2ffaa Saamu'eel 13

GAZGAZAfaan Oromoo39 Keeyyattoota10:13 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 10:13 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Kana booddee immoo wanti ta'e tokko jira; innis, Abiishaalom ilmi Daawit obboleettii baay'ee bareeddu tokko qaba ture; maqaan ishee“Taamaar” jedhama; Amnoon ilmi Daawit immoo baay'isee ishee in jaallate;

2Amnoon sababii Taamaar obboleettiin isaa durba taateef, waan hin taane ishee irratti hojjechuun hin danda'amuuf ture; kana irraa kan ka'e inni hamma dhukkubsachuu ga'utti yaadaan in dhiphate.

3Amnoon michuu maqaan isaa “Yonaadaab” jedhamu tokko qaba ture; Yonaadaab ilmi Shime'aa isa obboleessa Daawit kanaa nama baay'ee haxxee dha.

4Inni gaaf tokko Amnooniin,“Yaa ilma mootii, ati guyyuma guyyaan maaliif gad adeemta” Anatti hin himtuu?” jedhe; Amnoon immoo,“Ani jaalala Taamaar obboleettii Abiishaalom obboleessa kootiitiin butameera” jedhee itti in hime.

5Yonaadaab immoo Amnooniin,“Akka waan si dhukkubetti siree kee irra ciisi! Abbaan kee si dubbisuu yommuu dhufu,“Hadaraa Taamaar obboleettiin koo dhuftee nyaata anaaf haa kennitu! Nyaata kanas utuun ilaaluu ija koo duratti haa qopheessitu, ani harka ishee irraa nan nyaadha” jedhiin!” jedhe.

6Yommus Amnoon akka waan dhukkubsatetti in ciise; yeroo mootichi isa dubbisuu dhufetti, Amnoon,“Taamaar obboleettiin koo haa dhuftu! Ija koo duratti bixxillee lama haa tolchitu! Anis harka ishee irraa nan nyaadha” ittiin jedhe.

7Kana irratti Daawit gara mana mootummaatti Taamaaritti nama ergee,“Gara mana Amnoon obboleessa kee dhaqiitii, wanta inni nyaatu qopheessiif!” jedhe.

8Taamaar gara mana Amnoon obboleessa isheetii in dhaqxe; obboleessi ishee utuu ciisuu, isheen ija isaa duratti bukoo bukeessitee bixxillee in tolchiteef.

9Isheen bixxillicha beddee irraa baaftee isa dura in keesse; Amnoon garuu nyaachuu didee,“Nama hundumaa asii gad baasaa!” jedhe; namoonni hundinuus isa biraa gad in ba'an.

10Amnoon yommus Taamaariin,“Ani harka kee irraa akkan nyaadhutti as iddoon ciisutti isa qopheessite anaaf fidi!” jedhe; isheen bixxillee tolchite sana fuutee, Amnoon obboleessa isheetiif iddoo inni ciisutti in geessiteef.

11Yeroo isheen nyaata dhi'eessiteefitti, inni immoo ishee qabee,“Obboleettii ko, kottuutii anaa wajjin ciisi!” jedhe.

12Isheen garuu,“Lakkii yaa obboleessa ko, ana hin salphisin! Wanti akkasii Israa'el keessatti hojjetamuun hin ta'u; atis wanta yeellaasisaa akkasii hin hojjetin!

13Yoo ana salphifte, ani attaman ta'a” Eessan dhaqas” Atis attam taata” Biyya Israa'el keessatti warra wanta yeellaasisaa hojjetan keessaa tokko in taata; mootichatti himadhu, innis sitti na heerumsiisuu hin didu!” jette.

14Inni garuu isheedhaaf dhaga'uu hin barbaanne; humna waan ishee caaluuf ishee wajjin ciisee, ishee in salphise.

15Kana booddee garuu Amnoon isa dur ishee in jaallata ture caalaatti baay'isee ishee jibbee,“Ka'ii mana kanaa ba'i!” jedheen.

16Isheen immoo,“Lakkii ana manaa baasuu keetiin wanta hamaa isa amma ana irratti hojjette caalaa hammina hin hojjetin!” jetteen; inni garuu isheedhaaf dhaga'uu didee,

17dargaggeessa isaaf ergamu tokko ol waamee,“Dubartii kana ija koo duraa gad baasii balbala itti cufi!” jedhe.

18Yommus namichi isaaf ergamu sun gad ishee baasee, balbala itti in cufe; isheen qoloo dheeraa harka qabu isa durboonni moototaa dur uffatan, uffattee turte.

19Taamaar gadda irraa kan ka'e daaraa mataatti firfirfattee, qoloo dheeraa harka qabu isa uffattu sana in tarsaafte; mataa ishees qabattee, sagalee ishee ol fudhattee boo'aa baatee in adeemte.

20Abiishaalom obboleessi ishee isheedhaan,“Amnoon obboleessa keetu waan hin taane si irratti hojjetee” Yaa obboleettii ko, mee calluma jedhi! Inni obboleessa kee ti, dubbiin kun yaada keetti hin ulfaatin!” jedhe; Taamaar akka waan gatamteetti mana Abiishaalom obboleessa ishee in teesse.

21Daawit mootichi dubbii kana hundumaa yommuu dhaga'e, baay'isee in dheekkame.

22Amnoon sababii Taamaar obboleettii Abiishaalom salphiseef, Abiishaalom immoo isa in jibbe; haa ta'u iyyuu malee, hamaas ta'u, gaariis ta'u waan tokko illee isatti hin dubbanne.

23Kun ta'ee waggaa lama booddee Abiishaalom mandara Ba'aal-Hazoor isa daarii biyya Efreemitti dhi'oo jiru keessatti hoolota isaa irraa rifeensa utuu mursiifatuu, ilmaan mootichaa hundumaa in waame.

24Abiishaalom gara Daawit mootichaa dhaqee,“Ani garbichi kee hoolota koo irraan rifeensa mursiifadhaatii, ati mootichi ana garbicha kee wajjin akka dhaqxu, hojjetoonni kee warri gurguddoonnis akka dhaqan hadaraa sin kadhadha” jedhe.

25Mootichi garuu,“Lakkii yaa ilma ko, nuyi hundumti keenya hin dhufnu, ba'aas sitti hin taanu!” jedhee deebiseef; Abiishaalom ittuma citee yoo isa kadhate iyyuu, mootichi isa eebbise malee, isaa wajjin dhaquu hin barbaanne.

26Abiishaalom yommus mootichaan,“Ati yoo dhaquu dhabaatte iyyuu, hadaraa obboleessi koo Amnoon nuu wajjin haa dhaqu!” jedhee in kadhate; mootichis,“Inni maaliif sii wajjin dhaqaa?” jedhee isa in gaafate.

27Abiishaalom garuu jabeessee waan isa kadhateef, mootichi ilmi isaa Amnoonii fi ilmaan isaa warri kaan hundinuu Abiishaalomii wajjin akka dhaqaniif in erge.

28Abiishaalom yommus namoota isaa waamee,“Dhaga'aa, Amnoon daadhii waynii dhugee garaan isaa yommuu ciisu, ani immoo,“Rukutaa isa ajjeesaa!” isiniin nan jedha; kana anatu isin abboome waan ta'eef, isin isa ajjeesaa malee, hin sodaatinaa! Jabaadhaa, jagnootas ta'aa!” jedhee isaan in abboome.

29Namoonni Abiishaalom akkuma inni isaan abboometti, Amnoonin in ajjeesan; ilmaan mootichaa hundinuu ka'anii gaangolii isaaniitti nam'anii in baqatan.

30Ilmaan mootichaa karaa irra utuu jiranii Daawit oduu,“Abiishaalom ilmaan mootichaa keessaa tokko illee utuu hin hambisin hunduma isaanii rukutee in ajjeese” jedhu in dhaga'e.

31Daawit mootichi yommus ka'ee uffata isaa tarsaasee, lafa dha'ee in ciise; hojjetoonni isaa hundinuus gadda irraa kan ka'e uffata isaanii tarsaasanii isa bira in dhaabatan.

32Yonaadaab ilmi Shime'aa obboleessa Daawit garuu,“Yaa gooftaa ko,“Ilmaan koo hunduma isaanii ajjeesan” jettee hin yaadin! Amnoon duwwaatu du'e ta'a; maaliif yoo jette, erga gaafa Amnoon humnaan Taamaar obboleettii Abiishaalom salphisee jalqabee, Abiishaalom isa ajjeesuuf yaada akka qabu in argisiisa ture.

33Kan du'e Amnoon duwwaa dha; egaa yaa gooftaa ko, yaa mootii ko, isa namoonni,“Ilmaan mootichaa hundumti isaanii in du'an” jedhanii odeessan fudhattee yaadaan hin dhiphatin!” jedhee Daawititti in dubbate.

34Abiishaalom garuu erga isa ajjeesisee booddee baqatee in sokke; eegduun inni mandara eegaa tures hubatee ilaalee, namoota baay'ee karaa cinaacha gaaraatiin, dugda isaa duubaan gad bu'aa jiran argee, mootichatti in hime.

35Yonaadaab yommus mootichaan,“Ilaa, ilmaan kee dhufaniiru, akkuma ani garbichi kee jedhe ta'e” jedhe.

36Akkuma inni dubbatee afaanii fixeen, ilmaan mootichaa ol galanii sagalee isaanii ol fudhatanii in boo'an; yommus mootichi, hojjetoonni isaa hundinuus boo'icha guddaa isaa in boo'an.

37Abiishaalom garuu baqatee gara Talmaayi ilma Amiihud mootii biyya Geshuur in dhaqe; Daawit immoo ilma isaa Amnooniif yeroo dheeraa in gadde.

38Abiishaalom baqatee biyya Geshuur erga dhaqee booddee, waggaa sadii achi in taa'e.

39Daawit mootichi waa'ee du'a ilma isaa Amnooniif gadduu dhiisee erga jajjabaatee booddee, garaan isaa Abiishaalomin in yaade.

Ibsa

13:1-20 Achumaan booda Daawit rakkoon walitti aanu isa hordofe. Cubbuun Daawit sagaliifi ajjeechaa ture. Cubbuun ijoollee isaa keessatti fakkaataan adabbiin isaa kan jalqabeef ture: ijoollee isaa baay'ee quuqa ture. Kanaafuu, Daawit cubbuu ijoollee isaa gara gocha dogoggoraa isaa deebisuu danda'a, kunis cinqaa adabbii sanaa caalaa hammaataa taasisuu qaba. Namni tokkollee warra isa qoraatti galchuuf yaalan irraa gaarummaa argachuu hin eegin; garuu cubbuu hundarra xinnoo raawwachuu irra, hammina guddaa danda'uutu caala.

Boqonnaa 13 Waaqni qajeelaan yeroo dhihoo dura Daawitiin, raajicha Naataanidhaan, cubbuu isaa Uriyaa wajjin hojjeteef isa adabuuf, “mana isaa keessaa hamaa isa irratti kaasa” (2 Sam. 12:11) jedhee ture. Amma immoo, boqonnaa itti aanu keessatti, hamaan sun ka’uu jalqabuu isaa argina; kana booda rakkoon tokko isa duukaa bu’ee, inni tokko isa biraa hordofee, kunis kutaa mootummaa isaa isa boodaa isa duraanii caalaa ulfinaa fi gammachuu xiqqeessaa deeme. Akka kanaan Waaqni ulee namootaatiin isa adabe, garuu “jaalala isaa guutummaatti irraa hin fudhatu” jedhee isa mirkaneesse. Ejji fi ajjeechaan cubbuu Daawit turan, cubbuun sunis ijoollee isaa gidduutti (Aamnoon obboleettii isaa Taamaariin xureessuu isaa, Abeshaloomis obboleessa isaa Aamnoon ajjeesuu isaa) jalqaba adabbii isaa turan, akkasumas baay’ee nama gaddisiisaa ture sababiin isaas fakkeenyi isaa inni gadheen hojiiwwan hamoo kanaaf isaan gargaaruu danda’a jedhee sodaachuuf sababii qaba ture. Boqonnaa kana keessatti, I. Aamnoon Taamaariin gudeeduu isaa, karoora isaa kana hojjechuuf fira isaa Yoonaadaabiin gargaaramuudhaan, akkasumas hamminaan raawwachuu isaa (lak. 1-20) qabna. II. Abeshaloom Aamnoon kanaaf ajjeesuu isaa (lak. 21-39) qabna. Lamaan isaaniituu Daawitiif gadda guddaa turan, akkasumas inni Taamaariin Aamnooniif, Aamnoonis Abeshaloomiif erguudhaan, osoo hin beekin lamaanuu keessatti hirmaataa waan ta’eef gaddi isaa caalaatti guddaa ture.

Lakk. 1-20

Asitti cubbuu Aamnoon obboleettii isaa gudeeduudhaan raawwate isa jibbisiisaa sanaa gabaasa bal’aa qabna, mata dureen kun bal’inaan dubbatamuuf yookiin immoo osoo hin qaana’in dubbatamuuf hin ta’u, namni kamiyyuu akkasuma gadhee ta’uu isaa, keessattuu ilmi Daawit akkas ta’uu isaa. Amalli Aamnoon, sababii qabna jennee yaaduuf, wantoota biroo keessattis gadhee ture; yoo Waaqa hin dhiisne ta’eera ta’e, fedhiiwwan gadhee kanaaf hin kennamu ture. Warri Waaqayyoo baay’ee ijoollee hamoo qabaachuudhaan dhiphataniiru; ayyaanni dhiigaan hin darbu, garuu cubbuun ni darba. Ijoolleen Daawit waaqeffannaa isaa keessatti isa hordofuu isaanii hin arginu; garuu tarkaanfiiwwan isaa dogoggoraa irra deeman, akkasumas sana keessatti baay’ee caalaa hojjetan, hin qaanofnes. Warri fakkeenya gadhee ijoollee isaaniif yoo kennan bu’aan isaa hammam hamaa ta’uu akka danda’u hin beekan. Tarkaanfiiwwan cubbuu Aamnoon ilaali.

I.

Seexanni, hafuura xuraa’aa ta’ee, obboleettii isaa Taamaariif fedhii xuraa’aa akka qabaatu garaa isaa keessa kaa’e. Bareedinni baay’eef gufuu dha; isheedhaafis akkasuma ture. Isheen bareedduu turte, kanaaf Aamnoon ishee hawwi, lak. 1. Warri baay’ee bareedan sababii kanaan boonuuf sababii hin qaban, garuu of eeggannoo guddaa gochuuf sababii guddaa qabu.

1.

Fedhiin Aamnoon, ofuma isaatiif uumamaa hin turre, obboleettii isaa hawwuun, kunis garaa namaa uumamaa ni naasisa, osoo hin sodaatin yaaduun hin danda’amu. Akka kanaan hafuurri mormii uumama namaa isa cubbamaa keessa jira, inni immoo yeroo hundumaa fudhatamuu hin qabne hawwa, akkasumas hammam cimaatti dhoorkame, sana caalaa fedhii guddaan hawwama. Obboleessa ta’ee amala gaarii fi ulfina ishee eeguu qabu sana ganee yaaduu danda’aa? Garuu cubbuun akkamii gadhee ta’ee garaa qulqullaa’aa hin taane, hin eegamne, ofuma isaatti dhiifame keessa hin seenne?

2.

Isaaf baay’ee nama dhiphisaa ture. Qulqullummaa ishee gaafachuuf carraa argachuu waan hin dandeenyeef (isa wajjin haasa’uun qulqulluun isaaf hin dhoorkamne ture) baay’ee dhiphatee dhukkubsate, lak. 2. Fedhiin foonii adabbii ofii isaanii ti, lubbuu qofa osoo hin taane, qaama irrattis ni lolu, akkasumas lafee namaa ni tortorsu. Cubbamoonni gooftaa akkam jabaa akka tajaajilan, akkasumas yugoon isaa hammam ulfaataa akka ta’e ilaali.

II.

Seexanni, bofaa ogeessa ta’ee, karoora gadhee kana akkamitti raawwachuu akka danda’u sammuu isaa keessa kaa’e. Aamnoon hiriyyaa qaba ture (akkas jedhee isa waama ture, garuu inni dhugumaan diina isaa ture), fira isaa, inni hafuura Daawit caalaa dhiiga Daawit of keessaa qaba ture (inni ilmoo obboleessa isaa waan tureef), inni nama ogeessa ture, karoora gadhee kamiyyuu, keessattuu karoora akkasii raawwachuuf dandeettii qaba ture, lak. 3.

1.

Aamnoon dhukkubsatee akka mul’atu hubate, akkasumas nama ogeessa waan ta’eef, jaalalaan dhukkubsateera jedhee xumure (lak. 4), akkasumas isa gaafate, “Ati, ilma mootii taatee, guyyaa guyyaatti maaliif ni huqqatta? Ati, ilma mootii isa angafaa fi dhaaltuu teessoo mootummaa taatee, maaliif ni dhiphatta?” “Ilma mootii waan taateef,” (1.) “Gammachuu mana mootummaa si bohaarsu qabda; gammachuu sana fudhadhu, akkasumas gadda sana, maalumaafuu ta’u, sanaan ari’i.” Qananii fi tasgabbiin yeroo hundumaa mana mootummaa keessatti hin argaman. Sababii caalaatti guddaan, qulqulloota gaddan fi abdii kutatan maaliif isaan, ijoollee Mootii moototaa fi dhaaltota gonfoo jireenyaa ta’anii, guyyaa guyyaatti akkas huqqatan jennee gaafachuu dandeenya. (2.) “Wantoota barbaaddu fi hawwitu ajajuuf humna mootii qabda; kanaaf humna sana fayyadami, akkasumas of gammachiisi.” Wantoota seera qabeessa yookiin seeraan alaa, ati, ilma mootii waan taateef, argachuu dandeessuuf hin dhiphatin. Quicquid libet licet—Fedhiin kee seera. Akka kanaan Iizaabel Aahaabiin haala walfakkaatu keessatti (1 Mot. 21:7), “Ati Israa’eliin hin bulchituu?” jette. Humna sirrii hin taaneen fayyadamuun qorumsa warra gurguddoo isa baay’ee balaafamaa dha.

**2.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6