ቀድሞናውያን

ቀድሞናውያን ብእግዚአብሔር ንዘርኢ ኣብርሃም ንምሃብ ተስፋ ካብ እተዋህበቶም ምድሪ ካብቶም ነበርቲ ዝነበሩ ካብ ዓሰርተ ከነኣናውያን ጉጅለታት ህዝቢ ሓደ ኮይኖም ብዘፍ 15:19ተጠቒሶም ኣለዉ። እቲ ኣውድ ናይዚ ክፍሊ ኪዳን ኣብርሃም እዩ፣ በዚ ድማ እግዚአብሔር ንኣብርሃም ምድርን፣ ዘርእን በረኸትን ከም ዝህቦ ቃል ብምእታው ኪዳን ገይሩ እዩ (ዘፍ 15:18-21)። ቀድሞናውያን ምስ ካልኦት ከነኣናውያን ጉጅለታት ማለትም ምስ ቄናውያን፣ ቅንዛውያን፣ ኬጢያውያን፣ ፌርዛውያን፣ ራፋይም፣ ኣሞራውያን፣ ከነኣናውያን፣ ጌርጌሳውያን ከምኡ’ውን ኢያቡሳውያን ተዘርዚሮም ኣለዉ (ዘፍ 15:19-21)። እዞም ጉጅለታት እስራኤላውያን ንምድሪ ቅድሚ ምውራሮም ነበርቲ ምድሪ ከነኣን ነበሩ። ኣብ ዝርዝር ህዝብታት ከነኣን ካብዚ ሓንሳብ ምጥቃስ ወጻኢ፣ ብዛዕባ ቀድሞናውያን ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣይተዋህበን። ቅኑዕ ቦታኦም፣ ባህሎምን ታሪኾምን ኣይፍለጥን። ቀድሞናውያን ኣብ ዝርዝር ህዝብታት ከነኣን ምእታዎም ንኣብርሃም እተዋህበቶ ተስፋ ምድሪ ክንደይ ሰፊሕ ከም ዝኾነን እስራኤላውያን ንምድሪ ንምውራስ ዘጋጥሞም ዝነበረ ብድሆታት የጕልሕ። ብተወሳኺ፣ ኣብታ ምድሪ ብዙሓት ከነኣናውያን ጉጅለታት እኳ እንተነበሩ፣ እግዚአብሔር ንኣብርሃም ዝኣተዎ ኪዳን ብምፍጻም ዘለዎ ተኣማንነት የጕልሕ።