መጽሐፈ ኢዮብ 30

30:1-14 ኢዮብ የአሁኑን ሁኔታውን ከቀድሞ ክብሩና ሥልጣኑ ጋር ያነፃፅራል። በቀላሉ ሊጠፋ በሚችለው ነገር ሰዎች ለመኩራት ወይም ለመመካት እንዴት ያለ ትንሽ ምክንያት አላቸው፤ በእርሱም ላይ ምን ያህል ጥቂት መተማመን ሊጣልበት ይገባል! ክፉ ሰዎች ቢንቁን፣ ቢሰድቡንና ቢጠሉንም እንኳ ተስፋ ልንቆርጥ አይገባም። የኃጢአተኞችን ተቃውሞ የታገሰውን ኢየሱስን ልንመለከት ይገባል።

ምዕራፍ 30 ይህ ምዕራፍ የሚጀምረው አሳዛኝ በሆነው “አሁን ግን” በሚለው ቃል ነው። በዚህ ምዕራፍ ውስጥ መከራ ልክ እንደ ቀደመው ምዕራፍ ብልጽግና በሕይወት እንዳለ ሁሉ በግልጽ ተገልጿል፤ የዚያኛው ከፍታ የዚህኛውን ጥልቀት ጨምሮታል። እግዚአብሔር አንዱን በሌላው ላይ አድርጎታል፤ ኢዮብም እንዲሁ መከራው ይበልጥ ከባድ ሆኖ እንዲታይ፣ በዚህም ምክንያት ሁኔታው ይበልጥ የሚያሳዝን እንዲሆን አድርጓል።

I. በታላቅ ክብር ኖሮ ነበር፤ አሁን ግን ውርደት ውስጥ ወድቋል፤ በታላላቆቹ ዘንድ እንደተከበረ ሁሉ፣ አሁን ደግሞ በትንሾቹ ዘንድ ተናቀ፤ በዚህ ላይ ብዙ አጽንዖት ይሰጣል (ቁ. 1–14)።

II. ብዙ ውስጣዊ መጽናናትና ደስታ ነበረው፤ አሁን ግን ለራሱ አስፈሪና ሸክም ሆኖበታል (ቁ. 15, 16)፤ በሐዘንም ተውጧል (ቁ. 28–31)።

III. ለረጅም ጊዜ ጥሩ ጤንነት ነበረው፤ አሁን ግን ታሞ በሥቃይ ላይ ነው (ቁ. 17–18, 29, 30)።

IV. የእግዚአብሔር ምስጢር ከእርሱ ጋር የነበረበት ጊዜ ነበር፤ አሁን ግን ከሰማይ ጋር የነበረው ግንኙነት ተቋርጧል (ቁ. 20–22)።

V. ረጅም ዕድሜ እንደሚኖር ቃል ገብቶለት ነበር፤ አሁን ግን ሞትን በደጁ ላይ አየ (ቁ. 23)። መከራውን ያባባሰው አንድ ነገር የጠቀሰው፣ ሰላምን ሲጠብቅ መከራው አስደንቆት መምጣቱ ነው። ሁለት ነገሮች ግን የተወሰነ እፎይታ ሰጡት፦

1. ችግሮቹ ወደ መቃብር እንደማይከተሉት (ቁ. 24)።

2. በብልጽግናው ጊዜ ችግር ውስጥ ከነበሩት ጋር እንደተራራቀ ሕሊናው መስክሮለት ነበር (ቁ. 25)።

ቁጥር 1-14 እዚህ ላይ ኢዮብ ከክብርና ከዝና ከፍታ ላይ ወድቆ ስለደረሰበት ታላቅ ውርደት በጣም ሰፊና አሳዛኝ ቅሬታ ያቀርባል፤ ይህ ደግሞ እንደ ኢዮብ ላለ ቅን መንፈስ እጅግ አሳዛኝና ልብ የሚሰብር ነበር። መከራውን እጅግ ያባባሱት ሁለት ነገሮች ላይ አጽንዖት ይሰጣል፦

I. ያዋረዱት ሰዎች ዝቅተኛነት። በብልጽግናው ዘመን መኳንንትና ታላላቆች አክብሮትና ታዛዥነት ማሳየታቸው ክብሩን እንደጨመረለት ሁሉ፣ በመከራው ጊዜም በዝቅተኛ ሰዎች መናቁና በሁሉም መንገድ ከእርሱ በታች በሆኑ፣ ከሰው ሁሉ እጅግ ዝቅተኛና የተናቁ በሆኑ ሰዎች መረገጡ ውርደቱን ጨምሮበታል። ኢዮብን ያዋረዱት ሰዎች እዚህ ላይ ከተገለጹት በላይ ዝቅተኛ ሆነው ሊገለጹ አይችሉም።

1. እነርሱ ወጣት ነበሩ፣ ከእርሱም ያነሱ ነበሩ (ቁ. 1)፣ ወጣቶቹ (ቁ. 12)፣ በእድሜውና በክብሩ ምክንያት በአክብሮት ሊያዩት ይገባ ነበር። ልጆችም እንኳ በጨዋታቸው ያፌዙበት ነበር፤ ልክ እንደ ቤቴል ልጆች ነቢዩን “ውጣ፥ አንተ ራሰ በራ” እንዳሉት። ልጆች ወላጆቻቸውን እንዲህ ሲያደርጉ ሲያዩ ወዲያውኑ መናቅን ይማራሉ።

2. ዝቅተኛ ዘር ነበሩ። አባቶቻቸው እጅግ በጣም የተናቁ ስለነበሩ እንደ ኢዮብ ያለ ሰው በቤቱ ውስጥ ዝቅተኛውን አገልግሎት፣ ለምሳሌ በጎችን መጠበቅና እረኞችን ከበጎቹ ውሾች ጋር ማገልገልን እንኳ ሊቀበላቸው አይፈልግም ነበር (ቁ. 1)። እጅግ በጣም የተጎሳቆሉ ስለነበሩ በአገልጋዮቹ መካከል ለመታየት አይበቁም ነበር፤ እጅግ በጣም ደደብ ስለነበሩ ለመቀጠር አይበቁም ነበር፤ እጅግ በጣም አታላይ ስለነበሩ በዝቅተኛውም ቦታ ቢሆን ሊታመኑ አይበቁም ነበር። ኢዮብ እዚህ ላይ ሊያደርገው ስለሚችለው ነገር እንጂ ስላደረገው አይደለም የሚናገረው፦ ማንኛውንም የሰውን ልጅ ከበጎቹ ውሾች ጋር የሚያስቀምጥ መንፈስ አልነበረውም፤ የሰውን ልጅ ክብር ከዚህ በተሻለ ያውቅ ነበር።

3. እነርሱና ቤተሰቦቻቸው ለምድር የማይጠቅሙ ሸክሞች ነበሩ፤ ለምንም የማይረቡ። ኢዮብ ራሱ በሙሉ ጥበቡና ትዕግሥቱ ከእነርሱ ምንም ሊያገኝ አልቻለም (ቁ. 2)። ወጣቶቹ ለሥራ አይበቁም ነበር፤ እጅግ በጣም ሰነፎች ነበሩ፤ ሥራቸውንም በቸልተኝነት ይሠሩ ነበር፦ “የእጆቻቸውም ጕልበት ምን ይጠቅመኝ ነበር?” አሮጊቶቹ በትንሹም ጉዳይ ቢሆን ሊመከሩ አይበቁም ነበር፤ በእነርሱ ዘንድ እርጅና በእርግጥ ነበርና፤ ነገር ግን እርጅናቸው ጠፍቶ ነበር፤ ሁለት ጊዜ ልጆች ነበሩ።

4. እጅግ በጣም ድሆች ነበሩ (ቁ. 3)። ለመራብ ተቃርበው ነበር፤ ምክንያቱም መቆፈር አይፈልጉም ነበር፤ ለመለመንም ያፍሩ ነበር። በእግዚአብሔር አቅርቦት ምክንያት ወደ ችግር ቢገቡ ኖሮ፣ ጎረቤቶቻቸው ለምጽዋት ተገቢ ዕቃዎች አድርገው ይፈልጓቸውና ይረዷቸው ነበር፤ ነገር ግን በራሳቸው ስንፍናና ብክነት ምክንያት ወደ ችግር ስለገቡ፣ ማንም ሊረዳቸው አልፈለገም። ስለዚህ ለመጠለያም ሆነ ለምግብ ወደ በረሃዎች ለመሸሽ ተገደዱ፤ ለእነርሱ የሚሆን ምግብ በማጣት ቁጥቋጦዎች አጠገብ ያሉትን ማሎውስ (የዱር አትክልት) ቆርጠው ለመብላት ሲደሰቱ፣ በእርግጥም አሳዛኝ ሁኔታ ውስጥ ነበሩ (ቁ. 4)። ረሃብ ሰዎችን ወደ ምን እንደሚያመጣ ተመልከቱ፦ የአለም ግማሹ ሌላው ግማሽ እንዴት እንደሚኖር አያውቅም፤ ነገር ግን ብዙ ያላቸው ሰዎች አንዳንድ ጊዜ ስለ ምግብ እጥረትና ስለ ደካማ ምግብ ሁኔታ ውስጥ ስላሉት ማሰብ አለባቸው። ነገር ግን የእግዚአብሔርን ጽድቅ መቀበል አለብን፤ ስንፍና ሰዎችን በጨርቅ ቢያለብስና ሰነፍ ነፍስ ረሃብን እንድትቀበል ቢያደርግ እንግዳ ነገር አድርገን ማሰብ የለብንም። ይህ ድሃ ዓለም በሰይጣን ድሆች የተሞላ ነው።

5. እነርሱ እጅግ በጣም አሳፋሪና ክፉ ሰዎች ነበሩ፤ የኖሩባቸው ቦታዎች ሸክም ብቻ ሳይሆኑ መቅሰፍትም ነበሩ፤ እውነተኛ ወንበዴዎች፣ የሀገሪቱ ቆሻሻዎች ነበሩ፦ ከሰዎች መካከል ተባረሩ (ቁ. 5)። እነርሱ እንደዚህ ዓይነት ውሸታም፣ ሌባ፣ ተደብቆ የሚኖር፣ ክፉ ሰዎች ስለነበሩ፣ ባለሥልጣናት ሊያደርጉት የሚችሉት ምርጥ አገልግሎት አገሪቱን ከእነርሱ ማጽዳት ነበር፤ ሕዝቡም እንኳ እንደ ሌባ እየጮኸ ይከተላቸው ነበር። እንደነዚህ ያሉትን ሰዎች ከምድር አስወግዱ፤ ሊኖሩ አይገባቸውም። ሰነፎች ነበሩና አይሠሩም ነበር፤ ስለዚህም እንደ ሌቦች ተወገዙ፤ በትክክልም እንዲሁ ነበር፤ ምክንያቱም በቅን ሥራ የራሳቸውን እንጀራ የማያገኙ ሰዎች፣ በእርግጥም የሌሎችን እንጀራ ከአፋቸው ይሰርቃሉ። ሰነፍ ሰው የሕዝብ መቅሰፍት ነው፤ ነገር ግን እንደዚህ ያሉትን ወደ ሥራ ቤት መላክ፣ እዚህ እንደተገለጸው ወደ በረሃ ከመላክ ይሻላል፤ ይህም በእርግጥ ይቀጣቸዋል እንጂ ፈጽሞ አያስተካክላቸውም። በምድር ዋሻዎች ውስጥ ለመኖር ተገደዱ፤ በቁጥቋጦዎችም መካከል እንደ አህዮች ይጮኹ ነበር (ቁ. 6, 7)። የአገሪቱ ጩኸት፣ የራሳቸው ሕሊና ጩኸት በእነርሱ ላይ የሆኑ ሰዎች ዕጣ ፈንታ ምን እንደሆነ ተመልከቱ፤ እነርሱ ያለማቋረጥ በፍርሃትና በግራ መጋባት ውስጥ መሆን አለባቸው። በዛፎች መካከል ያቃስታሉ (እንደ ብሮውተን)፤ በእሾህም መካከል ይሠቃያሉ፤ መጠለያና ጥበቃ ያገኛሉ ብለው ባሰቡበት ቦታ ይወጋሉና ይቧጫሉ። ክፉ ሰዎች በዚህ ዓለም ውስጥ ራሳቸውን ወደ ምን ዓይነት መከራ እንደሚያመጡ ተመልከቱ፤ ይህ ግን በሌላው ዓለም ለእነርሱ ከተዘጋጀው ጋር ሲነጻጸር ምንም አይደለም።

8. በማንም ሰው ግምት ውስጥ የሚያስገባቸው ምንም ነገር አልነበራቸውም። እነርሱ የተናቁ ዓይነት ነበሩ፤ አዎን፣ ዝና የሌላቸው ዓይነት፣ ማንም ሰው ጥሩ ቃል ሊናገርላቸው ወይም መልካም ምኞት ሊመኝላቸው የማይችል ሰዎች ነበሩ፤ ከምድር ይልቅ የተናቁ ስለሆኑ ከምድር ተባረሩ። የሰው ልጅ ተፈጥሮ በእነዚህ ሰዎች ላይ እንደደረሰው ያህል ዝቅ ብሎና ተበላሽቶ ሊሆን ይችላል ብሎ ማሰብ አይቻልም። እግዚአብሔርን ሰው በመሆናችን ስናመሰግነው፣ እንደነዚህ ዓይነት ሰዎች ባለመሆናችንም ልናመሰግነው ምክንያት አለን። ነገር ግን እንደነዚህ ያሉት ሰዎች ኢዮብን ያሰቃዩት ነበር፣ (1.) ለመበቀል፣ ምክንያቱም በብልጽግናና በሥልጣን በነበረበት ጊዜ፣ እንደ ጥሩ ባለሥልጣን፣ በዘራፊዎች፣ በወንበዴዎችና በጠንካራ ለማኞች ላይ የነበሩትን ሕጎች ተግባራዊ አድርጎ ነበር፤ እነዚህ ዝቅተኛ ሰዎች አሁን በእርሱ ላይ ያስታወሱት ይህንኑ ነው። (2.) በእርሱ ላይ ድል ለመቀዳጀት፣ ምክንያቱም አሁን እንደ አንዱ እንደነርሱ ሆኗል ብለው ስላሰቡ። “እነርሱም መልሰው፦ አንተም እንደ እኛ ደካማ ሆንህ፥ እንደ እኛም መሰልህ ይሉሃል። ግርማህና የበገናህ ድምፅ ወደ ሲኦል ወረደ፤ ትል ከበታችህ ተነጥፎአል፥ ትልም ይከድንሃል” (ኢሳ. 14:10, 11)። የተናቁ፣ ዝቅተኛ መንፈስ ያላቸው ሰዎች በችግር ላይ ባሉ ሰዎች ላይ ይሳለቃሉ (መዝ. 35:15)።

II. በእርሱ ላይ የተሰነዘሩት የስድቦች ታላቅነት። ምን ያህል አሳዳጆች እንደነበሩ መገመት አይቻልም።

1. በእርሱ ላይ ዘፈኖችን ሠሩ፤ በእነርሱም ራሳቸውንና ጓደኞቻቸውን አስደሰቱ (ቁ. 9)፦ “አሁን ግን ዘፈናቸው ሆንሁ፥ ምሳሌያቸውም ሆንሁ።” የቅን ጎረቤቶቻቸውን መከራ ወደ ቀልድ የሚቀይሩና በሐዘናቸው የሚደሰቱ ሰዎች እጅግ በጣም ዝቅተኛ መንፈስ አላቸው።

2. እንደ አስጸያፊ ነገር ሸሹት፣ ጠሉት፣ ከእርሱም ራቁ (ቁ. 10)፤ እንደ አስቀያሚ ጭራቅ ወይም እንደ ተበከለ ሰው። ራሳቸው ከሰዎች መካከል የተባረሩት እርሱንም እንዲባረር ይፈልጉ ነበር።

3. በእርሱ ላይ ታላቅ ንቀትና ቁጣ አሳዩ። ፊቱ ላይ ተፉበት፣ ወይም ሊተፉበት ተዘጋጅተው ነበር፤ እግሮቹን አሰናከሉ፣ እግሮቹን ገፉ (ቁ. 12)፣ በቁጣ፣ ስለጠሉት፣ ወይም በጨዋታ፣ ከጓደኞቻቸው ጋር በእግር ኳስ እንደሚያደርጉት፣ በእርሱ ለመደሰት ሲሉ ረገጡት። ምርጥ ቅዱሳን አንዳንድ ጊዜ ከክፉ፣ ከንቀት የተሞላ፣ ከክፉ ዓለም እጅግ የከፋ ጉዳትና ውርደት ደርሶባቸዋል፤ ይህንንም እንግዳ አድርገው ማሰብ የለባቸውም፤ ጌታችን ራሱ እንዲህ ተሰድቧል።

4. በእርሱ ላይ እጅግ በጣም ክፉዎች ነበሩ፤ በእርሱ ላይ ቀልድ ብቻ ሳይሆን አዳኝም አደረጉት—አዋረዱት ብቻ ሳይሆን ሊያደርጉበት የሚችሉትን እውነተኛ ጉዳት ሁሉ ለማድረግ ተነሱ፦ የጥፋታቸውን መንገድ በእኔ ላይ ያነሳሉ፤ ወይም (አንዳንዶች እንደሚያነቡት) የችግራቸውን ምክንያት በእኔ ላይ ይጥላሉ፤ ማለትም፣ “መባረራቸውን በእኔ ላይ ይወቅሳሉ”፤ ወንጀለኞች የሚቀጡባቸውን ዳኞችና ሕጎች መጥላት የተለመደ ነው። ነገር ግን በዚህ ሰበብ፣ (1.) በሐሰት ከሰሱት፣ የቀድሞ አካሄዱንም አዛቡ፣ ይህም እዚህ ላይ መንገዱን ማበላሸት ተብሎ ተጠርቷል። በእነርሱ ላይ ፍትሕ ስለፈጸመ አምባገነንና ጨቋኝ እንደሆነ አድርገው ገለጹት፤ ምናልባትም የኢዮብ ወዳጆች በእርሱ ላይ የሰነዘሩት ፍቅር የጎደለው ትችት (ምዕ.