ምናሴ

ምናሴ በዅር ወዲ ዮሴፍን ኣስናትን እዩ ነይሩ፣ ቅድሚ ጥሜት ግብጺ ምምጽኡ ድማ ተወሊዱ። እስራኤል (ወይ 'ያዕቆብ') ንደቂ ዮሴፍ ምስ ባረኾም፣ ዮሴፍ እኳ እንተተቓወመ፣ ንንእሽቶ ወዲ ኤፍሬም ዓብዪ በረኸት ሃቦ። ነገድ ምናሴ ምስ ኤፍሬም ሓደ ካብቶም ዓሰርተ ክልተ ነገዳት እስራኤል ኰነ። ብዘመን ምውጻእ፣ ነገድ ምናሴ ብሕዝቢ ቚጽሪ ተቚጺሩ ኣብ ትሕቲ ባንዴራኦም ኣብ ሰፈር ተሰሪዑ ነይሩ። ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም ህዝቢ ነይሮምዎም፣ ንሰራዊት እውን ኣበርክቶ ገይሮም። ካብቶም ፍሉጣት ወለዶታት ምናሴ፣ ሓደ ካብቶም ንከነኣን ንምስላዕ ዝተላእኩ ዓሰርተ ክልተ ሰለይቲ ዝነበረ ጋዲ፣ ከምኡውን ኣቦኦም ወዲ ስለዘይወለደ ኣብ መንጎ ኣቦሓጎታቶም ውርሲ ዝተቐበላ ኣዋልድ ጸሎፍሓድ ይርከባ። ምድሪ ተስፋ ምስ ተመቕለት፣ ፍርቂ ነገድ ምናሴ ኣብ ምብራቕ ሩባ ዮርዳኖስ ሰፈረ፣ እቲ ሓደ ፍርቂ ድማ ኣብ ምዕራብ ዮርዳኖስ ሰፈረ። እቲ ምብራቓዊ ክፍሊ ምናሴ ምስ ሮቤልን ጋድን ሓቢሩ ናብ ውርሶም ቅድሚ ምምላሶም ንከነኣን ብምውራር ሓጊዞም። እቲ ምዕራባዊ ክፍሊ ምናሴ ድማ ከተማታትን ግዝኣታትን፣ ንጎላን እታ ከተማ ዕቝባ ዝኾነት፣ ሓዊሱ ተቐበለ። ኣብ ታሪኽ እስራኤል፣ ነገድ ምናሴ ኣገዳሲ ተራ ተጻዊቱ። ኣብ ወራር ከነኣን ተሳቲፎም፣ ምስ ጌዴዎን ሓቢሮም ንምድያማውያን ተዋጊኦም፣ ከምኡውን ሰራዊት ዳዊት ተጸንቢሮም። ይኹን እምበር፣ ንግዝኣታቶም ብምሉኡ ዘይምውራርን ምስ ካልኦት ነገዳት ከም እተፈላለዩ ግጭታት ዝኣመሰሉ ሽግራት እውን ኣጋጢሞምዎ። ኣብቶም ድሕረኛ ትንቢታት፣ ምናሴ ከም ክፋል እታ ዝተመልሰት እስራኤል ተጠቒሱ። እቲ ነገድ ድማ ኣብ መጽሓፍ ራእይ ካብቶም እተሓትሙ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ተዘርዚሩ ኣሎ። ምናሴ ነገድ ምናሴ ዝተዋህቦ ግዝኣት ንምምልካት እውን የገልግል። ውርሲ እቲ ነገድ ኣብ መንጎ ምብራቓዊን ምዕራባዊን ክፍሊ ምድሪ ተስፋ ተመቒሉ ነይሩ። እቲ ምብራቓዊ ክፍሊ ግዝኣት ምናሴ ብወለዶ ምናሴ ብያኢር ተወሪሱ ዓድታት ያኢር ተባሂሉ ተሰይሙ። እዚ ዞባ እዚ ብንኣሽቱ ከተማታቱን ዓድታቱን ይፍለጥ ነይሩ። እቲ ምዕራባዊ ክፍሊ ግዝኣት ምናሴ ኣብ ልቢ ከነኣን ይርከብ ነይሩ። ከም ቤት-ሳን፣ ይብልዓም፣ ዶር፣ ዔን-ዶር፣ ታዕናክን መጊዶን ዝኣመሰላ ከተማታት ምስ ዓድታተን የጠቓልል። ይኹን እምበር፣ ምናሴውያን ንከነኣናውያን ካብዘን ከተማታት ብምሉኡ ከውጽእዎም ኣይከኣሉን። ግዝኣት ምናሴ ኣብ ዞባ ባሳን እትርከብ ከተማ ዕቝባ ዝኾነት ጎላን እውን የጠቓልል። እዛ ከተማ እዚኣ ብዘይፍላጥ ንሞት ካልእ ሰብ ምኽንያት ንዝኾነ ሰብ መዕቈቢ ቦታ ተባሂላ ተመዲባ ነይራ። ግዝኣት ምናሴ ንከነኣን ብምውራር፣ ንምድሪ ኣብ መንጎ ነገዳት ብምምቃልን ከተማታት ዕቝባ ብምምስራትን ኣብ ዝብል ኣውድ ተጠቒሱ። ከምኡውን ብዘመን ንጉስ እስራኤል ጰቃሕ ንቤት ዳዊት እሙናት ኾይኖም ዝጸንሑ ዞባታት ኣብ ዝገልጽ ጽሑፍ እውን ተጠቒሱ ኣሎ።