1ኛ ነገሥት 4

4:1-19 በታላላቅ የሰሎሞን ቤተ መንግሥት ሹማምንት ምርጫ ላይ፣ ጥርጥር የለውም፣ ጥበቡ ተገለጠ። ከእነርሱም ብዙዎቹ በአባቱ ዘመን የነበሩት እነርሱው ናቸው። ቤተ መንግሥቱን ለማሟላት የሀገሪቱ አንድም ክፍል እንዳይታክፍ ዕቅድ ተሰናዳ፤ እያንዳንዱ የራሱን ድርሻ ቢልክም እንኳ።

ምዕራፍ 4 በቀደመው ምዕራፍ መጨረሻ ላይ እግዚአብሔር ለሰሎሞን የሰጠውን ጥበብ ምሳሌ አይተናል። በዚህ ምዕራፍ ደግሞ የሀብቱንና የብልጽግናውን ታሪክ እናገኛለን፤ ይህም እዚያ የተገባለት የተስፋ ቃል ሌላኛው ክፍል ነው። እዚህ ላይ፣

I. የቤተ መንግሥቱ ግርማ፣ የመንግሥት ባለሥልጣናቱ (ቁ. 1-6)፣ የቤተሰቡ አቅራቢዎች (ቁ. 7-19) እና ተግባራቸው (ቁ. 27, 28)።

II. ለምግቡ የሚቀርቡት ነገሮች (ቁ. 22, 23)።

III. የግዛቱ ስፋት (ቁ. 21-24)።

IV. የሕዝቡ ብዛት፣ ምቾትና ሰላም (ቁ. 20-25)።

V. የፈረሶቹ በረት (ቁ. 26)።

VI. ለጥበቡና ለትምህርቱ የነበረው ታላቅ ዝና (ቁ. 29-34)። ሰሎሞን እንዲህ ታላቅ ነበር፤ ነገር ግን ጌታችን ኢየሱስ ከእርሱ ይበልጥ ታላቅ ነበር (ማቴዎስ 12:42)፣ ምንም እንኳ የባሪያን መልክ ቢይዝም፤ ምክንያቱም መለኮት በታችኛው ትህትናው ውስጥ እንኳን፣ ንጉሣዊነትን በከፍተኛ ከፍታው ውስጥ ካለው በላይ እጅግ የላቀ ነው።

ቁጥር 1-19 እዚህ ላይ እናገኛለን፦

I. ሰሎሞን በዙፋኑ ላይ (ቁ. 1)፦ ንጉሥ ሰሎሞን ንጉሥ ነበር፤ ማለትም፣ እንደ ወራሾቹ በሁለት ነገዶች ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በእስራኤል ሁሉ ላይ ንጉሥ ሆኖ ተረጋግጦ ተመሠረተ። እርሱ ንጉሥ ነበር፤ ማለትም፣ እግዚአብሔር የሰጠውን ጥበብ ተጠቅሞ የንጉሥን ሥራና ግዴታ አከናውኗል። የሥራቸውን ጉዳይ በትኩረት የሚከታተሉና በሕሊና የሚሠሩ ሰዎች የቦታቸውን ስም እና ክብር ይጠብቃሉ።

II. የቤተ መንግሥቱ ታላላቅ ባለሥልጣናት፤ እነርሱን በመምረጥ ረገድ ጥበቡ በግልጽ ታይቷል። የሚስተዋለው ነገር ቢኖር፣ 1. ከእነርሱ አንዳንዶቹ በአባቱ ዘመን የነበሩት ሰዎች መሆናቸው ነው። ጻዶቅና አብያታር በዚያን ጊዜ ካህናት ነበሩ (2 ሳሙኤል 20:25)፤ አሁንም እንደዚያው ነበሩ፤ በዚያን ጊዜ አብያታር ቀዳሚ የነበረ ሲሆን፣ አሁን ግን ጻዶቅ ነበር። ኢዮሳፍጥ በዚያን ጊዜ ጸሐፊ ወይም የታላቁ ማኅተም ጠባቂ ነበር፤ አሁንም እንደዚያው ነበር። በናያ በአባቱ ዘመን በወታደራዊ ጉዳዮች ውስጥ ዋና ሰው ነበር፤ አሁንም እንደዚያው ነበር። ሺሻ የአባቱ ጸሐፊ ነበር፣ ልጆቹም የእርሱ ነበሩ፣ ቁ. 3። ሰሎሞን ጥበበኛ ሰው ቢሆንም፣ በዚህ ጉዳይ ከአባቱ የበለጠ ጥበበኛ ለመሆን አልፈለገም። ልጆች የአባቶቻቸውን ሀብት፣ ክብርና ሥልጣን ሲወርሱ፣ ሁኔታዎች በሚፈቅዱበት ጊዜ፣ እነርሱ የቀጠሯቸውን ሰዎች መቅጠርና ያመኗቸውን ሰዎች ማመን ለትዝታቸው የአክብሮት መግለጫ ነው። ብዙዎች ደግ ወላጆቻቸውን ተቃራኒ በመሆን ይኮራሉ። 2. የተቀሩት የካህናት ልጆች ነበሩ። የመንግሥቱ ዋና ሚኒስትር የካህኑ ጻዶቅ ልጅ አዛርያ ነበር። ሌሎች ሁለት ከፍተኛ ባለሥልጣናት የነቢዩ ናታን ልጆች ነበሩ፣ ቁ. 5። እነርሱን በማስቀደም፣ በነቢይ ስም ለወደደው ለደጉ አባታቸው የነበረውን የአመስጋኝነት ክብር አሳይቷል።

III. ለቤተ መንግሥቱ አቅራቢዎች፤ ሥራቸውም ከሀገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች ለንጉሡ ጠረጴዛና መጋዘኖች (ቁ. 7) እንዲሁም ለፈረሶቹ በረት (ቁ. 27, 28) ምግብ ማቅረብ ነበር፤ በዚህም ምክንያት፣ 1. ቤተ መንግሥቱ ሁልጊዜ በጥሩ ሁኔታ እንዲሟላ። ታላላቅ ሰዎች ከዚህ ጥሩ የቤት አያያዝን ይማሩ፤ እንደ አቅማቸው ለጋስ በመሆን ማውጣት፣ ነገር ግን በማቅረብ ረገድ አስተዋይ መሆን። የመልካም ሴት ባሕርይ ምግቧን ከሩቅ ማምጣቷ ነው (ምሳሌ 31:14)፤ ይህም ከሩቅ የተገኘና ውድ ሳይሆን፣ በተቃራኒው፣ ሁሉም ነገር በርካሽ ዋጋ በሚገኝበት ቦታ የተገዛ መሆኑ ነው። 2. በዚህም እርሱ ራሱና ወዲያውኑ የሚያገለግሉት ሰዎች ከብዙ ጭንቀት እንዲገላገሉ፣ እና የመንግሥትን ሥራ በይበልጥ እንዲያከናውኑ፣ ብዙ አገልግሎት ሳይጨነቁ፣ የሚያስፈልጋቸው ነገር ሁሉ ተዘጋጅቶላቸው እንዲሆን። 3. በዚህም የመንግሥቱ ክፍሎች በሙሉ የሀገራቸውን ምርቶች በመግዛትና ገንዘብ በማዘዋወር እኩል ተጠቃሚ እንዲሆኑ። በዚህም ኢንዱስትሪ ይበረታታል፣ በዚህም ምክንያት ሀብት ይጨምራል፣ ከቤተ መንግሥቱ በጣም ርቀው በሚገኙ ነገዶች ውስጥም ጭምር። የእግዚአብሔር አቅርቦት በግዛቱ ውስጥ ወዳሉ ሁሉም ቦታዎች ይደርሳል (መዝሙር 103:22)፤ የነገሥታት ጥበብና እንክብካቤም እንደዚያው መሆን አለበት። 4. ይህንን ኃላፊነት በብዙ ሰዎች እጅ መከፋፈሉ ጥበብ ነበር፤ ማንም ሰው በሥራው ጭንቀት ያለማቋረጥ እንዳይጫን ወይም ከትርፉ የተነሳ ከመጠን በላይ እንዳይበለጽግ፣ ነገር ግን ሰሎሞን በእያንዳንዱ ወረዳ ውስጥ፣ በቤተ መንግሥቱ ላይ ጥገኛ የሆኑ፣ እንደ አስፈላጊነቱ ለእርሱና ለጥቅሙ የሚያገለግሉ ሰዎች እንዲኖሩት። እነዚህ የምግብ አቅርቦት ኃላፊዎች፣ ለሠራዊት ወይም ለባሕር ኃይል ሳይሆን (ሰሎሞን በጦርነት ውስጥ አልነበረምና)፣ ለቤተ መንግሥቱ የነበሩ ሲሆን፣ እዚህ ላይ ተዘርዝረዋል፤ አንዳንዶቹ በቤተሰብ ስማቸው ብቻ ተጠርተዋል፣ ታላላቅ ሰዎች አገልጋዮቻቸውን እንደሚጠሩት፦ ቤን-ሑር፣ ቤን-ዴካር፣ ወዘተ.፣ ምንም እንኳ አንዳንዶቹ የራሳቸው ስሞችም ቢኖራቸውም። ከእነርሱ ሁለቱ የሰሎሞንን ሴቶች ልጆች አግብተዋል፣ ቤን-አቢናዳብ (ቁ. 11) እና አኪማዓጽ (ቁ. 15)፤ የሥራ ሰዎችን ማግባታቸውም ለእነርሱ ውርደት አልነበረም። ከተስፋ ቃል ኪዳን ጋር እንግዳ ከሆኑ የነገሥታት ልጆች ይልቅ፣ የእስራኤላውያን የሆኑ የአባታቸው ቤተ መንግሥት ባለሥልጣናትን ማግባት የተሻለ ነው። የጌበር ልጅ በራሞት-ገለዓድ ነበር (ቁ. 19)፣ ጌበር ራሱም በሲሆንና በኦግ ምድር ነበር፣ ይህም ራሞትንና ማሃናይምን ያጠቃልላል፣ ቁ. 14። ስለዚህም በዚያ ምድር ውስጥ ብቸኛው ባለሥልጣን ተብሎ ተጠቅሷል፣ ምክንያቱም በቁ. 13, 14 የተጠቀሱት ሌሎች ሁለቱ በእርሱ ላይ ጥገኛ ስለነበሩና ለእርሱ የበታች ስለነበሩ ነው።

4:20-28 የእስራኤል ዘውድ ሰሎሞን እንደለበሰው ያህል ብሩህ ሆኖ በጭራሽ አያውቅም ነበር። በሁሉም አቅጣጫ ሰላም ነበረው። በዚህም መንግሥቱ የመሲሑ መንግሥት ምሳሌ ነበር፤ ምክንያቱም አሕዛብን ርስት አድርጎ እንዲያገኝ፥ ነገሥታትም እንዲሰግዱለት ተስፋ ተሰጥቶታል። የጌታ ኢየሱስ የታመኑ ተገዢዎች ሁሉ መንፈሳዊ ሰላም፣ ደስታና ቅዱስ ደኅንነት በእስራኤል ሁኔታ ምሳሌ ተደርጎ ታይቷል። የእግዚአብሔር መንግሥት እንደ ሰሎሞን ዘመን መብልና መጠጥ ሳይሆን፣ ከዚህ እጅግ የላቀ፣ ጽድቅ፣ ሰላምና በመንፈስ ቅዱስ የሆነ ደስታ ነው። ብዛት ያላቸው አገልጋዮቹና ብዙ ሰዎች ወደ እርሱ መምጣታቸው በየዕለቱ በሚዘጋጀው ስንቅ ይታያል። በዚህም ክርስቶስ ሰሎሞንን እጅግ ይበልጠዋል፤ እርሱ ሁሉንም ተገዢዎቹን የሚመግብ በሚጠፋ እንጀራ ሳይሆን፣ ለዘላለም ሕይወት በሚያቆይ እንጀራ ነው።

ቁጥር 20-28 በእርግጥም ሰሎሞን የነበረው ዓይነት መንግሥትና ቤተ መንግሥት፣ እዚህ እንደተገለጸው፣ ከቶም ለሌላ ንጉሥ አልነበረም።

I. እንዲህ ያለ መንግሥት። የእስራኤል ዘውድ ሰሎሞን በለበሰው ጊዜ ያህል ደምቆ አያውቅም ነበር፤ በአባቱ ዘመን፣ ወይም ከእርሱ በኋላ በመጡት ነገሥታት ዘመን ከቶም እንዲህ ደምቆ አያውቅም። ያ መንግሥትም በዚያን ጊዜ እንደነበረው የመሲሑ መንግሥት የከበረ ምሳሌ ሆኖ አያውቅም። እዚህ የተሰጠው መግለጫ በመዝ. 72 ላይ ስለ እርሱ ያለንን ትንቢቶች ሙሉ በሙሉ የሚመልስ ነው፤ ይህም መዝሙር ለሰሎሞን የተጻፈ ቢሆንም ክርስቶስን የሚያመለክት ነው።

1. የመንግሥቱ ግዛቶች ሰፊዎች ነበሩ፤ ግብር የሚከፍሉለትም ብዙዎች ነበሩ፤ ስለዚህም ከባሕር እስከ ባሕር ግዛት እንደሚኖረው በመዝ. 72:8-11 ተነግሮ ነበር። ሰሎሞን በምርጫው ተገዢዎቹ በሆኑት በእስራኤል ሁሉ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በግድ ተገዢዎቹ በሆኑት በአጎራባች መንግሥታት ሁሉ ላይ ነገሠ። ከኤፍራጥስ ወንዝ በሰሜን ምሥራቅ እስከ ግብፅ ድንበር በደቡብ ምዕራብ ያሉ ነገሥታት ሁሉ ለእርሱ በመገዛትና ዘውዳቸውን ከእርሱ በመቀበል ክብሩን ከፍ ከማድረግም በላይ፣ እርሱን በማገልገልና ስጦታዎችን በማምጣት ሀብቱን ጨመሩለት (ቁ. 21)። ዳዊት በተሳካላቸው ጦርነቶቹ አማካኝነት ለዚህ ተገዥነት አስገደዳቸው፤ ሰሎሞንም በሚያስደንቅ ጥበቡ ቀላልና ምክንያታዊ አደረገው፤ ምክንያቱም ሰነፍ ለልበ ብልህ ባሪያ መሆኑ ተገቢ ነው። ስጦታዎችን ከሰጡት፣ እርሱ መመሪያዎችን ሰጣቸው፤ የራሱን ሕዝብ ብቻ ሳይሆን የሌሎች ብሔራትንም ሕዝብ ዕውቀትን አስተማረ፤ ጥበብም ከወርቅ ይበልጣል። በሁሉም አቅጣጫ ሰላም ነበረው (ቁ. 24)። ከእርሱ በታች ከነበሩት ብሔራት አንዳቸውም ቀንበሩን ለመጣል ወይም ለማወክ አልሞከሩም፤ ይልቁንም በእርሱ ላይ ጥገኛ በመሆናቸው ደስተኞች እንደሆኑ አሰቡ።