Iyyaasuu 11

Waaqayyo Israa’elootaaf dinqiiwwan hojjete, akka isaan ofuma isaaniitii humnaan hojjetaniif jajjabeessuuf ture. Haaluma kanaan, lola mootummaa Seexanaa irratti wangeela lallabuudhaan gaggeeffamu, jalqabarratti dinqiiwwaniin dura bu'eera; garuu guutummaatti Waaqayyo irraa ta'uun isaa mirkanaa'ee waan jiruuf, amma nuti karaa idileetiin seefii Hafuurichaa fayyadamuudhaan ayyaana Waaqayyoo irratti dhiifamneerra. Waaqayyo Yoosu'ee jajjabeesseera. Balaawwan fi rakkina haaraan, gargaarsa haaraa dubbii Waaqayyoo irraa barbaaduun barbaachisaa taasisu; dubbiin kunis yeroo rakkina hundumaatti itti fayyadamuuf nu cinaa jira. Waaqayyo qorumsa keenya humna keenyaaf madaala, akkasumas humna keenya qorumsa keenyaaf madaala. Abboomamummaan Yoosu'ee kan fardeenii fi gaariiwwan balleessuudhaan agarsiise, ajaja Waaqayyoo fudhachuudhaan of-ganuu isaa mul'isa. Qabeenyi wantootaa kan garaa foonii itti hirkachuutti fedha qabu, jireenya amantii fi Waaqayyoo wajjin deemuu miidha; kanaafuu, lubbuun isaaniin balaadhaaf saaxilamuu irra, faayidaa addunyaa dhabuu wayyaadha.

Boqonnaan kun seenaa Kana’aan injifachuu itti fufa, akkasumas xumura. Kutaa kibbaa injifachuu isaa boqonnaa darbe keessatti argineerra; sana booda Yihosuu loltoota isaatiif boqonnaa xiqqoo kenneera jennee yaaduu dandeenya; amma asitti seenaa waraana kaabaa fi injifannoo waraana sanaa kan milkaa’e qabna.

I. Mootummoota kaabaa Israa’eliin irratti walii galuu isaanii (lak. 1-5).

II. Waaqayyo Yihosuudhaaf isaan loluuf jajjabina kenne (lak. 6).

III. Isaan irratti injifannoo isaa (lak. 7-9).

IV. Magaalota isaanii qabachuu (lak. 10-15).

V. Anaakota balleessuu (lak. 21, 22).

VI. Xumura waliigalaa seenaa waraana kanaa (lak. 16-20, 23).

Asitti seenaa duula Yihosuu inni biraa kan jalqabnu yoo ta’u, inni ulfina qabeessa ture; milkaa’ina isaatiin isa duraanii irra kan hin xiqqaannedha, garuu dinqiiwwan ilaalchisee ulfina isaatiin isa duraanii gadi ture. Dinqiiwwan Waaqayyo yeroo sana isaaniif hojjete, isaan mataa isaaniitiin humnaan akka hojjetan jajjabeessuuf ture. Haaluma kanaan, waraanni lallaba wangeelaatiin mootummaa Seexanaa irratti geggeeffame jalqaba dinqiiwwaniin durfame; garuu, waraanni sun isaanumaan Waaqayyo biraa ta’uu isaa erga mirkanaa’ee booda, hojjettoonni isaa amma gargaarsa ayyaana Waaqaa isa idileetti fayyadamanii seefii Hafuuraa fayyadamuuf dhiifamaniiru, akkasumas cabbii yookiin aduun dhaabachuu hin eegan. Seenaa kana keessatti kan qabnu:

I. Kana’aanonni Israa’eliin irratti waraanaaf ba’uu isaanii. Isaan warra jalqaba waraana kaasaniidha, Waaqayyo garaa isaanii jabeessuudhaan waraana akka jalqaban godhe, kunis Israa’el isaan balleessuu isaaniitiif mormii malee akka qajeelchan ture. Yihosuu fi Israa’el hundi gara buufata Gilgaalitti deebi’anii turan, akkasumas mootonni kun injifannoo duraan argatanitti quufanii akka taa’an malee waan biraa hin beekan turan, garuu isaan irratti waraana qopheessan. Hubadhaa, cubbamoonni badiisa mataa isaanii irratti fidu, kanaaf Waaqayyo yeroo dubbatu qajeelaa ta’a, isaan qofatu yeroo hundumaaf balaa sana baata. Yihudaan amma akka leenca boojuu irraa ka’ee ciiseera; yoo mootonni kaabaa isa dammaqsan, kun balaa isaaniiti, Uma. 49:9. Amma:

1. Saboonni hedduun walii galtee kana keessatti hirmaatan, tokko tokko gaarota keessa, tokko tokko immoo dirree keessa turan, lak. 2. Kana’aanonni bahaa fi dhihaa irraa, Amooronni, Heetoonni, Perizoonni, kkf (lak. 3), haala adda addaa fi fedhii adda addaa ofii isaanii gidduutti qaban, garuu asitti diina waliinii akka ta’anitti Israa’eliin irratti tokko ta’an. Akka kanaan, ijoolleen addunyaa kanaa ijoollee ifaa caalaa tokkummaa qabu, akkasumas ogummaa qabu. Tokkummaan diinota waldaa, michoota waldaa qaanessuu qaba, walitti bu’iinsa fi gargar qoodamuu isaanii irraa isaan baasuu qaba, akkasumas tokko akka ta’an isaan kakaasuu qaba.

2. Mataan walii galtee kanaa Yaabiin mootii Haazor ture (lak. 1), akkuma Adonii-zedeq isa duraanii ture; Haazor mootummoota sana hundaaf mataa turte jedhameera (lak. 10), kunis jibba malee fincila hin kaasu ture; garuu kun yeroo kana irratti dagatamee dhiifame, walii galtee gareewwaniitiin, Luq. 23:12. Yeroo isaan hundi humna isaanii walitti qaban, mootummaan hundinuu harka isaa fiduudhaan, loltoota baay’ee guddaa turan, isa duraanii caalaa baay’ee guddaa, akka cirracha galaanaa baay’ina isaaniitiin, akkasumas sababa kanaan humna qabeessa fi sodaachisaa turan, fardeen fi gaariiwwan waraanaa baay’ee qabu turan, kan mootonni kibbaa hin qabne; kanaan Israa’eliin irratti faayidaa guddaa qaban, sababiin isaa loltoonni isaanii miila qofa turan, akkasumas fardeen yookiin gaariiwwan waraanaa gara dirree waraanaatti hin fidne. Yooseefas loltoonni Kana’aanotaa loltoota miilaa 300,000, fardeen 10,000, fi gaariiwwan waraanaa 20,000 irraa akka ijaaraman nutti hima. Baay’een warra Israa’el Waaqayyoo irratti ka’an jiru; shakkii malee baay’inni isaanii milkaa’inaaf baay’ee akka amanan isaan godhe, garuu kun isaan irra caalaa akka ajjeefaman agarsiise.

II. Waaqayyo Yihosuudhaaf isaan waliin wal arguuf jajjabina kenne, lafa isaan ofii isaanii filatan irratti illee (lak. 6): Isaan irraa hin sodaatin. Yihosuu ija jabina isaatiin beekamaa ture—inni ayyaana isaa isa guddaa ture, garuu irra deddeebiin akka hin sodaanne akeekkachiifamuu akka isa barbaachise fakkaata. Balaawwan fi rakkisoonni haaraan, deeggarsa fi jajjabina haaraa dubbii Waaqayyoo irraa argachuu barbaachisaa taasisu, kan yeroo hundumaa nu bira jiru, yeroo rakkina hundumaatti itti fayyadamuuf. Warri Waaqayyo cinaa qaban baay’ina fi humna diinota isaanii irraa hin dhiphatan; warri nu wajjin jiran warra nu dura jiran caalaa baay’eedha; warri Waaqayyo gooftaa loltootaa isaaniif hirmaate qaban, loltoota Gooftaa qabu. Jajjabina isaatiif:

1. Waaqayyo milkaa’ina isaaf mirkaneesse, akkasumas sa’aatii murteesse: Bor sa’aatii kana keessa, yeroo wal waraansi (akka fakkaatutti) eegamee fi gama lamaaniinuu karoorfame, isaan ajjeefamanii nan dabarsa.