Keessa Deebii 26

Waaqayyo waadaawwan isaa nuuf yoo raawwate, amanamummaa isaa kabajuudhaaf nuti sana fudhachuu akka qabnu ni eega. Akkasumas, qananiiwwan uumamaa keenya burqaa waadaarraa akka yaa'an yoo argine, mi'aa dachaa lama qabu.

Namni fuduraa isaa dhiheesse, bu'uura gadi aanaa saba inni miseensa isaa ta'e sanaa yaadachuu fi fudhachuu qaba. "Nama Sooriyaa dhumaaf jiru abbaa koo ture." Yaaqoob asitti Sooriyaa jedhamee waamameera. Sabni isaanii yeroo daa'imummaa isaa biyya Gibxii keessa akka keessummaa jiraate; achittis akka garbichaatti tajaajilan. Biyya Gibxii keessatti saba hiyyeessa, tuffatamaa fi dhiibbaa jala ture turan; yoo badhaadhanis guddatanis, of tuuluu, nageenya sobaa qabaachuu yookaan Waaqayyoon dagachuuf sababa hin qaban turan. Innis gaarummaa guddaa Waaqayyo Israa'eliif godhe galateeffannaan fudhachuu qaba.

Qananiin nuti wantoota keenya keessa qabnu, nageenya ummataa fi badhaadhina keessatti qooda keenyaaf galateeffachuuf nu geessuu qaba; akkasumas araara yeroo ammaatiin, Gooftaa araara durii yaadannuufi araara fuulduraatti eegnuufi abdannuuf jajachuu qabna. Innis gonkaa isaa fuduraan guute dhiheessuu qaba. Wanta gaarii Waaqayyo nuuf kenne kamiyyuu, burqaa jajjabina hundaa bira ga'uudhaan, akka nuti isa irraa fayyadama baay'ee nu gammachiisu goonu fedha isaa ti.

Museen boqonnaa kana keessatti seerota addaa Israa'elitti dabarsuuf yeroo isaan irraa adda ba'u barbaachisaa ta'an xumura; kan itti aanu immoo mirkaneessuu fi raggaasisuudha. Boqonnaa kana keessatti, I. Museen nama kudhan-duraa isaa guutee dhiyeessuuf jecha amantii akka dubbatuu qabu kenneera (Lakk. 1-11). II. Waggaa sadaffaa keessa kudhan-duraa erga kennamtee booda dubbatamuu qabuuf kadhannaa fi ragaa (Lakk. 12-15). III. Inni ajajoota hundumaa isaaniif kenne, 1. Abbaa taayitaa Waaqayyoo irraa kan ka'e: "Ani miti, garuu Waaqayyo Gooftaan kee seerota kana akka hojjettu si ajajeera" (Lakk. 16). 2. Kakuu Waaqayyoof isaan gidduu jiruun (Lakk. 17, kkf).

Asiitti,

I. Hojii gaarii hojjetamuu qabu, innis waggaa waggaan kudhan-duraa isaanii guutee Waaqayyoof dhiyeessuudha (Lakk. 1, 2). Midhaan kudhan-duraa guutummaa lafaaf, guyyaa Ayyaana Faasikaa booda (Lew. 23:10) dhiyeessan malees, namni hundinuu Ayyaana Phenxeqostee yeroo midhaan sassaabamu, kan Ayyaana Kudhan-duraa jedhamee waamamu (Bau. 34:22), fi kennaa fedhii ofii isaatiin akka kabajamu dubbatame (Kes. 16:10) irratti kudhan-duraa isaa guutee fiduu qaba ture. Garuu Yihudoonni akkas jedhu, "Kudhan-duraan yoo yeroo sana hin fidamne, yeroo sanaa fi bona gidduutti yeroo kamiyyuu fiduun ni danda'ama." Namni tokko yeroo firiiwwan bilchaatan dirree yookiin iddoo wayinii dhaabanitti yeroo deemu, isa dura bilchaate mallatteessee, kudhan-duraa isaaf qabachuu qaba ture; qamadii, garbuu, wayinii, harbuu, rummaana, ejersa, fi meexxii, tokkoon tokkoon isaanii irraa muraasni guutee tokko keessa, baala gidduu isaaniitti godhamee, Waaqayyoof iddoo inni filateetti dhiyeessuu qaba ture. Amma seera kana irraa barachuu dandeenya,

1. Waaqayyo akka kennaa wantoota gaarii jireenya keenya uumamaa deeggaranii fi boqonnaa nuuf kennan hundumaa ta'uu isaa beekuu, fi kanaafis isaanitti fayyadamnee isa tajaajiluu fi kabajuu.

2. Ofii keenya dhabamsiisuu. Kan dura bilchaatu baay'ee jaallanna; warri qorattoonni fi nama dinqisiisan firii hundumaa yeroo jalqabaa dhufu akka tajaajilaman eegu. Lubbuun koo firii dura bilchaate hawwite, Miik. 7:1. Kanaafuu, Waaqayyo isaan akka isaaf qabatan yeroo ajaje, fedhii fi hawwii ofii isaanii guutuu caalaa maqaa isaa kabajuu akka filatan isaan barsiise.

3. Waaqayyoof isa duraa fi isa gaarii qabnu kennuu, akkuma warra inni uumama hundumaa keessaa isa duraa fi isa gaarii ta'uu isaa amanan. Warri guyyoota dargaggummaa isaanii, fi yeroo isaanii isa gaarii tajaajilaa fi kabaja Waaqayyoof kennan, kudhan-duraa isaanii isaaf fidu, fi kennaa akkasii irraa inni baay'ee gammada. Gaarummaa dargaggummaa kee nan yaadadha.

II. Hojii gaarii kana hojjechuu keessatti jechoota gaarii afaan isaaniitti kennaman, akka ibsa hiika sirna kanaa, akka tajaajila qajeelaa ta'uuf. Namni dhiyeessu guutee isaa lubatti kennuu isaa dura galata isaa jalqabuu qaba, achiis yeroo lubni guutee sana iddoo aarsaa dura kaa'e, akka kennaa Waaqayyoof, abbaa lafaa isaanii isa guddaadhaaf, itti fufuu qaba (Lakk. 3, 4).

1. Inni lafa gaarii Waaqayyo isaaniif kenneef (Lakk. 3) galata guutuudhaan jalqabuu qaba: Ani ammaan tana, waggaa 40 erga jooree booda, biyya Gooftaan nuuf kennuuf kakate ga'eera nan jedha. Kun yeroo isaan jalqaba Kana'aanitti dhufan dubbatamuuf baay'ee sirrii ture; tarii yeroo achitti yeroo dheeraaf jiraatan, sirna kana irraa jijjiiraman. Hubadhaa, Waaqayyo yeroo abdii isaa nuuf raawwatu, amanamummaa isaa kabajuuf akka nuti beeknu inni eega; kun akkuma Solomoon hojjete, 1 Mot. 8:56, "Abdii isaa gaarii hundumaa keessaa jechi tokkollee hin dhabamne" jedhee hidhaa kennuu fakkaata. Akkasumas, boqonnaan uumamaa keenya yeroo madda abdii irraa dhangala'uu isaa arginu nuuf dachaa mi'aawaa ta'a.

2. Inni sanyii gadi aanaa saba inni miseensa isaa ture sana yaadachuu fi beekuu qaba. Amma hammam guddaa yoo ta'anillee, innis isaan waliin, jalqabni isaanii baay'ee xinnoo ture, kunis amantii kanaa wajjin yeroo hundumaa waldaa isaanii keessatti yaadatamuu qaba, akka isaan mirgaa fi faayidaa isaaniitti hin boonnee, garuu yeroo hundumaa Waaqayyoof galata galchan, inni yeroo isaan gadi bu'aa turan isaan filatee ol isaan qabe. Kaayyoo kanaaf wantoota lama beekuu qabu:—(1.) Gadi aantummaa abbaa isaanii isa waliinii: Abbaan koo nama Sooriyaa du'uuf jedhu ture (Lakk. 5). Yaaqoob asitti nama Aram yookiin Sooriyaa jedhameera, sababiin isaa waggaa digdama Paadaan-Aram keessa jiraate; haati warraa isaa biyya sanaa turan, ijoolleen isaa hundinuu achitti dhalatan, Benjaamin malee; fi tarii namni amantii dubbatu Yaaqoob mataa isaa osoo hin taane, ilma Yaaqoob isa abbaa gosa isaa ture jechuu isaa ta'uu danda'a.