Abbootii Firdii 11

GAZGAZAfaan Oromoo40 Keeyyattoota9:32 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 9:32 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Yiftaan Giil'aadichi loltuu jabaa ture; inni dubartii ejjituu tokko irraa dhalate, abbaan isaas “Giil'aad” jedhama ture.

2Haati manaa Giil'aad immoo ilmaan in deesseef; isaan erga gurguddatanii Yiftaadhaan,“Ati dubartii kan biraa irraa waan dhalatteef, mana abbaa keenyaatii dhaala hin argattu” jedhanii, ari'anii isa in baasan.

3Innis obboloota isaa duraa baqatee biyya Xoobitti in gale; namoonni gatii hin qabnes isatti in dacha'an.

4Kana booddee warri Amoon Israa'elitti lola in kaasan.

5Yeroo warri Amoon lola itti kaasanitti, maanguddoonni Giil'aad Yiftaa biyya Xoobii waammachuu in dhaqan.

6Yiftaadhaanis,“Warra Amoon akka lolluuf kottuutii ajajjuu waraanaa nuuf ta'i!” jedhan.

7Inni immoo maanguddoota sanaan,“Isin ana jibbitanii mana abbaa kootii ariitanii na baaftan mitii ree” Yeroo rakkina keessaniitti immoo maaliif na barbaacha dhuftan ree?” jedhe.

8Maanguddoonni Giil'aadis Yiftaadhaan,“Ati nuu wajjin baatee warra Amoon akka loltuuf, nuyi warra Giil'aad keessa jiraannu hundumaa irrattis dura-buutuu akka taatuuf gara kee dhufne” jedhan.

9Yiftaan immoo maanguddoota Giil'aadiin,“Warra Amoon loluudhaaf biyyatti yoo na deebiftan, Waaqayyos harka koo keessa yoo isaan buuse, dhugumaan ani dura-buutuu keessan nan ta'aa ree?” jedhe.

10Yommus isaan deebisanii,“Akkuma ati amma dubbatte gochuuf akka jirru Waaqayyo nuu fi si gidduutti dhuga-baatuu haa ta'u!” jedhan.

11Kana irratti Yiftaan maanguddoota Giil'aadii wajjin in gale; warri biyyasiis dura-buutuu fi ajajjuu waraanaa isa in godhatan; Yiftaan dubbii kana hundumaa Miisphaatti fuula Waaqayyoo duratti in dubbate.

12Yiftaan gara mootii warra Amoonitti namoota ergee,“Ati biyya koo keessatti na loluudhaaf kan dhufte anii fi ati maal walittii qabna?” jedhee gaafachiise.

13Mootiin warra Amoon immoo namoota Yiftaan ergeen,“Warri Israa'el Gibxii yommuu ba'an biyya koo laga Aarnonii hamma laga Yaaboqitti, darbees hamma laga Yordaanositti fudhataniiru; amma garuu,“Ati jaalalaan anaaf deebisi!” jedhaan!” jedhe.

14Ammas Yiftaan gara mootii warra Amoonitti namoota ergee, dhaamsa tokko itti in dhaame.

15Dhaamsa isaa keessatti,“Yiftaan,“Israa'eloonni biyya Mo'aab, biyya warra Amoonis hin fudhanne.

16Haa ta'u iyyuu malee, Gibxii yommuu ba'an lafa onaa keessa gara galaana diimaatti darbanii hamma Qedeeshitti in dhufan.

17Isaan gara mootii Edoomitti namoota erganii:- Hadaraa biyya kee keessa akka darbinuuf tole nuuf jedhi! jedhan; mootiin Edoom garuu isaaniif hin dhageenye; akkasumas gara mootii Mo'aabitti erginaan, innis immoo isaan dide; kanaaf Israa'eloonni Qedeesh keessa takka taa'an.

18Ergasiis lafa onaa keessa darbanii biyya Edoomii fi biyya Mo'aab laga Aarnonis naanna'anii gama keessaan Mo'aab irraa gara ba'a-biiftuu in buufatan; lagni Aarnon daarii biyyichaa waan ta'eef, isaan lagicha itti hin ceene, daarii Mo'aabis hin darbine.

19“ ‘Israa'eloonni gara Sihoon mootii Amoorotaa isa mandara Heshboon keessa taa'ee mo'etti namoota erganii:- Hadaraa biyya kee keessa baanee gara lafa keenyaatti akka darbinuuf tole nuuf jedhi! jedhaniin.

20Sihoon garuu Israa'eloonni nagaadhaan biyya isaa keessa darbuu isaanii hin amanne; kanaaf namoota isaa hundumaa walitti qabatee iddoo Yaahaz jedhamu buufatee isaan lole.

21Waaqayyo gooftichi Israa'el immoo Sihoonii fi namoota isaa hundumaa harka Israa'elootaa keessa in buuse; Israa'eloonni isaan rukutanii, biyya Amoorota warra achi keessa jiraatanii hundumaas in qabatan.

22Biyya Amoorotaa hundumaa laga Aarnonii hamma laga Yaaboqitti, karaa ba'a-biiftuu immoo lafa onaadhaa hamma laga Yordaanositti in qabatan.

23Egaa isa Waaqayyo gooftichi Israa'el warra Amoorotaa saba isaa duraa ari'ee baase, ati immoo amma ariitee isaan baasuu feetaa ree”

24Ati qabeenya warra Waaqayyo kee inni:- Kemosh jedhamu si duraa ari'ee baasuu in qabatta mitii ree” Nus immoo qabeenya warra Waaqayyo gooftaan keenya nu duraa ari'ee baasuu in qabanna.

25Ati immoo Balaaq ilma Ziphoor mootii Mo'aab in caaltaa ree” Inni Israa'elin mormeeraa ree” Lolas itti kaaseeraa ree”

26Sabni Israa'el mandaroota Heshboonii fi Aro'er gandeen isaanii keessas, mandaroota qarqara Aarnon jiran hundumaa keessas waggaa dhibba sadii jiraataniiru; isin yeroo sana keessa maaliif mandaroota kana deebiftanii harkaa baafachuu dhiiftan ree”

27Ani sitti hin darbine, ati garuu lola anatti kaasuu keetiin dabaa ana irratti hojjette; Waaqayyo abbaan firdii har'a warra Israa'eliif warra Amoon gidduutti haa faradu!” siin jedha” jedhe.

28Mootiin warra Amoon garuu dhaamsa Yiftaan itti dhaame kana hin fudhanne.

29Hafuurri Waaqayyoo Yiftaa in geggeessa ture; innis biyya Giil'aadii fi biyya Minaasee keessa ba'ee, gara Miisphaa isa Giil'aad keessaatti darbee achii immoo ka'ee gara warra Amoon in dhaqe.

30Waaqayyoofis wareega wareegee,“Ati dhugumaan warra Amoon kana harka koo keessa yoo buufte,

31ani immoo yeroon nagaadhaan achii deebi'ee dhufu, waanuma duraan dursee ana simachuudhaaf balbala mana koo keessaa gad ba'u siif nan kenna; qalma gubamu godhees siif nan dhi'eessa” jedhe.

32Kana booddee Yiftaan warra Amoon loluuf gara isaaniitti in ce'e; Waaqayyo immoo warra Amoon harka isaa keessa in buuseef.

33Yiftaanis Aro'eerii jalqabee hamma Miiniititti akkasumas hamma Abeel-Karamiimitti warra Amoon rukuttaa cimaadhaan rukutee, mandaroota digdama in qabate; yommus warri Amoon harka Israa'elootaa jala in galan.

34Yiftaan ergasii Miisphaatti gara mana isaatti yommuu deebi'e, kunoo intalli isaa dibbee fudhattee sirbaa isa simachuudhaaf gad itti baate; isheen mucaa tokkittii dha; inni ishee malee ilma yookiis durba hin qabu ture.

35Yommuu ishee arge immoo gadda irraa kan ka'e uffata isaa tarsaasee,“Wayyoo! Yaa intala ko! Baay'ee na gaddisiifte, na dhiphiftes; ani Waaqayyo duratti afaan kootiin waanan dubbadhe qaba; isa dhiisuus hin danda'u” jedhe.

36Intalli isaa immoo,“Yaa abbaa ko! Waaqayyo diinota kee warra Amoon irratti ijaa waan siif baaseef, wanta isa duratti afaan keetiin dubbatte, akkuma dubbii keetiitti ana irratti raawwadhu!” jetteen.

37Itti dabaltee abbaa isheetiin,“Dura garuu waan tokkittii ani si kadhadhu anaaf raawwadhu! Dhaqee tulluu irra asii fi achi deddeebi'ee durboota hiriyoota koo wajjin durbummaa kootiin karaadhaa deebi'uu kootiif akkan boo'utti ji'a lamaaf yeroo anaaf kenni!” jette.

38Inni immoo “Dhaqi!” jedhee, ji'a lamaaf ishee erge; isheenis durboota hiriyoota ishee wajjin gara tulluu dhaqxee achi irratti durbummaa isheetiin karaadhaa deebi'uu isheetiif in boosse.

39Intalattiin raawwattee utuu dhiira bira hin ga'in yeroo ji'i lamaan ishee dhumutti, gara abbaa isheetiitti in deebite; innis isa wareegee ture ishee irratti in raawwate.

40Kana irraa kan ka'e durboonni Israa'el waggaa waggaatti guyyaa afuriif ba'anii intala Yiftaa Giil'aadichaaf in boo'u turan; kunis biyya Israa'el keessatti amala ta'e.

Ibsa

Boqonnaa 11

Boqonnaan kun seenaa Yiftaa, abbootii firdii Israa'el warra kaan keessaa isa tokkoo, fi warra kakuu moofaa keessatti amantiidhaan hojii gurguddaa hojjetan (Ibroota 11:32) gidduutti lakkaa'ame, garuu inni akka warra achitti caqasaman kaanii waamicha addaa hin qabu ture. Asitti kan qabnu:

I. Dhiibbaa dhaloota isaa (lak. 1-3).

II. Gili'aadiyonni Amoonota irratti ajajaa olaanaa akka ta'u isa filachuu isaanii, fi haala inni isaan waliin godhe (lak. 4-11).

III. Dhimmi sun dhiiga dhangala'uu malee yoo danda'ame akka murtaa'uuf, mootii Amoonotaa wajjin mirga saboota lamaanii irratti waliigaltee inni godhe (lak. 12-28).

IV. Waraana Amoonotaa wajjin inni kakuu cimaadhaan jalqabe (lak. 29-31), jaajummaan itti fufe (lak. 32), fi injifannoo ulfina qabeessa ta'een xumure (lak. 33).

V. Kakuu inni galeef jecha gara mana isaatti yommuu deebi'u rakkina inni keessa seene (lak. 34-40).

Lakk. 1-3

Boqonnaa darbe keessatti, bulchitoonni fi ummanni Gili'aad, ajajaa waraanaa filachuu irratti mari'achaa turan; murtoo kana irra ga'anii turan: namni humna isaanii ijoollee Amoonotaa irratti hogganuuf of kennee hojjetu kamiyyuu, waliigaltee waliiniitiin jiraattota Gili'aad hundumaa irratti mataa ta'uu qaba. Hojiin kun ulfaataa ture, akkasumas namni hojii kana hojjechuuf of kenneef jajjabina guddaa akkanaa dhiyeessuun sirrii ture. Amma hundumtuu Yiftaa, Gili'aadiichaan, nama jabina qabu fi hojii sanaaf baay'ee ta'u, isa caalaa kan ta'u hin jiru jedhanii waliigalanii turan, garuu inni rakkoo sadii qaba ture:-

1. Inni ilma ejjituu ture (lak. 1), dubartii ormaa (lak. 2), isheen haadha manaa yookaan jaartii hin turre; tokko tokko haati isaa saba ormaa turte jedhu; Yoseefas akkas jedha, inni gama haadhaatiin nama ormaa ture. Yihudoonni immoo, Ismaa'elicha ture jedhu. Haati isaa ejjituu yoo turte, kun dogoggora isaa hin turre, garuu salphina isaa ture. Namoonni yoo gaarummaa dhuunfaa isaaniitiin salphina sana balleessuuf yaalan, rakkoo dhaloota yookaan sanyii isaaniitiin hin ceeffamuu qaban. Ilmi ejjituu, yoo deebi'ee dhalate, ol irraa dhalate, Waaqayyo biratti fudhatama, akkasumas akka ijoollee isaa kaanitti bilisummaa ulfina qabeessa isaatti ni simatama. Yiftaan seera keessatti mallattoo Amoonotaa, diinota inni loluuf ture, isaan waldaa Waaqayyoo keessa galuu hin qaban jedhu dubbisuu hin dandeenye, garuu keeyyata sana keessatti isa mataa isaatti dukkanaa'aa fakkaatu, jechuunis, ilmi seeraan ala dhalate akkasuma akka dhorgamu, Keessa Deebii 23:2, 3 irratti arge. Garuu seerri sun, akka fakkaataatti, kan hiiku kan dhaloota wal qunnamtii saalaa dhiigaa irraa dhalatan qofa yoo ta'e malee, ejjummaa irraa kan dhalatan yoo hin taane, inni sana jala hin turre.

2. Obboloota isaatiin biyya isaatii ari'amee ture. Ijoolleen abbaa isaa warri seera qabeessi, cimaa seeraa irratti cichuudhaan, qabeenya isaan waliin qabaachuu irraa isa ari'an, qulqullina isaa addaa, kan dhiifama argachuu qabu, fi yoo dhaloota isaa seeraan alaa sana dhiisanii akka ijoollee isaaniitti isa fudhatanii turan, maatii isaaniitiif humna guddaa fi miidhagina ta'uu danda'u ture, lak. 2. Namni tokko dargaggeessi kun kan dhiifame Israa'eliif furii fi abbaa firdii ta'uuf akka karoorfame hin yaadu ture, garuu Waaqayyo yeroo baay'ee warra ol kaasuu barbaadu ni gadi qaba, akkasumas dhagaa ijaaratonni didan mataa cinaa godha; akkuma Yoseef, Musee, fi Daawit, tiksitoota Israa'el warra beekamoo sadii, hojii guddaa isaaniitiif Waaqayyoon waamamuu isaanii dura, hundumtuu namootaan ari'amanii turan.

3. Baqaa isaa keessatti, garee namoota jallatoo hogganee ture, lak. 3. Obboloota isaatiin ari'amee waan tureef, lubbuun isaa guddaan lafa qotuu yookaan kadhachuu isa hin dandeenye, garuu billaa isaatiin jiraachuu qaba ture; akkasumas jaajummaa isaatiin dafee waan beekameef, warri rakkina akkanaatti gadi bu'an, fi hafuura akkanaatiin kaka'an, isatti makaman. Asitti namoota of tuultota jedhamanii waamamu, jechuunis, namoota qabeenya isaanii fixatanii jiraachuuf karaa barbaadan. Isaan isaa wajjin ba'an, saamuu yookaan booji'uuf osoo hin taane, bineensota bosonaa adamsuuf, fi tarii biyyoota Israa'el mirga qabu, garuu amma illee hin qabanne, yookaan karaa tokkoon yookaan kan biraan miidhamanii turan irratti haleellaa raawwachuuf. Kun nama Israa'el baraaruu qabu dha. Ummanni sun waaqolii tolfamoo waaqeffachuu isaaniitiin ijoollee ejjummaa, fi Waaqayyo irraa fi kakuu isaa irraa ormoota of godhanii turan, kanaafuu, Waaqayyo yoo isaan qalbii diddiirratan isaan baraarus, garuu isaan salphisuuf fi cubbuu isaanii yaadachiisuuf, nama seeraan ala dhalate fi baqataa tokkoon kana gochuu filata.

11:1-11

Namoonni dhaloota maatii isaaniitiif qeeqamuu hin qaban, yoo qajeelummaa dhuunfaa isaaniitiin salphina kamiyyuu irraa of qulqulleessan. Waaqayyo Israa'eliin dhiiseera, kanaafuu Yiftaanis ni dhiisa. Inni milkaa'ina isaatiif guutummaatti ofitti amanamummaa qabee hin dubbanne; Waaqayyo akkamitti sirriitti Amaanonni akka Israa'eliin adabuuf adabbii dabalataaf akka mo'atan hayyamuu danda'u beeka ture. Akkasumas inni ofiisaatiifis gonkumaa ofitti amanamummaa qabaatee hin dubbanne. Yoo inni milkaa'e, Gooftaadha warra sana harka isaatti kan kennu; kanaanis inni lammiilee isaa Waaqayyotti, akka Inni kennituu injifannootiitti, akka ilaalan yaadachiisa. Gaaffiin akkuma kanaa, dhugaa dubbachuuf, warra fayyina Kiristoosiin barbaadanitti dhiyaata. Yoo inni isin fayyise, isin akka inni isin bulchu ni feddutti? Haalawwan biraatiin inni isin hin fayyisu. Yoo inni isin gammachiise, inni isin qulqulleessa moo? Yoo inni gargaaraa keessan ta'e, inni Mataa keessan ta'a moo? Yiftaan, ulfina diinqee addunyaa xiqqoo argachuuf, jireenya isaa balaadhaaf saaxiluu jaalate; nuti rakkoowwan lola Kiristaanummaa keenya keessatti nu mudachuu danda'aniin abdii kutannaa moo, yeroo Kiristoos nama mo'ateef gonfoo jireenyaa galee turetti?

Lakk. 4-11

Kunoo, I. Ijoolleen Israa’el sababa weerara Ammoononni biyya isaanii irratti godhaniin rakkina keessa turan, lak. 4.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6