Seensa 14

GAZGAZAfaan Oromoo24 Keeyyattoota5:59 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 5:59 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Bara sanatti Amraafel mootiin biyya Shiinaar, Aryook mootiin biyya Elaasaar, Kador-Laa'omer mootiin biyya Elaam, Tidaal mootiin biyya saba baay'ee mootummaa irra turan.

2Isaan Beraa mootii Sodoom, Birishaa mootii Gomoraa, Shanaab mootii Aadimaa, Shemeber mootii Zebo'iim, mootii Belaa, mandara isa “Zo'aar” jedhamee beekame sanaa loluudhaaf ba'an.

3Warri booddee kanaa shanan dachaa Siidiim isa amma “Galaana soogiddaa” jedhamee beekamutti wal ga'anii walitti hidhatan.

4Kador-Laa'omerin waggaa kudha lama gabbaranii, waggaa kudha sadaffaa keessa immoo isa irratti in ka'an.

5Kador-Laa'omer, mootonni isaa wajjin turanis waggaa kudha afuraffaatti dhufanii warra Refaa'iim iddoo “Ashtaarot-Karnaayim” jedhamutti, warra Zuziim iddoo “Ham” jedhamutti, warra Emiimis bakkee Kiriiyat-Aayimitti rukutan.

6Warra Hooris roga tulluu Se'iir irraa kaasanii hamma El-Phaaraan isa daarii lafa onaatti duukaa bu'anii in rukutan.

7Isa booddee immoo deebi'anii gara En-Miishphaat isa “Qaadesh” jedhamee beekamu dhufanii, biyya warra Amaaleqootaa, Amoorota warra Haazezon-Taamaar jiraatanis in balleessan.

8Kana irratti mootiin Sodoom, mootiin Gomoraa, mootiin Aadimaa, mootiin Zebo'iim, mootiin Belaa isa “Zo'aar” jedhamu, ba'anii isaan loluudhaaf dachaa Siidiim keessa in dhaabatan.

9Warri isaan itti duulanis, Kador-Laa'omer mootii biyya Elaam, Tidaal mootii biyya saba baay'ee, Amraafel mootii biyya Shiinaar, Aryook mootii biyya Elaasaar turan; mootonni warri duraa shan ta'anii isaan kana arfanitti duulan.

10Dachaan Siidiim boolla suphee gurraachaatiin guutuu ture; mootiin Sodoomii fi mootiin Gomoraa utuu baqatanii boollatti kukkufan; warri hafan immoo gara tulluutti baqatan.

11Warri isaan ari'an sunis, qabeenya warra Sodoomii fi Gomoraa, midhaan isaanii hundumaas fudhatanii adeeman.

12Loox ilma obboleessa Abraam isa Sodoom keessa jiraachaa tures qabeenya isaa wajjin fudhatanii adeeman.

13Namni baqatee ba'e tokko, Abraam Ibricha bira dhufee kana itti hime; yommus Abraam mukkeetii qilxuu Mamree Amorichaa bira in jiraata ture; Mamreen immoo obboleessa Eshkolii fi Aner ture; isaan kun kakuudhaan Abraamii wajjin walitti hidhatanii turan.

14Abraam booji'amuu ilma obboleessaa isaatii yommuu dhaga'e, namoota dhibba sadii fi kudha saddeet warra mana isaatti dhalatanii lolaaf ga'an birmachiisee, warra booji'e sana hamma Daanitti hordofe.

15Namoota isaa warra gargar hire adeemsisuu wajjinis, halkaniin jara sana irra ba'ee isaan rukutee, hamma Hobaa isa Damaasqoo irraa gara harka bitaa jirutti isaan ari'e.

16Qabeenya isaan fudhatanii turan hundumaa, Loox ilma obboleessa isaa, qabeenya isaa, dubartoota, namoota warra kaanis deebisee in galche.

17Abraam Kador-Laa'omerii fi mootota isaa wajjin turan rukutee utuu deebi'aa jiruu, mootiin Sodoom dachaa Shaawwee isa “Dachaa mootii” jedhamutti itti adeemuudhaaf ba'e.

18Malkiisedeq mootiin Saalem lubni Waaqayyo isa hundumaa gara irraa jiruus, Abraamiif buddeenaa fi daadhii waynii fide;

19isa eebbisees, “Waaqayyo inni hundumaa gara irraa jiru, inni waaqaa fi lafa uume, Abraamin haa eebbisu!

20Waaqayyo inni hundumaa gara irraa jiru, inni diinota kee harka kee keessa buuse, haa jajamu!” jedhe. Abraam immoo wanta hundumaa irraa kudhan keessaa tokko isaaf in kenne.

21Mootiin Sodoomis Abraamiin,“Namoota booji'amanii turan deebisii anaaf kenni, qabeenya kan ta'e immoo ati fudhadhu!” jedhe.

22Abraam garuu mootii Sodoomiin,“Ani harka koo gara Waaqayyo gooftaa isa hundumaa gara irraa jiruu fi isa waaqaa fi lafa uumetti ol nan kaasa;

23kanaanis ati,“Anatu Abraamin sooromse” akka hin jenneef, waanuma kan kee ta'e keessaa fo'aa yookiis teepha ittiin kophee hidhatan illee akkan hin fudhanne kakadhee sitti nan hima.

24Kan koo haa hafu, garuu wanti namoonni koo nyaatan, ga'aan Aner Eshkolii fi Mamree warra anaa wajjin dhaqanii haa kennamuuf; isaan ga'aa isaanii haa fudhatan!” jedhe.

Ibsa

14:1-12

Lola sabootaa seenaa keessatti bakka guddaa qabatu, garuu Abrahaamii fi Loox keessa jiraachuu baatan, waa'ee waraana kanaa galmeen nuuf hin jiraatu ture. Loox sassata isaatiif jecha Sadoom ishee sassaabaa qabdu, garuu hamoo taate keessa qubateera ture. Jiraattoonni ishee sanyii Kana'aan hunda keessaa kanneen haaloo baasuuf baay'ee ga'eessota turan. Warri weeraran Kaldii fi Faarsii irraa kan dhufan yeroo sana mootummoota xixiqqoo turan. Isaan Looxii fi qabeenya isaa, warra kaan wajjin booji'an. Qajeelaa ta'usii fi ilma obboleessa Abrahaam ta'us, rakkoo kana keessatti warra kaan wajjin jiraateera. Yeroo firdii Waaqayyoo bakka hundatti argamutti, jireenyi qulqulluu keenya yookiin foonii fi dhiigaan warra Waaqayyo jaallatuun walitti dhufeenya qabaachuun keenya eegumsa nuuf hin ta'u. Namoonni amanamoo hedduun sababa ollaa hamoota isaaniitiif dhiphina keessa jiru; kanaaf isaan irraa adda ba'uun yookiin yoo xiqqaate of isaan irraa adda baasuun ogummaa keenya dha, 2 Qor. 6:17. Namni Abrahaamiin akkasitti hidhame jaalallee fi barataa Abrahaam ta'uu qaba ture. Yoo Sadoom keessa jiraachuu filate, hoonga Sadoom keessaa qooda fudhachuun isaa ofuma isaarraa barbaaduu qaba. Yeroo dirqama keenya irraa gorru, of eegumsa Waaqayyoo jalaa baasna; akkasumas filannoon fedha foonii keenyaan taasifame boqonnaa nuuf fida jennee eeguu hin dandeenyu. Isaan qabeenya Loox fudhatan; Waaqayyoof, wantoota gammachiisaa nuti Waaqayyoon gammachuun jiraachuu dhabuuf sababa ofii keenyaaf goone nu harkaa fuudhuun qajeelaa dha.

Boqonnaa 14

Seenaa boqonnaa kana keessatti wantoota afur qabna. I. Mootii Sodoomii fi michoota isaa wajjin waraana (Lakk. 1-11). II. Boojuu Loox waraana sana keessatti (Lakk. 12). III. Abrahaam Looxii boojuu sana keessaa baasuu isaa, akkasumas injifannoo inni warra booji’an irratti argate (Lakk. 13-16). IV. Abrahaam duula irraa deebi’uu isaa (Lakk. 17), akkasumas wantoota raawwataman ilaalchisee ibsa,

1. Isaa fi mootii Saalem gidduutti (Lakk. 18-20).

2. Isaa fi mootii Sodoom gidduutti (Lakk. 21-24). Kanaafuu, asitti abdii Waaqayyo maqaa Abrahaam guddaa akka godhu kenne, garri tokkoon raawwatameera.

Lakk. 1-12

Asitti waraana jalqabaa kitaaba qulqulluu keessatti dubbisne ibsi isaa jira. Waraanni kun (waraanni sabootaa seenaa keessatti bakka guddaa qabaatus) Abrahaamii fi Loox keessa jiraachuu baatan, seenaa isaa hin arganne turre. Amma, waraana kana ilaalchisee, wantoota armaan gadii hubachuu dandeenya:

I. Warra keessa hirmaatan. Warri weeraran mootota afur turan; isaan keessaa lama mootota Shinaarii fi Eelaam (jechuunis, Kaldii fi Faarsii) turan. Haa ta’u malee, isaan mataa isaaniitiin mootota olaanoo mootummoota gurguddoo sanaa hin turre, garuu yookaan hojjettoota isaanii jala turan, yookaan immoo hogganoota gosa tokkoo kan saboota gurguddoo sana keessaa bahan, Sodoomitti dhihoo qubatan, garuu maqaa biyyoota isaan irraa dhufan hin dhiisne. Warri weeraraman mootota magaalaawwan shan kan dirree Yordaanositti walitti dhihoo turan turan; isaanis: Sodoom, Gomoraa, Admaa, Zebooyimii fi Zo’aar. Afur isaanii maqaan isaanii eerameera, garuu inni shanaffaan, mootiin Zo’aar yookaan Belaa, yookaan sababa inni warra kaan caalaa salphaa fi xiqqaa ta’eef, yookaan immoo warra kaan caalaa hamaa fi ulfina hin qabne waan ta’eef, akkasumas dagatamuu kan qabu waan ta’eef hin eeramne.

II. Sababni waraana kanaa mootota shanan sun mootummaa Kedorlaa’oomer jalaa finciluun isaanii ture. Waggaa kudha lama isa tajaajilan. Akka kanaan humna alagaaf gibira kan kaffalan yoo ta’an, wanta qaban kan isaanii jedhanii waamuu hin dandeenye. Kanaafuu, lafa isaanii kan oomisha qabu irraa gammachuu xiqqaa qaban. Biyyoonni dureeyyii boojuu barbaadamaa dha, biyyoonni dadhaboo fi jireenya gadhiisii jiraatan immoo humna guddaaf boojuu salphaa dha. Namoonni Sodoom sanyii Kana’aan turan; Kana’aan immoo Noh hojjetaa Sheem akka ta’u labsee ture, Sheem irraas Eelaam dhalate; akkasitti raajii sun dafee raawwatamuu jalqabe. Waggaa kudha sadaffaa keessa, bitamuu isaaniitti nuffuu waan jalqabaniif, fincilan, gibira isaanii didan, akkasumas ganjoo of irraa buusuu fi bilisummaa isaanii durii deebifachuu yaalan. Waggaa kudha afuraffaa keessa, booda boqonnaa fi qophii muraasa booda, Kedorlaa’oomer, michoota isaa wajjin ta’uudhaan, finciltoota adabuu fi to’achuuf of qopheesse; akkasumas, karaa biraa argachuu waan hin dandeenyeef, gibira isaanii billaa isaa qabatee isaan irraa fudhachuuf deeme. Hubadhaa: Boonaan, sassataan, fi fedhiin aangoo, fedhiiwwan waraanaa fi walitti bu’iinsi irraa dhufanidha. Gooftolii quufaa hin qabne kanaaf dhiigni kumaatama hedduu aarsaa ta’eera.

III. Tarkaanfii fi injifannoo waraanaa. Mootonni afuran biyyoota ollaa barbadeessanii boojuu isaanii irraa of dureessan (Lakk. 5-7). Kana dhaga’ee mootiin Sodoom harka kennuu fi nagaa kadhachuu isaa ogummaa ture; sababiin isaas, diina injifannoon akkasitti boone wajjin akkamitti loluu danda’a? Garuu inni harka kennuu mannaa rakkoo guddaa keessa seenuu filate, akkasumas akkuma yaade ta’e. Quos Deus destruet eos dementat—Waaqayyo warra balleessuuf jedhu gowwummaa isaaniitti dabarsee kenna.

1. Humnoonni mootii Sodoomii fi michoota isaa injifataman; akkasumas, baay’een isaanii warra billaa jalaa ba’an keessaa boolla dhoqqee keessatti akka badan fakkaata (Lakk. 10). Bakka hundatti du’a gosa adda addaatiin marfamneerra, keessumaa dirree waraanaa keessatti.

2. Magaalaawwan saaman (Lakk. 11). Qabeenyi Sodoom hundi, keessumaa kuusaan isaanii fi nyaanni isaanii, warra injifatan sanaan fudhatame. Hubadhaa: Yeroo namoonni kennaa Waaqayyo kan arjaa ta’e nyaata guddaa fi daangaa darbuuf itti fayyadaman, Waaqayyo isaan irraa wanta isaan akkasitti itti fayyadaman sana fudhachuun isaa sirrii dha, akkasumas karaa inni itti hojjetuudha (Hoos. 2:8, 9).

3. Loox boojuu fudhatame (Lakk. 12). Isaan Looxii fi qabeenya isaa warra kaan wajjin fudhatan. Amma Loox asitti ilaalamuu danda’a:

(1.) Rakkoo waliigalaa kana keessatti ollaa isaa wajjin qooddachuudhaan.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6