, luboota hafuuraa dha; keessattuu tajaajilaan fakkeenya gaarii ta'uuf waamameera, akka sabaa isa hordofuu danda'uuf. Dadhabbiin qaamaa keenya, Waaqayyo galatoofamee, amma tajaajila isaarraa, mirgoota kana irraa, yookiin ulfina isaa samiirraa nu dhoorkuu hin danda'u. Lubbuun fayya qabeettiifi bareedduun baay'een qaama dadhabaa, bifa hin qabne keessa jiraatti. Warri hojii tajaajilaaf hin mijoofne ta'anillee, Waaqayyoon tasgabbii guutuu waliin hojiiwwan biroo Waldaa Kiristaanaa isaa keessatti tajaajiluu danda'u.

Boqonnaa 21 Boqonnaan kun mata duree isaa Mil. 2:1 irraa fudhachuu danda'a: "Amma immoo, yaa luboota, ajajni kun isiniif kennameera." Kun seera luboonni ulfina lubummaa isaanii eeguuf of eeggannoo fi hinaaffaa guddaadhaan dirqama qabanidha.

I. Luboonni gadi aanoon asitti gadda isaanii, akkasumas gaa'elaa fi ijoollee isaanii ilaalchisee ajajamaniiru (Lakk. 1-9).

II. Lubni ol aanaan isaan hunda caalaa daangeffameera (Lakk. 10-15).

III. Isaan lamaan keessaa homtuu mudaa qabaachuu hin qabu (Lakk. 16, kkf).

Duraan dursee luboonni seera Waaqayyo gidduu qulqulluu fi xuraa'aa adda baasuu ilaalchisee kenne, Lew. 10:10, 11 irratti, barsiisuu akka qaban ajajameera. Amma immoo, isaan mataan isaanii waan ummata barsiisuuf jiran hojiirra oolchuu akka qaban dambii baafameera. Hubadhaa, warri barsiisuuf hojii qaban, ajaja qofa osoo hin taane, fakkeenyaanis hojjechuu qabu, 1 Xim. 4:12. Luboonni namoota kaan hunda caalaa Waaqayyootti dhihaachuu fi wantoota qulqullaa'oo wajjin walitti dhufeenya cimaa qabaachuu qabu turan; kanaafis, wanta xureessu hundumaa irraa fi ulfina lubummaa isaanii hir'isuu danda'u irraa namoota kaan caalaa fagaatanii jiraachuu akka qaban isaan irraa eegama ture.

I. Gadda du'aa irratti of hin salphisneef of eeggannoo gochuu qabu. Warri du'aaf gaddan hundi reeffatti dhihaachuu yoo hin tuqneefis ni dhihaatu jedhamee yaaddama ture; Yihudoonnis, "Reeffa irraa meetira lama keessa seenuun nama xuraa'aa godha" jedhu. Kana malees, Lak. 19:14 irratti, namoonni dunkaana reeffi keessa jiru seenan hundi guyyaa torbaaf xuraa'oo ta'u jedhameera. Kanaafuu, warri awwaalcha irratti argaman hundi of xureessuu malee hin hafne, akkasumas guyyaa torbaaf iddoo qulqullaa'aatti seenuuf hin taane; sababa kanaafis,

1. Luboonni fira isaanii isa dhihoo tokkoof yoo ta'e malee, iddoo qulqullaa'aatti seenuu dhabuu kana keessa of galchuu hin qaban, Lakk. 1-3. Lubni abbaa yookiin haadhaaf, mucaa yookiin obboleessaaf, obboleettii hin heerumneef, akkasumas shakkii malee (kun yoo hin dubbatamneefis) haadha manaa isaa isa jaallatuuf kana gochuun isaaf heyyamameera; sababiin isaas, Hisqi'eel inni luba ta'e, yoo addatti dhoorkamee hin jiraanne ta'e, haadha manaa isaaaf ni gadda ture, His. 24:17. Heeyyama kanaan Waaqayyo jaalala uumamaa kabajeera, akkasumas tajaajiltoonni isaa guyyaa torbaaf tajaajila irraa akka boqotan heyyameera, yeroo isaan gadda du'a firoota isaanii isaanii jaallatamoo keessa turan; garuu, yeroo kana booda, boo'uun facaasuuf gufuu ta'uu hin qabu, akkasumas jaalalli firoota isaanii tajaajila iddoo qulqullaa'aa irraa isaan fageessuu hin qabu. Akkasumas, nama biraa kamiyyuu du'aaf, lak. 4 irratti akka dubbifamutti, nama guddaa saba keessaa tokkoof illee, gonkumaa hin heyyamamne. Of xureessuu hin qaban, akkasumas luba ol aanaa mataa isaatiif illee, yoo fira isaanii ta'e malee. Fira obboleessa caalaa dhihoo ta'u jiraatus, luboonni fira isaanii isa gaarii ta'eef kabaja kana kennuu hin qaban, yoo fira isaanii ta'e malee; sababiin isaas, tokkoof yoo heyyamame, warri kaanis ni eegu, akkasumas hojii isaanii irraa yeroo baay'ee ni fagaatu: akkasumas, jaalalli addaa firoota dhihoo ta'aniif akka eegamuu qabu, fi yeroo isaan du'aan nu irraa adda bahan, duuti nuuf dhihaachuu isaa fi nuuf akeekkachiisa akka ta'e fudhannee, hordofuuf of qopheessuu akka qabnu hubachiisa.

2. Gadda isaanii ibsuu keessatti daangaa dabarsuu hin qaban, firoota isaanii isaanii jaallatamoo ta'aniif illee, Lakk. 5. Gaddi isaanii (1.) Amantii sobaa kan saba Waaqayyoo hin beekne, kan rifeensa isaanii muran, dhiiga isaanii dhangalaasan, waaqolii sobaa warra du'an gidduutti (akka isaan yaadanitti) bulchan kabajuuf, akka isaan firoota isaanii warra du'aniif tola oolanitti hin ta'u. Sirnoonni amantii sobaa dur awwaalcha irratti raawwataman illee amantii durii lubbuun hin duutu, fi haala adda ta'een jiraatti jedhu agarsiisu: sirnoonni sun seera Waaqayyoon dhoorkamanii yoo jiraatanis, waaqolii sobaaf waan raawwatamaniif, garuu kabajni sirriin uumamni nu barsiisu fi seeraan heyyamame kan reeffa firoota keenya warra du'aniif kennamu, akka isaan hin dhabamne agarsiisa. Akkasumas, (2.) Miiraa fi daangaa darbe ta'uu hin qabu. Hubadhaa, tajaajiltoonni Waaqayyoo rakkina jalatti obsa qabaachuu keessatti, keessattuu kan bakka baay'ee laafaa ta'e, du'a firoota isaanii isaanii dhihoo irratti, warra kaaniif fakkeenya ta'uu qabu. Isaan sababii akka warra abdii hin qabneetti gadduu hin qabne (1 Tas. 4:13) warra kaan caalaa beeku jedhamee yaaddama, kanaafis, isaan of qabatoo fi tasgabbaa'oo ta'uu qabu, akka isaan Waaqayyoon ofii isaanii jajjabeffamanitti warra kaanis jajjabessuu danda'aniif. Ummanni sirna amantii sobaatiin du'aaf gaddaa jiraachuu dhoorkameera (Lew. 19:27, 28), fi wanti isaaniif hin heyyamamne lubootaaf caalaatti hin heyyamamne. Sababii isaan of xureessuu dhabuuf of eeggannoo addaa godhan (Lakk. 6) irratti argina: Sababiin isaas, isaan buddeena Waaqayyo isaanii, jechuunis aarsaa Waaqayyoo ibiddaan dhiheessan, kan nyaata mana fi minjaala Waaqayyoo turan dhiheessu turan.