2ffaa Mootota 3

Yehooraam adaba Waaqayyoo irraa akeekkachiisa fudhatee, fakkii Baali irraa kaase; ta'us, waaqeffannaa kubuura loonii sana garuu itti fufe. Warri cubbuu isaanitti miidhaa fide qofa dhiisan malee, cubbuu isaan irraa bu'aa arganna jedhanii yaadan jaallachuu itti fufan, isaan dhugumaan hin qalbii jijjiirratan yookaan hin fooyya'an.

Amma dhimmoota mootummaa Israa’el, kan keessatti Elisaan hirmaachuu isaa arginu, ilaaluuf waamamneerra. Asitti kan jiru: I. Amala waliigalaa Yihowaam mootii Israa’el (lakk. 1-3). II. Waraana Mo’aab waliin Yihowaamii fi michoonni isaa keessatti hirmaatan (lakk. 4-8). III. Rakkoo waraanni walta’e Mo’aabitti duula isaa keessatti itti gale, akkasumas rakkoo sana keessatti Elisaa mari’achuu isaanii, fi deebii nagaa inni isaaniif kenne (lakk. 9-19). IV. Xumura duula kanaa kan ulfina qabu (lakk. 20-25) fi mala mootiin Mo’aab waraana walta’e akka deebi’uuf godhe kan hamaa ta’e (lakk. 26, 27). Maatiin Ahaab badiif murtaa’eera; boqonnaa kana keessatti amala isaa fi haala isaa duraan caalaa gaarii ta’e yoo argine iyyuu, badiin sodaachifame sun fagoo miti.

Yihowaam, ilmi Ahaabii fi obboleessi Ahaaziyaa, asitti teessoo mootummaa Israa’el irra jira; inni nama hamaa ta’us, wantoonni lama kan dinqisiifamoo ta’an isaa asitti galmeeffamaniiru:—

I. Ta’eewwan waaqayyolii abbaa isaa balleesse. Inni wantoota hedduudhaan hamaa hojjete, garuu akka abbaa isaa Ahaab yookiin haadha isaa Izaabel hin turre (lakk. 2). Inni hamaa ture, garuu akka Solomoon dubbatu, Lall. 7:17 irratti, 'hamaa baay’ee' hin turre. Yihoshaafaax, maatii Ahaab waliin michummaa uumuudhaan maatii isaa kan ofii isaa yoo hammeesse iyyuu, maatii Ahaab fooyyessuuf waan tokko hojjechuu danda’a. Yihowaam abbaa isaa fi obboleessa isaa Ba’aaliin waaqeffachuudhaaf akka balleeffaman argee, murtii Waaqayyoo isaan irratti dhufe irraa barumsa fudhatee, waaqayyoo Israa’el qofa waaqeffachuuf, akkasumas raajota isaa malee nama biraa hin mari’anneef, bifa Ba’aal balleesse. Hanga sana gaarii ture, garuu badiisa maatii Ahaab hin dhowwine; dabalataan, badiisni sun bara isaa keessa dhufee, battaluma isarratti bu’e (Boq. 9:24), inni maatii sana keessaa isa gaarii ta’us, yeroo sana cubbuun isaanii guutameera tureetii. Fooyya’iinsi Yihowaam homaa hin turre; sababiin isaa,

1. Inni bifa Ba’aal abbaan isaa hojjete qofa balleesse, kunis tarii Yihoshaafaax isa yoo kana ta’uu baate akka obboleessa isaa waliin michummaa hin uumneef, kabaja isaaf godhe (1 Mot. 22:49). Garuu inni waaqeffannaa Ba’aal ummata gidduutti hin balleessine, sababiin isaa Yihuu inni babal’atee akka jiru arge (Boq. 10:19). Maatii isaa fooyyessuun gaarii ture, garuu gahaa hin turre; inni mootummaa isaa fooyyessuuf humna isaa fayyadamuu qaba ture.

2. Yeroo inni bifa Ba’aal balleesse, inni waaqeffannaa jabbiiwwanii, cubbuu Yerobi’aam kan siyaasaa sana, irratti ciche (lakk. 3). Inni sana irraa hin deebine, sababiin isaa inni meeshaa mootummaa kan gargar ba’iinsa gosa lamaan gidduu jiru deeggaru tureetii. Warri cubbuu isaan irraa miidhaman qofa dhiisan, garuu cubbuu isaan irraa bu’aa argatan jaallachuu itti fufan, dhugaan yookiin fudhatama qabeessaan hin qalbii hin jijjiirratan yookiin hin fooyya’an.

3. Inni bifa Ba’aal qofa balleesse, akka inni gochuu qabu turetti hin caccabsine. Inni yeroo sanaaf dhiise, garuu yeroo biraa isaaf barbaachisuu akka danda’u hin beekne; Izaabelis, sababoota mootummaa irraa kan ka’e, Ba’aal ishee dhoksaatti waaqeffachuutti gammade.

II. Inni miidhaa obboleessa isaa irra ga’e deebisuuf waan danda’u hunda hojjete. Inni abbaa isaa caalaa amantii Israa’elii irraa waan tokko qabaachuu isaa irraan kan ka’e, obboleessa isaa caalaa hafuura mootummaa irraa waan tokko qaba ture. Mo’aab, du’a Ahaab booda battaluma Israa’elitti fincile (Boq. 1:1). Ahaaziyaan isaan adabuuf yookiin to’achuuf yaalii tokko illee akka hin goone argina, garuu dhimma isaa isaan keessatti salphaatti dhiise, yaaddoo, dadhabbii fi balaa waraanaa isaan waliin qabaachuu mannaa. Gowwummaan isaa fi sodaan isaa, akkasumas dhimma ummataaf dantaa dhabuun isaa, mootiin Mo’aab gibira kaffalu sun galii mootummaa Israa’el keessaa kutaa guddaa waan tureef caalaatti hamaa ture: hoolaa 100,000 fi korbeessa 100,000 (lakk. 4). Qabeenyi moototaa yeroo sana maallaqa caalaa horii keessa ture, akkasumas isaan haala bushaayee fi horii isaanii ofii isaanii beekuu gad-aantummaatti hin lakkoofne, sababiin isaa, akka Solomoon dubbatu, 'gonfoon dhaloota hundumaaf hin turu' (Fak. 27:23, 24). Gibiroonni yeroo sana maallaqaan caalaa oomisha biyyaatiin kaffalama ture, kunis mootiif faayidaa yoo ta’e yookiin hin ta’in iyyuu, ummataaf salphina ture. Fincilli Mo’aab Israa’eliif miidhaa guddaa ture, garuu Ahaaziyaan dhibaa’ummaa fi boqonnaa keessa taa’e. Garuu kutaan mana isaa isa gubbaa jiru, akka iddoowwan olka’oo dirree sanaa isaaf balaa ta’e (Boq. 1:2), akkasumas caccabuun da’oo isaa nama dandeettii cimaa qabu, kan mootummaa Mo’aab eeguuf yaalii tokko illee osoo hin godhin hin dhiisne, teessoo isaa irra teessise.

3:6-19 Mootiin Israa'el rakkoo isaanii fi balaa keessa turan irratti gadda isaa ibsa. Mootota kana walitti waame, ta'us garuu wanta kana Qophii Waaqayyoo irratti qabsiisa. Akkanaas gowwummaan namaa daandii isaa jallisa, sana booda garaansaa Waaqayyoo irratti mufata, Pr 19:3. Yoshaafaat amma Waaqayyoon gaafachuun isaa gaarii ture, garuu waraana kana keessa seenuun isaa dura yoo gaafatee jiraate silaa baay'ee caalaa ture. Namoonni gaariin yeroo tokko tokko dirqama isaanii dagatu, hanga rakkinni fi dhiphinni isaan dirqutti. Namoonni hamoon yeroo baay'ee michummaa fi tokkummaa warra amantootaa irraa kan ka'e irra caalaa fooyya'u.

Amantii fi abboomama isaanii qoruuf, Eliishaan sulula bishaan fudhachuuf boollaan akka guutan isaan ajaje. Warri eebba Waaqayyoo eegan, roobni akka guutuf boolla bishaan kuusuu qotu qabu, akka sulula Baakaa keessatti, akkanaas sana illee boolla bishaanii godhu, Ps 84:6. Bishaan kun eessaa akka dhufe gaafachuun nuuf hin barbaachisu.