Abbootii Firdii 1

1:1-8 Sabni Israa’el waraanni Kana’aanotaa irratti godhamu itti fufuu akka qabu mirkanaa’oo turan; garuu du’a Yosua booda karaa ittiin adeemsifamu ilaalchisee shakkii qabu turan. Dhimma kanaaf Waaqayyoon gaafatan. Waaqayyo humna inni kenneen wal simuun tajaajila ni ramada. Warra caalaa danda’an irraa hojiin guddaan eegama. Yihudaan kabajaa isa duraa qaba ture, akkasumas dirqama keessatti isa duraa ta’uu qaba. Tajaajilli Yihudaa Waaqayyo milkaa’ina yoo hin kennine hin milkaa’u; garuu Yihudaan tajaajila sanaaf yoo of hin kennine Waaqayyo milkaa’ina hin kennu. Yihudaan gosa hundumaa keessaa isa guddaa ture, Siimoon immoo isa xinnaa ture; ta’us Yihudaan michummaa Siimoon kadhate, akkasumas gargaarsa isaa irraa argachuuf kadhate. Israa’eloonni Kana’aanota irratti wal gargaaruun isaaniif ta’a; akkasumas Kiristaanonni hundinuu, gosoota adda addaa irraa yoo ta’anillee, wal jabeessuu qabu. Warri akkasitti jaalalaan wal gargaaran, Waaqayyo isaanii lamaanuu ayyaana qabeessa ta’ee akka gargaaru abdii qabaachuuf sababii qabu. Adoonii-Bezeq booji’ame. Mootiin kun abbaa irree hamaa ture. Israa’eloonni, shakkii malee akeekkii Waaqayyoo jala ta’uudhaan, wanta inni warra kaanitti raawwate akka inni argatu godhan; qalbii isaatiin immoo akka inni warra kaanitti godhetti haqa qabeessa ta’ee akka itti deebifame dhugaa baate. Kanaafuu Waaqayyo qajeelaan, yeroo tokko tokko, akeekkii isaa keessatti adabbiin cubbuu wajjin akka wal simu godha.

1:9-20 Afaan Kana'aan gaariiwwan sibiilaa qabu turan; garuu Waaqayyo Israa'elii wajjin ture, gaariiwwan Isaa kumaatama ergamootaa dha, Faarfannaa 68:17. Haa ta'u malee, sodaan isaanii amantii isaanii irratti akka injifatu heeyyamaniiru. Dhimma Kaalebiif ilaalchisee Yaa'ii 15:16-19 irratti dubbisna. Qeenaawiin biyyattii keessa qubatan turan. Israa'el bakka isaan jaallatanitti akka qubatan heeyyameef, isaan saba tasgabbaa'aa fi quufaa waan turaniif. Warri nama tokkollee hin miine, nama tokkoon hin miidhamne. Warri garraamii eebbifamoo dha, isaan lafa ni dhaaluuf.

Achiin booda, Yihudaanifi Simoon waraana injifannoo guddaa qabu sana akkamitti akka geggeessan ibsi dabalataa kennameera.

1. Qoodni Yihudaa Kana’aanota irraa guutummaatti hin qulqulloofne, garuu baay’ee qulqullaa’eera. Warri gaara irra jiraatan (gaarreen Yerusaalemitti naanna’an) ari’atamaniiru (lak. 9, 19), garuu warri sulula keessa jiraatan gaariiwwan sibiilaa qabaachuudhaan isaan dura dhaabbataniiru, akkuma Yos. 17:16 irratti dubbisnu. Asitti namoonni Yihudaa dogoggoraniiru, kanaanis fakkeenyi isaanii hanga ammaatti gosaalee kaan irratti qabaachuu danda’u balleessaniiru; isaanis fakkeenya sodaa isaanii kana hordofaniiru malee, fakkeenya ija jabina isaanii kaan hunda hin hordofne. Gaariiwwan sibiilaa qabu turan, kanaafis isaan weeraruun nageenya hin qabu jedhamee yaaddame. Garuu Israa’el Waaqayyo isa gaariiwwan isaa kumaatama ergamootaa ta’an (Far. 68:17) cinaa hin qabuu turree? Gaariiwwan sibiilaa kunis ibiddaaf qoraan qofa hin ta’anii turree? Waaqayyo sagalee isaa (lak. 2) kanaan Kana’aanota irratti, gaariiwwan sibiilaa warra qaban osoo hin dhiisin, injifannoo akka isaaniif kennu ifatti hin waadaa galeefii turree? Haa ta’u malee, sodaan isaanii amantii isaanii akka injifatu heyyamaniiru; rakkoo kamiyyuu keessatti Waaqayyoon amanuu hin dandeenye, kanaafis gaariiwwan sibiilaa sana dura dhaabbachuu hin dandeenye, garuu humna isaanii salphinaadhaan deebisaniiru, yeroo tokkitti injifannoo isaanii xumuruu danda’anitti. Kunis bu’aa hamaa fide. Isaan gaarii fiigan, maaltu isaan dhowwe? Gal. 5:7.

2. Kaaleeb Heebroonitti qabeenya godhatee kennameef. Kunis, Yosuaan waggaa kudhan yookiin kudha lama dura isaaf kenneera (akkuma Dr. Laayitfuut herrege), garuu hojii tajaajila ummataa keessatti, gosaalee dhaabuu irratti bobba’ee waan tureef, kanas dantaa dhuunfaa isaa dura waan dursa kenneef, hanga ammaatti kan ofii isaa hin goone fakkaata. Namni gaariin sun warra kaan tajaajiluuf baay’ee gammadaa ture, ofii isaa immoo booda tajaajilamuuf dhiise. Namoonni muraasni qofa akkasuma yaadu, sababiin isaas hundumtuu kan ofii isaanii barbaadu, Fil. 2:20, 21. Haa ta’u malee, amma namoonni Yihudaa hundi Heebroon deebisuuf isa gargaaruuf dhufaniiru (lak. 10), ilmaan Anaak ajjeesanii, lak. 20 irratti isaaf kennaniiru. Heebroon Kaaleebitti kennaniiru. Ammas Kaaleeb, gaarummaa lammiilee isaa deebisuuf, Deebir akka deebifamtuufi harka namoota Yihudaatti akka kennamtu argaachuuf obsa dhabeera. Kana saffisiisuufis, intala isaa nama iddoo barbaachisaa sana marsuudhaan hogganuuf of kennetti kenneera, lak. 11, 12. Ootni’eel ija jabinaan hojii kana fudhatee, magaalaa sanaafi dubartittii injifate (lak. 13), akkasumas dantaa haadha manaa isaa fi abbaa ishii wajjin hojjechuudhaan, ofii isaafi maatii isaatiif dhaala gaarii argateera, lak. 14, 15. Kutaa kana dura Yos. 15:16–19 irratti bal’inaan ibsameefi fooyya’eera.

3. Simoon daangaa isaa irratti Kana’aanota irraa lafa argateera, lak. 17, 18. Kutaa bahaa qooda Simoon keessatti, Kana’aanota Zefaatiin keessa jiran balleessanii, Hormaa—balleessaa jedhanii moggaasaniiru. Kunis magaalaawwan biroo muraasa, kan duraan sababa gaariidhaan maqaa sanaan waamaman, kanneen hin fagaanneetti dabalamuudhaan, Lak. 21:2, 3. Kunis ta’uu danda’a, kakuu isaan magaalaawwan Kana’aanota kibbaa kana guutummaatti balleessuuf godhan guutummaatti raawwachuu isaanii ture. Kutaa dhihaa keessatti immoo Gaazaa, Asqelooniifi Eqroon, magaalaawwan Filisxeemotaa qabataniiru. Magaalaawwan sana yeroo sana qabataniiru, garuu jiraattota isaa waan hin balleessineef, Filisxeemonni yeroo booda magaalaawwan sana deebisanii qabataniiru, akkasumas diinota Israa’el Waaqayyoo kanneen cimaa ta’an ta’aniiru. Hojii isaanii walakkaa qofa hojjechuudhaan kan caalu homaa argamuu hin danda’u.

4. Qeenoonni gosa Yihudaa keessatti iddoo jireenyaa argataniiru, gosa biraa kamiyyuu caalaa achi filataniiru, sababiin isaas inni cimaa waan tureef, achittis nagaafi tasgabbii argachuuf abdii qabu turan, lak. 16.