Keessa Deebii 22

Waanuma argannu kamiyyuu irratti qabeenya hin qabaannu. Amantiin nu barsiifti akka ollaa gaarii taanuu fi namoota hundaaf hojii gaarii gochuuf qophaa’oo taanu. Yoom akka gargaarsi nu barbaachisu hin beeknu.

Seerri boqonnaa kanaa kan kennu:

I. Jaalalaa fi ollummaa gaarii eeguuf, horii bade yookiin kufe kunuunsuu keessatti (Lakk. 1-4).

II. Tartibaa fi adda baasuu eeguuf, dhiironnii fi dubartoonni uffata walii hin uffanne (Lakk. 5), akkasumas makamuu hin barbaachifne biroo irraa fagaachuuf (Lakk. 9-11).

III. Simbirroota eeguuf (Lakk. 6, 7).

IV. Jireenya eeguuf (Lakk. 8).

V. Ajajoota eeguuf (Lakk. 12).

VI. Dubartii abbaan manaa ishee miidhe, yoo isheen qulqulluu taate, maqaa ishee eeguuf (Lakk. 13-19), yoo isheen yakka qabaatte garuu adaba isheef (Lakk. 20, 21).

VII. Qulqullummaa haadha manaa eeguuf (Lakk. 22). Dubartoota heerumuu dhaamaniif (Lakk. 23-27), yookiin kan hin dhaamneef (Lakk. 28, 29). Akkasumas, dhuma irratti, wal qunnamtii saalaa firaa dhoorkuuf (Lakk. 30).

Gaarummaan diinaaf akka argisiifamu ajajame (Ba’uu 23:4, kkf.) asitti immoo ollaa, yoo inni Israa’elii hin taanes, caalaatti akka godhamu gaafatama; sababiin isaas seerrichi qajeelummaa uumamaa wajjin wal sima.

1. Horii bade, yookiin abbaa isaatti yookiin marga inni irraa badeetti deebisuu qabu, Lakk. 1, 2. Kun horii sanaaf, yeroo inni jooru saaxilamaa tureef, dhiifama gochuudhaan; akkasumas abbaa isaatiif kabajaa fi safuu qabaachuudhaan, dhugumaan immoo isaaf qajeelummaa gochuudhaan raawwatamuu qaba; sababiin isaas kun akka nuti nuuf godhamu barbaannu gochuu waan ta’eef, kunis seera bu’uuraa qajeelummaa keessaa isa tokko dha. Hubadhaa: Amantiin akka nuti ollaa keenyaaf gaarii taanu, akkasumas yeroo argannetti namoota hundumaaf hojii gaarii hundumaa hojjechuuf qophaa’oo taanu nu barsiisa. Kana gochuu keessatti, (1.) Rakkoo hin yaadin, garuu yoo abbaa isaa beekan, ofii isaaniitiin deebisuu qabu; sababiin isaas yoo abbaan isaa dhufee ofii isaa akka ilaalu beeksisan qofa, inni osoo hin ga’in dura miidhaan tokko isa mudachuu danda’a. (2.) Baasii hin yaadin, garuu yoo abbaa isaa hin beekan ta’e, gara manaatti fudhatanii abbaan isaa hanga argamutti sooruu qabu. Yoo sa’a yookiin harree ollaa badeef kunuunsi akkasii godhamuu qaba ta’e, inni ofii isaa Waaqayyo irraa fi hojii isaa irraa badeef caalaatti godhamuu qaba; isa deebisuuf (Yaaqoob 5:19) fi ofii keenya ilaallee isa deebisuuf (Galaatiyaa 6:1) humna keenya guutuu gochuu qabna.

2. Meeshaa bade abbaa isaatti deebisuu qabu, Lakk. 3. Yihuudoonni akkas jedhu: “Namni meeshaa bade argate, akka nu biratti barameetti, namoota labsaa wajjin si’a sadii yookiin afur beeksisuu qaba.” Yoo abbaan isaa hin argamne, namni meeshaa argate sun ofii isaatiif fayyadamuu danda’a; garuu (barreessitoonni beekamoon tokko tokko akka jedhanitti) gatii meeshaa sanaa hiyyeessotaaf kennuun baay’ee gaarii dha.

3. Horii rakkate gargaaruu qabu, Lakk. 4. Kun bineensotaaf dhiifama gochuudhaan (namni gara laafessi jireenya bineensaa, kan ofii isaa hin taanes, ni ilaala) akkasumas ollaa keenyaaf jaalalaa fi michummaa qabaachuudhaan raawwatamuu qaba; gargaarsa isaa yoom akka barbaannu waan hin beekneef. Yoo miseensi tokko isa kaaniin, “Yeroo ammaa kana si hin barbaachisu,” jedhu, “Gonkumayyuu si hin barbaachisu” jechuu hin danda’u.

22:5-12 Kunoo Waaqayyoo hamma dhimmoota xixinnoo hundumaatti diriira, akkasumas seeronni isaa akkasuma, akka nuti isaan keessattillee soda Gooftaa qabaannuuf, waan ijaafi kunuunsa Isaa jalaa jirruuf. Haa ta'u malee, kaayoon seera kanaa, kan xinnoodha fakkaatanis, erga wantoota seera Waaqayyoo keessatti argamanii, wantoota guguddoo ta'uutti lakkaa'amuu qabu. Yoo nuti saba Waaqayyoo ta'uu keenya dhugoomsuu barbaanne, fedha Isaa fi ulfina Isaa kabajuu qabna, faashinoota hooyee addunyaa osoo hin taane. Hamma uffata keenya uffannutti illee, akka nyaachuutti yookiin dhuguutti, hundumtuu xiyyeeffannoo guddaadhaan godhamuu qaba, akka qulqullummaa garaa fi hojii ofii keenyaa fi kan warra kaanii eegnuuf. Iji keenya tokko ta'uu qaba, garaan keenya qajeelaa ta'uu qaba, akkasumas amalli keenya guutummaatti wal fakkaataa ta'uu qaba.

Asitti seerota hedduun jiru; isaanis waan xixinnoo fi salphaa ta’an irratti xiyyeeffatan fakkaatu. Seerri namaa akkas hin godhu: “De minimis non curat lex”—Seerri waan xixinnoo hin ilaalu; garuu sababiin isaa, kunuunsi Waaqayyoo dhimmoota xixinnoo hundatti waan babal’atuuf, ajajoonni isaas akkasuma godhu, akkasumas dhimmoota xixinnoo keessattillee ija isaa jala fi kunuunsa isaa jala waan jirruuf, Gooftaa sodaachuu dandeenya. Haa ta’u malee, hiikni fi kaayyoon seerota xixinnoo fakkaatan kanaa, xinnina isaanii osoo hin ilaalin, seera Waaqayyoo inni nuuf barreesse keessaa waan jaallataman ta’aniif, dhimmoota guguddoo akka ta’anitti lakkaa’amuu qabu.

I. Uffataaniis gargar ba’iinsi saalaa eegamuu qaba, qulqullummaa keenyaa fi kan ollaa keenyaa eeguuf, lakk. 5. Uumamni mataan isaa rifeensa isaaniitti gargar ba’iinsi akka jiraatu barsiisa (1 Qor. 11:14), akkasumas seera walfakkaatuun uffata isaaniittis gargar ba’iinsi jiraachuu qaba; kanaafuu, yeroo hundaa yookiin yeroo tokko tokko walitti makamuu hin qabu. Ba’uu yookiin dhokachuu seera qabeessaaf ta’uu danda’a, garuu taphaaf yookiin diraamaa hojjechuuf ta’uun isaa gaaffii guddaa qaba.

1. Tokko tokko akka yaadanitti, kun aadaa waaqeffannaa tolfamaa saba Waaqayyoo hin beekne kan Venus waaqeffatanitti dubartoonni meeshaa waraanaa uffatanii, dhiironni immoo uffata dubartootaa uffatanii mul’atu turan; kunis, akkuma aadaawwan amantii sirrii hin taane biroo, Gooftaaf jibbisiisaa akka ta’e asitti dubbatameera.

2.