Iyoob 5

Eliifaaz asitti Iyoob akka dubbii isaa deebisu isa gaafata. Iyoobitti akkuma dhufe, murtii Waaqayyoo akkasii qulqulloota yookaan hojjettoota Waaqayyoo keessaa namni tokko illee isa irratti dhufee beekaa? Yookaan dhiphina isaanii jalatti yeroo kami iyyuu akka isaatti of qabanii? Jechi "qulqulloota," "qulqulluu," yookaan caalaatti sirriitti, "warra qulqulleeffaman" jedhu, bara hundumaatti saba Waaqayyoo jedhamuuf itti hojjetame fakkaata, Aarsaa araara isaanii tiif kakuu keessatti qalametti fayyadamuun. Eliifaaz cubbuun cubbamootaa kallattiin badiinsa isaaniitti akka isaan geessu hin shakkisiisu. Fedhii foonii tokkoon yookaan kan biraan of ajjeesu. Kanaaf, shakkii malee, Iyoob waan gowwaa tokko hojjeteera, kanneen inni ofuma isaa haala kana keessa seensise. Fakkeessaan sun qabeenya Iyoob kan duraaniif ifaa ture; garuu hammina Iyoob kan agarsiisu ragaan tokko illee hin turre, akkasumas isa irratti dubbii sana dabaluun sirrii hin turre, jabaas ture.

Eliifaaz, boqonnaa darbe keessatti, himata isaa Iyyoob irratti mirkaneessuuf, sagalee samii irraa ergamte, mul’ata keessatti argatte, ragaa godhatee ture. Boqonnaa kana keessatti, inni warra lafa irratti ragaa ba’anitti, qulqullootaatti, ragaa dhugaa Waaqayyoo warra bara hundumaa keessa turanitti (Lakk. 1) iyyata. Isaan ni ragaa ba’u,

I. Cubbuun cubbamootaa badiisa isaanii akka ta’e (Lakk. 2-5).

II. Rakkinni garuu qooda nama hundumaa akka ta’e (Lakk. 6, 7).

III. Yeroo rakkina keessa jirru, Waaqayyootti iyyachuun ogummaa fi dirqama keenya akka ta’e, inni nu gargaaruuf danda’aa fi qophaa’aa waan ta’eef (Lakk. 8-16).

IV. Rakkinni obsaan danda’ame gaariitti akka xumuramu; keessumaa Iyyoob, yoo amala gaariitti deebi’e, Waaqayyo rahmata guddaa isaaf qopheessee akka jiru of mirkaneeffachuu akka danda’u (Lakk. 17-27). Kanaafuu, inni dubbii isaa jalqaba irratti ture caalaa haala gaariin xumura.

Falmiin cimaan Iyyoobii fi michoota isaa gidduutti jalqabamee waan tureef, Eliifaaz asitti dhimma kana murtoo biraatti dabarsuuf yaada gaarii dhiheessa. Falmii hundumaa keessatti, yoo warri wal falman dhimma ofii isaaniitiin xumuruu hin dandeenye, dhimma kana battalumatti murtoo biraatti dabarsuun gaarii ta’a. Eliifaaz dhimma isaa irratti baay’ee waan of amaneef, Iyyoob mataan isaa abbootii dhimmaa akka filatu gaafata (Lakk. 1): 'Amma waami, yoo kan siif deebisu jiraate;' jechuunis,

1. 'Yoo kan akka kee dhiphatu jiraate. Nama dhugumaan qulqulluu ta’ee, akka ati amma jirtu kana rakkina guddaatti gale tokko argisiisuu dandeessaa? Waaqayyo maqaa isaa warra jaallatan tokko illee akka siin godhe hin goone, kanaafuu ati isaan keessaa tokko miti.'

2. 'Yoo kan akka ati jettu jedhu jiraate. Namni gaariin tokko illee akka ati gootu kana guyyaa isaa abaaree beekaa? Yookiin qulqulloonni keessaa tokko illee aarii fi fedhii kee kana keessatti si deeggaru, yookiin kun xurii ijoollee Waaqayyoo ti jedhuu? Qulqulloota keessaa kan siif falmu yookiin kan na mormu tokko illee hin argattu. Qulqulloota keessaa eenyu bira deemta? Gara isa feetetti deemi, isaan hundinuu yaada koo akka qaban ni argatta. Ani 'communis sensus fidelium' — sagalee tokko ta’e warra amanamoo qaba; isaan hundinuu waan ani jedhuuf ni mallatteessu.' Hubadhaa, (1.) Namoonni gaarii ta’an Kakuu Moofaa keessattillee qulqulloota jedhamu; kanaafuu, maaliif dubbii idilee keessatti (yoo hin taane sababiin isaa 'loqui cum vulgo' — akka ollaa keenyaa dubbachuu qabna ta’e malee), maqaa kana warra Kakuu Haaraatti qofa kennina, akkasumas Qulqulluu Abrahaam, Qulqulluu Musee, fi Qulqulluu Isaayaas, akkasumas Qulqulluu Maatewosii fi Qulqulluu Maarqos, akkasumas Qulqulluu Daawit faarfaataa, akkasumas Qulqulluu Daawit Bishaashii Biriitish jedhuu dhiisna hin beeku. Aroon qulqulluu Gooftaa jedhamee ifatti waamameera. (2.) Warri ofii isaanii qulqulloota ta’an hundinuu gara warra akkasii ta’anitti ni deebi’u, isaan michoota isaaniif filatu, isaan waliin haasa’u, isaan abbootii dhimmaa isaaniif filatu, isaan mariisisu. Faarfannaa 119:79 ilaalaa. Qulqulloonni addunyaa ni murteessu, 1 Qorontos 6:1, 2. Karaa namoota gaarii irra deemaa (Fakkeenya 2:20), karaa durii, faana bushaayee. Namni hundinuu namoota gosa tokko yookiin kan biraa filata, warra of beeksisuuf itti carraaqu, akkasumas yaada isaanii madaallii ulfinaa fi salphinaa isaaf ta’u. Amma qulqulloonni dhugaa hundinuu warra akkasii ta’anitti of beeksisuuf, akkasumas yaada isaanii keessatti sirrii ta’uuf ni carraaqu. (3.) Dhugaan ifa ta’an, akkasumas guutummaatti beekamoo fi amanaman tokko tokko jiru, warra nama tokkoon qulqulloota kamiyyuutti iyyachuuf nama kakaasan. Haata’u malee, dhimmoota isaan irratti gaddisiisaa ta’een wal dhaban tokko tokko yoo jiraatanillee, dhimmoota baay’ee caalaa fi barbaachisoo ta’an irratti walii galu; kan akka hammina cubbuu, faayidaa dhabuu addunyaa, gatii lubbuu, barbaachisummaa jireenya qulqulluu, fi kan kana fakkaatan. Isaan hundinuu akka isaan qabanitti dhugaa kanaaf jiraachuu baatanillee, isaan hundinuu dhugaa kanaaf ragaa ba’uuf qophaa’oo dha.

Amma Eliifaaz dhimmoota lama asitti deeggara, akkasumas qulqulloonni hundinuu isa waliin akka walii galan hin shakkisiisu:—

I. Cubbuun cubbamootaa kallattiin badiisa isaaniitti akka geessu (Lakk. 2): Aariin nama gowwaa ni ajjeesa, aariin isaa mataa isaa, kanaafuu isaaf heyyamuun isaa gowwaa dha; inni lafee isaa keessa, dhiiga isaa keessa ibidda dha, kan isaaf ho’a fiduuf ga’u. Hinaaffaan lafee tortorsuudha, akkasumas nama gowwaa kan ofitti aaru ni ajjeesa. 'Akka kana siin ta’a,' jedha Eliifaaz, 'yeroo Waaqayyoo waliin falmitu, ofii keetiif miidhaa guddaa geessita; aariin kee rakkina kee irratti, fi hinaaffaan kee badhaadhina keenya irratti, dhiphinaa fi rakkina keetti dabalu qofa: gara qulqullootaatti deebi’i, isaan faayidaa isaanii caalaa akka hubatan ni argatta.' Iyyoob haadha manaa isaatiin akka dubartoota gowwootaa dubbatte jedhee ture; amma Eliifaaz akka dhiirota gowwootaa, warra wallaalaa, hojjete jedhee isaaf hima.