ኦሪት ዘዳግም 34

34:1-4 ሙሴ ሥራውን ለመተው ፈቃደኛ ያልነበረ ይመስል ነበር፤ ነገር ግን ያ ከተጠናቀቀ በኋላ፣ ለመሞት ምንም ዓይነት እምቢተኝነት አላሳየም። እግዚአብሔር ወደ ከነዓን እንደማይገባ አስቀድሞ ተናግሮ ነበር። ነገር ግን ጌታ ሙሴ ምድሪቱን እንዲያያት ቃል ገብቶለት፣ ያችንም መልካም ምድር በሙሉ አሳየው። አማኞች አሁን በጸጋ፣ ስለ ወደፊት ሁኔታቸው ፍጹም ደስታና ክብር እንዲህ ያለ አመለካከት አላቸው። አንዳንድ ጊዜ እግዚአብሔር ሕዝቦቹን በሞት ቅጽበቶቻቸው ሊደግፍ የጸጋውን እጅግ ብሩህ የሆኑ መገለጦችን ያዘጋጃል። በክርስቶስ እምነትና በሰማይ ተስፋ የሚሞቱ፣ ይህን ዓለም በደስታ ይተዋሉ።

ምዕራፍ 34 ሙሴ ምስክርነቱን እንዴት እንደፈጸመ ካነበብን በኋላ፣ ወዲያውኑ ሕይወቱን እንዴት እንደጨረሰ እዚህ ላይ ተነግሮናል። ይህ ምዕራፍ በሙሴ ራሱ ሊጻፍ አይችልም ነበር፣ ነገር ግን በኢያሱ ወይም በአልዓዛር፣ ወይም ጳጳስ ፓትሪክ እንደሚገምተው፣ ነቢይ በነበረውና በኢያሱ መዛግብትና በተተኪዎቹ በፈራጆች ዘመን ያገኘውን በመለኮታዊ ሥልጣን በጻፈው በሳሙኤል ተጨምሯል። የሞት ቃላቱን ዘገባ አግኝተናል፣ እዚህ ላይ ደግሞ የሞት ሥራውን ዘገባ እናገኛለን፣ ይህም ሁላችንም በቅርቡ ልንሠራው የሚገባ ሥራ ሲሆን፣ በጥሩ ሁኔታ መከናወን አለበት። እዚህ ላይ የሚከተሉት ይገኛሉ፡

I. ሙሴ ከመሞቱ በፊት የከነዓንን ምድር ያየበት እይታ (ቁጥር 1-4)።

II. ሞቱና ቀብሩ (ቁጥር 5, 6)።

III. ዕድሜው (ቁጥር 7)።

IV. እስራኤል ለእርሱ ማዘናቸው (ቁጥር 8)።

V. ተተኪው (ቁጥር 9)።

VI. ባሕርዩ (ቁጥር 10፣ ወዘተ)።

ቁጥር 1-4 እዚህ ላይ የሚከተሉት ይገኛሉ፡

I. ሙሴ ወደ ሰማይ ወደ ላይ፣ እስከ ጲስጋ አናት ድረስ ወጥቶ እዚያ ለመሞት፤ ምክንያቱም ያ የተወሰነለት ስፍራ ነበር (ዘዳግም 32:49, 50)። እስራኤል በሞዓብ ሜዳዎች ጠፍጣፋ መሬት ላይ ሰፍሮ ነበር፣ ከዚያም ትእዛዝ በተሰጠው መሠረት ወደ ነቦ ተራራ፣ የዚያ ተራራ ከፍተኛው ጫፍ ወይም ሸንተረር ወደሆነው ጲስጋ ወደተባለው ስፍራ ወጣ (ቁጥር 1)። ጲስጋ ለሁሉም እንደዚህ ላሉ ከፍታ ቦታዎች የተሰጠ ስም ነው። ሙሴ ብቻውን፣ ያለ እርዳታ ወደ ጲስጋ አናት የወጣ ይመስላል—ይህም በሕይወቱ የመጨረሻ ቀን እጆቹ ከብደው በነበረበት ጊዜ (ዘጸአት 17:12) እንደነበሩት ደጋፊዎች ሳይኖሩት ከፍ ያለ ኮረብታ ላይ መውጣት በመቻሉ የተፈጥሮ ኃይሉ እንዳልቀነሰ የሚያሳይ ምልክት ነው። ብቻውን፣ ያለ ጓደኛ። እስራኤልን ባርኮ ከጨረሰ በኋላ፣ ኢያሱን፣ አልዓዛርንና ምናልባትም እስከ ኮረብታው ግርጌ ያደረሱትን ሌሎች ወዳጆቹን በክብር ተሰናበተ ብለን መገመት እንችላለን፤ ከዚያም አብርሃም ለባሪያዎቹ በሌላ ኮረብታ ግርጌ እንደሰጣቸው ያለ ትእዛዝ ሰጣቸው፡- “እኔ ወደዚያ ሄጄ እስክሞት ድረስ እናንተ እዚህ ቆዩ”፤ ሲሞት ማየት የለባቸውም ነበር፣ ምክንያቱም መቃብሩን ማወቅ የለባቸውም ነበር። ነገር ግን ይህ እንደዚያ ይሁን አይሁን፣ ወደ ጲስጋ አናት የወጣው፣

1. ለመሞት ፈቃደኛ መሆኑን ለማሳየት ነበር። የሞቱን ስፍራ ሲያውቅ፣ ከመሸሽ ይልቅ በደስታ ወደዚያ ለመድረስ ቁልቁል ያለውን ኮረብታ ወጣ። ማስታወሻ፡- በጸጋ ሌላውን ዓለም በደንብ የሚያውቁና ከእርሱ ጋር ብዙ ጊዜ ያሳለፉ ሰዎች ይህን ዓለም ለመልቀቅ መፍራት የለባቸውም።

2. ሞትን እንደ ዕርገቱ አድርጎ እንደተመለከተው ለማሳየት። የሰው ነፍስ፣ የጻድቅ ሰው ነፍስ፣ ሥጋውን ስትለቅ ወደ ላይ ትወጣለች (መክብብ 3:21)፤ ከዚህ የነፍስ እንቅስቃሴ ጋር በሚስማማ መልኩ፣ የሙሴ ሥጋም ምድሩ እስከሚሸከመው ድረስ ወደ ላይ አብሮ ይሄዳል። የእግዚአብሔር አገልጋዮች ከዚህ ዓለም ሲጠሩ፣ ጥሪው እንዲህ ይላል፡- “ወደ ላይ ውጣና ሙት።”

II. ሙሴ ወደ ምድር ወደ ታች ተመልሶ፣ ፈጽሞ ሊገባባት የማይችለውን ምድራዊ ከነዓንን ለማየት፣ ነገር ግን በእምነት አሁን ወዲያውኑ ሊገባባት ወደሚገባው ሰማያዊ ከነዓን ወደፊት እየተመለከተ። እግዚአብሔር ወደ ከነዓን እንደማይገባ አስፈራርቶት ነበር፣ ማስፈራሪያውም ተፈጽሟል። ነገር ግን እርሱንም እንደሚያየው ቃል ገብቶለት ነበር፣ ቃሉም እዚህ ላይ ተፈጽሟል፡- “እግዚአብሔርም ያችን መልካም ምድር ሁሉ አሳየው” (ቁጥር 1)።

1. ብቻውን ወደ ጲስጋ አናት ቢወጣም፣ ብቻውን አልነበረም፣ ምክንያቱም አብ ከእርሱ ጋር ነበር (ዮሐንስ 16:32)። አንድ ሰው ወዳጆች ካሉት፣ ሲሞት ከእርሱ ጋር ይኖራሉ። ነገር ግን በእግዚአብሔር አቅርቦት ወይም በወዳጆች አለመተሳሰብ ብቻችንን የምንሆን ከሆነ፣ ታላቁና መልካሙ እረኛ ከእኛ ጋር ከሆነ ምንም ክፉ ነገር መፍራት አያስፈልገንም (መዝሙር 23:4)።

2. ምንም እንኳን ዓይኖቹ በጣም ጥሩ ቢሆኑም፣ እና ለማየት የሚፈልገውን ሁሉ ከፍ ካለ ቦታ የማየት ጥቅም ቢኖረውም፣ አሁን ያየውን፣ ከነዓንን ከጫፍ እስከ ጫፍ (ሃምሳ ወይም ስልሳ ማይል ያህል የሚገመት) ማየት ባልቻለም ነበር፣ ዓይኖቹ በተአምራዊ ሁኔታ ካልተረዱና ካልሰፉ በቀር፤ ስለዚህም “እግዚአብሔርም አሳየው” ተብሎ ተጽፏል። ማስታወሻ፡- የተሻለችውን አገር የምናያቸው ደስ የሚያሰኙ እይታዎች ሁሉ የእግዚአብሔር ጸጋ ውጤቶች ናቸው፤ የጥበብ መንፈስን እንዲሁም የራዕይን መንፈስ፣ ዓይንን እንዲሁም የሚታየውን ነገር የሚሰጠው እርሱ ነው። እግዚአብሔር እዚህ ላይ ለሙሴ የሰጠውን የከነዓንን እይታ፣ ምናልባትም ዲያብሎስ ሊመስለውና ሊበልጠው አስቦ ነበር፣ እርሱም አዳኛችንን እንደ ሙሴ እጅግ ከፍ ባለ ተራራ ላይ አቁሞ፣ የዓለምን መንግሥታት ሁሉና ክብራቸውን፣ እንደዚህ ቀስ በቀስ፣ መጀመሪያ አንድ አገር ከዚያም ሌላ አገር ሳይሆን፣ ሁሉንም በአንድ ቅጽበት አሳየው።

3. ከሩቅ አየው። የብሉይ ኪዳን ቅዱሳን የመሲሑን መንግሥት ያዩት እንዲህ ያለ እይታ ነበር፤ ከሩቅ አዩት። እንዲሁም አብርሃም ከዚህ ከረጅም ጊዜ በፊት የክርስቶስን ቀን አይቶ ነበር፤ ሙሉ በሙሉ እርግጠኛም ስለነበረ፣ በቃል ኪዳኑ ተቀበለው፣ ሌሎች ደግሞ በተግባር እንዲቀበሉት ትቶ (ዕብራውያን 11:13)። አማኞች አሁን በጸጋ የወደፊት ሁኔታቸውን ደስታና ክብር የሚያዩት እንዲህ ያለ እይታ ነው። ቃሉና ሥርዓቶቹ ለነሱ ጲስጋ ተራራ ለሙሴ እንደነበረው ናቸው፤ ከእነርሱም የሚገለጸውን ክብር የሚያጽናና እይታ ያገኛሉ፣ በእርሱም ተስፋ ደስ ይላቸዋል።

4. አየው፣ ግን ፈጽሞ ሊደሰትበት አልቻለም። እግዚአብሔር አንዳንድ ጊዜ ሕዝቡን ከሚመጣው ክፉ ነገር እንደሚያርቅ ሁሉ፣ በሌላ ጊዜ ደግሞ ከሚመጣው መልካም ነገር ያርቃቸዋል፣ ማለትም በአሁኑ ዓለም በቤተክርስቲያን የሚደሰትበትን መልካም ነገር። በኋለኛው ዘመን ስለ ክርስቶስ መንግሥት፣ ስለ እድገቱ፣ ስለ መስፋፋቱና ስለሚያብብበት ሁኔታ የከበሩ ነገሮች ተነግረዋል፤ እኛ እንተነብየዋለን፣ ነገር ግን እሱን ለማየት የምንኖር አይመስለንም። ከእኛ በኋላ የሚመጡት፣ ያችን የተስፋይቱን ምድር እንደሚገቡ ተስፋ እናደርጋለን፣ ይህም በዚህ ምድረ በዳ የራሳችን አስከሬን ሲወድቅ ስናገኝ መጽናኛ ይሆነናል። (2 ነገሥት 7:2) ተመልከት።

5. ይህን ሁሉ ከመሞቱ በፊት አየ። አንዳንድ ጊዜ እግዚአብሔር የጸጋውን ብሩህ ግኝቶች ለሕዝቡ የሞት ጊዜያቸው ድጋፍ እንዲሆኑ ያቆያል። ከነዓን የዕማኑኤል ምድር ነበረች (ኢሳይያስ 8:8)፣ ስለዚህም እሷን ሲመለከት በክርስቶስ የምናገኛቸውን በረከቶች ተመልክቷል። የሰማይ ምሳሌ ነበረች (ዕብራውያን 11:16)፣ እምነትም የዚህ ነገር ምንነትና ማስረጃ ነው። ማስታወሻ፡- በክርስቶስ እምነት፣ በሰማይ ተስፋ፣ እና ከነዓንን በአይናቸው ይዘው የሚሞቱ ሰዎች ይህን ዓለም በብዙ ደስታ ሊለቁ ይችላሉ። የእግዚአብሔርን ማዳን እንዲህ ካየን በኋላ፣ “ጌታ ሆይ፣ አሁን ባሪያህን በሰላም አሰናብተው” ብለን በእርግጥ ልንል እንችላለን።

ሙሴ ይህን የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ምንም እንኳን አስቸጋሪ ቢመስልም፣ እንደ ሌሎቹ ትእዛዛት ሁሉ በፈቃደኝነት ታዘዘ። በዚህም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን መሰለ። ነገር ግን እርሱ በክብር፣ በሰላም፣ እና በጣም በቀላሉ ሞተ፤ አዳኙ ግን አሳፋሪና አሰቃቂ በሆነ መስቀል ላይ ሞተ። ሙሴ በጣም በቀላሉ ሞተ፤ እርሱም በእግዚአብሔር አፍ፣ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ሞተ። የእግዚአብሔር ባሪያዎች ሌላውን ሥራቸውን ሁሉ ከጨረሱ በኋላ በመጨረሻ መሞት አለባቸው፤ ጌታቸው በጠራቸው ጊዜ ሁሉ ወደ ቤታቸው ለመሄድ ፈቃደኞች መሆን አለባቸው (ሐዋ. 21:13)። የመቃብሩ ስፍራ አልታወቀም ነበር። ነፍስ ከእግዚአብሔር ጋር ዕረፍት ካገኘች፣ ሥጋው የት ቢያርፍ ብዙም አስፈላጊ አይደለም። የሥጋው ጥንካሬ አልተዳከመም ነበር፤ የአእምሮውም ኃይልና ንቃት አልቀነሰም ነበር፤ ማስተዋሉ እንደሁልጊዜው ግልጽ፣ ትውስታውም እንደወትሮው ጠንካራ ነበር። ይህ የአገልግሎቱ ዋጋ፣ የላቀ ትሕትናውም ውጤት ነበር። ለእርሱ የከበረ ሐዘን ተደረገለት። ያም ሆኖ፣ የደረሰብን ኪሳራ ምንም ያህል ታላቅ ቢሆንም፣ ራሳችንን ለሐዘን አሳልፈን መስጠት የለብንም። ወደ ሰማይ በደስታ ለመሄድ ተስፋ ካደረግን፣ ታዲያ ወደ መቃብር ስፍራ እያዘንን የምንሄደው ለምንድን ነው?

ቁጥር 5-8

እዚህ ላይ፣

I. የሙሴ ሞት (ቁ. 5)፦ የእግዚአብሔር አገልጋይ ሙሴ ሞተ። እግዚአብሔር ዮርዳኖስን እንደማይሻገር ነግሮት ነበር፤ መጀመሪያ ላይ ፍርዱ እንዲለወጥ በብርቱ ቢጸልይም፣ የእግዚአብሔር መልስ በቂው ሆነለት፤ ከዚያም በኋላ ስለዚያ ጉዳይ ዳግም አልተናገረም (ዘዳ. 3:26)። እንዲሁም የተባረከው አዳኛችን ጽዋው ከእርሱ እንዲያልፍ ጸለየ፤ ነገር ግን ሊሆን ስላልቻለ፣ 'አባት ሆይ፣ ፈቃድህ ይሁን' በማለት ተስማማ። ሙሴ በዓለም ላይ ለተወሰነ ጊዜ ለመኖር የመፈለግ ምክንያት ነበረው። እውነት ነው፣ አርጅቶ ነበር፤ ነገር ግን የአባቶቹን የሕይወት ዘመን አልደረሰም ነበር፤ አባቱ እንብራም 137 ዓመት ኖረ፤ አያቱ ቆሃት 133፤ ቅድመ አያቱ ሌዊ 137 (ዘጸ. 6:16-20)። ታዲያ ሕይወቱ ከማንም የበለጠ ጠቃሚ የነበረው ሙሴ፣ በተለይም የእርጅናን ድካም ሳይሰማ፣ እንደበፊቱ ሁሉ ለአገልግሎት ብቁ ሆኖ ሳለ፣ በ120 ዓመቱ ለምን መሞት ነበረበት? እስራኤል በዚያን ጊዜ እርሱን ማጣት አይችልም ነበር፤ የእርሱ አመራርና ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ግንኙነት በከነዓን ድል ወቅት እንደ ኢያሱ ድፍረት ሁሉ ታላቅ ደስታ ይሆንላቸው ነበር። ሙሴ ራሱ በምድረ በዳ ያለውን ድካም ሁሉ ካሳለፈ በኋላ፣ የከነዓንን ደስታ እንዳይቀምስ መከልከሉ ከባድ ነበር፤ የቀኑን ሸክም እና ሙቀት ከተሸከመ በኋላ፣ ሥራውን የማጠናቀቅን ክብር ለሌላ ሰው፣ ለልጁ ሳይሆን ለአገልጋዩ አሳልፎ መስጠቱ፣ እርሱም ወደ ሥራው መግባት ነበረበት። ይህ ለሥጋና ለደም ደስ የሚያሰኝ እንዳልነበረ መገመት እንችላለን። ነገር ግን ሰውዬው ሙሴ እጅግ የዋህ ነበር፤ እግዚአብሔር እንዲህ እንዲሆን ፈለገ፣ እርሱም በደስታ ተገዛ።

1.