ሆዳውያ

ሆዳውያ ድሕሪ ምምላሱ ካብ ምርኮ ባቢሎን፡ ኣብ ኢየሩሳሌም ካብ ዝነበሩ ብንያማውያን ሓደ ከም ዝነበረ ኣብ1ኛ ዜና 9:7ተጠቒሱ ኣሎ። ንሱ ምስ ካልኦት ኣባላት ዓሌቱ ሓቢሩ፡ ንኸተማ ዳግማይ ንምምስራት ካብቶም ቀዳሞት ዝመጹ ሰባት ተቖጺሩ ኣሎ። ብንያማውያን ካብ እስራኤል (ወይ 'ያዕቆብ') ንእሽቶ ወዲ ብንያሚን ዝወጹ፡ ካብቶም ዓሰርተ ክልተ ዓሌታት እስራኤል ሓደ ነበሩ። ብ586 ቅ.ል.ክ. ባቢሎን ንይሁዳ ድሕሪ ምድምሳሳ፡ ብዙሓት እስራኤላውያን ናብ ምርኮ ተወስዱ ነበሩ። ንጉስ ፋርስ ቂሮስ ኣይሁድ ናብ ሃገሮም ንኽምለሱ ምስ ፈቐደ፡ ንሆዳውያን ከም ዝርከብዎም ገለ ብንያማውያን ንኢየሩሳሌም ዳግማይ ንምምስራት ካብቶም ቀዳሞት ዝመጹ ሰባት ነበሩ። ዳግማይ ምምስራት ኢየሩሳሌም ኣብ ታሪኽ እቲ ህዝቢ ዓቢ ፍጻሜ ነበረ፤ ምኽንያቱ ምምላስ እቲ ህዝቢን ዳግማይ ምህናጽ ቤተ መቕደስ ምጅማሩን ስለ ዘመልክት። ካብቶም ቀዳሞት ተመላሲታት ሓደ ብምዃኑ፡ ሆዳውያ ኣብታ ከተማ ማሕበረሰብ ኣይሁድ ዳግማይ ንኽምስረት ኣብ ምግባር ግደ ተጻዊቱ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ብዛዕባ ሆዳውያ ከምኡ'ውን ብዛዕባ ካልኦት ብንያማውያን ምጥቃሱ፡ ድሕሪ ምርኮ እውን እንተኾነ፡ ኩሎም ዓሌታት እስራኤል ኣብ ህይወትን ታሪኽን እቲ ህዝቢ ዘለዎም ኣገዳስነት የጕልሕ።