1ffaa Mootota 4

4:1-19 Filannoo sadoon gurguddoo mana mootummaa Solomoon keessatti, shakkii malee, ogummaan isaa ifatti mul'ate. Hedduun isaanii warra yeroo abbaa isaa turaniidha. Karoorri tokko ni mijaa'e, kanaanis kutaan biyyattii tokkollee mana mootummaa isaa dhiheessuuf hin hirdhanne, garuu tokkoon tokkoon isaanii qooda isaanii erganii.

Gonfoon Israa'el Solomoon yeroo uffate caalaa takkaa akkanaan calaqqisee hin beeku. Gama hundaan nagaa qaba ture. Kana keessatti, mootummaan isaa kan Maseehichaa fakkeenya ture; sababii Isaaf waadaan galeef, akka saboota Ormaa dhaala Isaa godhatu, fi akka moototni isaaf sagadan. Nagaan hafuuraa, gammachuun, fi naga-qabeessummaan qulqulluun warra Gooftaa Yesuusitti amanamoo hundaaf kan Israa'elii sanaan fakkeeffame ture. Mootummaan Waaqayyoo, akka kan Solomoonii ture sanatti, nyaataa fi dhugaatii miti, garuu, kan sana irra safara hin qabne caalu, qajeelummaa, nagaa, fi gammachuu Hafuura Qulqulluutti. Tajaajiltoonni isaa baay'inni isaanii guddaa ta'uu, fi namoonni hedduun gara isaatti dhufuu isaanii, qophii nyaataa guyyaa guyyaan godhamuun mul'ata. Kana keessatti, Kiristoos Solomooniin baay'ee caala; inni saba isaa hunda midhaan baduun utuu hin taane, garuu isa jireenya bara baraaf turaatiin nyaachisa.

Mootummaa akkasii fi mana mootummaa akkasii, dhugumaan mootiin tokkollee hin qabaanne, akkuma kan Solomoon asitti ibsame.

I. Mootummaa akkasii. Gonfoon Israa’el yeroo Solomoon uffate caalaa yoomiyyuu ifee hin beeku, yeroo abbaa isaa, yeroo mootota isa booda dhufanii tokkollee hin ifne; mootummaan sun yeroo sana caalaa mootummaa Masiihichaa kan fakkeesse hin turre. Ibsi asitti kenname raajii Faarfannaa 72 irratti waa’ee isaa qabnu guutummaatti kan deebisu dha, kunis faarfannaa Solomooniif ta’us, Kiristoosiin kan ilaallatu dha.

1. Daangaan mootummaa isaa bal’aa ture, akkasumas mootummoonni isaaf gibira kennan hedduu turan; akkasumas inni galaana irraa hanga galaanaatti akka bulchu raajiin dubbatameera, Far. 72:8–11. Solomoon Israa’el hunda qofa osoo hin taane, isaanis fedhii isaaniitiin bitamtoota isaa turan, mootummoota ollaa hunda irrattis ni bulcha ture, isaanis dirqamaan bitamtoota isaa turan. Mootonni hundi laga Efraaxiis irraa kaasee gara kaaba-bahaatti, hanga daangaa Gibxii gara kibba-dhihaatti, ulfina isaaf kennuudhaan fi gonfoota isaanii irraa qabaachuudhaan ulfina isaaf dabaluu qofa osoo hin taane, isa tajaajiluudhaan fi kennaa isaaf fiduudhaan qabeenya isaaf dabalan, lak. 21. Daawit waraana isaa milkaa’ina qabuun isaan dirqamaan akka bitaman godhe, Solomoonis ogummaa isaa dinqisiisaa ta’een salphaa fi qajeelaa taasise; sababiin isaas gowwaan nama garaa ogummaa qabuuf hojjetaa ta’uun sirrii dha. Yoo kennaa isaaf kennan, inni immoo qajeelfama isaaniif kenne, akkasumas saba isaa qofa osoo hin taane, saba biroo barsiisa ture: ogummaan warqee caala. Karaa hundaan nagaa qaba ture, lak. 24. Saboota isaaf bitaman keessaa tokkollee hidhaa isaa gatuuf yookiin isa jeequuf hin yaanne, garuu isa irratti hirkachuudhaan ofii isaanii gammadoo akka ta’an yaadan. Kana keessatti mootummaan isaa kan Masiihichaa fakkeessa ture; sababiin isaas inni saba Waaqayyoo hin beekne akka dhaala isaatti akka qabaatu fi mootonni isa akka waaqeffatan waadaa galeera, Isa. 49:6, 7; 53:12.

2. Bitamtoonni mootummaa isaa fi jiraattonni isaa hedduu fi gammadoo turan. (1.) Isaan baay’ee turan, biyyattinis baay’ee jiraattota qabdi turte (lak. 20): Yihudaan fi Israa’el baay’ee turan, lafti gaariin sunis hunda isaanii jiraachisuuf ga’aa ture. Baay’ina isaaniitiin akka cirracha galaanaa turan. Amma waadaan Abrahaamiif waa’ee sanyii isaa dabaluu ilaalchisee kenname (Uma. 22:17), akkasumas waa’ee daangaa bulchiinsa isaanii (Uma. 15:18) raawwatameera. Kun humna isaanii fi bareedina isaanii, ulfina mootii isaanii, sodaachisa diinota isaanii, fi qabeenya biyyattii guddisuu ture. Yoo baay’ina isaaniitiin bakki tokko isaanitti dhiphate, gara biyyoota isaaniif bitamanitti bu’aa qabeessa ta’een godaanuu danda’u. Israa’el inni hafuuraa kan Waaqayyoo hedduu dha, yoo xiqqaate yeroo hundi isaanii walitti dhufan akkas ta’u, Mul. 7:9. (2.) Isaan salphaa turan, nagaan yookiin amantaa fi mirkaneeffannaa wajjin jiraatan (lak. 25), mootii isaanii yookiin hojjettoota isaa hin hinaafne, isaaf yookiin walii isaaniif hin mufanne, akkasumas diinota alaa yookiin keessaa irraa sodaa yookiin balaa tokkollee hin qaban. Isaan gammadoo turan, kana beeku, nagaan turan, akkasumas ofii isaanii akkasitti yaaduuf fedhii qaban. Namni hundinuu muka wayinii isaa fi muka harbuu isaa jala jiraata ture. Solomoon qabeenya nama tokkoo hin tuqne, iddoo wayinii fi iddoo ejersaa isaanii ofii isaaf hin fudhanne, akkuma yeroo tokko tokko amalli mootii ture (1 Sam. 8:14), garuu wanta qaban kan ofii isaanii jedhanii waamuu danda’u turan: inni nama hundaa qabeenya isaa qabaachuu fi itti fayyadamuu keessatti eegaa ture. Warri muka wayinii fi muka harbuu qaban, firii isaanii ofii isaanii nyaatan; nagaan biyyattii baay’ee guddaa waan tureef, yoo barbaadan, akkuma dallaa magaalaa keessa jiraatan, gaaddisa isaanii jala nagaan jiraachuu danda’u turan. Yookiin, sababiin isaas muka wayinii cinaa mana isaanii qabaachuun baramaa waan tureef (Far. 128:3), muka wayinii isaanii jala jiraatu jedhamu. (3.) Qabeenya isaanii fayyadamuu keessatti gammadoo turan, nyaachaa fi dhugaa, akkasumas gammachuu qabaachaa, lak. 20. Solomoon ofii isaa qofaaf nyaata gaarii hin qabne, garuu bitamtoota isaa hunda, sadarkaa isaaniitti, akkasuma akka godhan dandeessise, akkasumas Waaqayyo qabeenya isaanii akka isaan itti fayyadaman, osoo hin kuufatin, akka isaaniif kenne barsiise. Namni hojii harka isaa nyaachuu caalaa wanti gaariin hin jiru (Lal. 2:24), akkasumas garaa gammadaa wajjin, Lal. 9:7. Abbaan isaa, Faarfannaa keessatti, saba isaa gara jajjabina tokkummaa Waaqayyoo geesse, amma immoo inni gara wantoota gaarii jireenya kanaa haala mijataa ta’een fayyadamuu geesse.