መዝሙር ዳዊት 68

መዝሙር 68። እዚ ብሉጽ መዝሙር እዩ፣ ግናኸ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ሓቀኛ ትርጉሙ ንምርካብ ቀሊል ኣይኮነን፤ ከመይሲ ኣብዚ ከምኡውን ኣብ ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት ጸልማትን ንምርዳእ ከቢድን ዝኾኑ ነገራት ኣለዉ። ዳዊት እዚ መዝሙር እዚ መዓስ ወይ ብኸመይ ኣጋጣሚ ከም ዝጸሓፎ ግሉጽ ኣይኮነን፤ ግናኸ ምናልባት ኣምላኽ ካብ ኵሎም ጸላእቱ ዕረፍቲ ምስ ሃቦ፣ ታቦት (ምልክት ናይ ኣምላኽ ምህላውን ምሳሌ ናይ ክርስቶስ ምብራህን ዝነበረ) ካብ ቤት ኣቤድኤዶም ናብቲ ኣብ ጽዮን ዝሰርዖ ድንኳን ዘምጽኣሉ እዋን ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ከመይሲ እቶም ቀዳሞት ቃላት ሙሴ ታቦት ኣብ ዝዛወረሉ እዋን ዝተጠቕመሉ ጸሎት እዮም፣ ዘሁ. 10:35። ካብዚ ድማ ብመንፈስ ትንቢት ተመሪሑ ብዛዕባ መሲሕ፣ ናብ ሰማይ ምዕራጉ፣ ከምኡውን ኣብ ዓለም መንግስቱ ምቛም ክብሪ ዘለዎም ነገራት ተዛረበ።

I. ብጸሎት ይጅምር፣ ንጸላእቲ ኣምላኽ (ቁ. 1, 2) ከምኡውን ንህዝቡ (ቁ. 3)።

II. ናብ ምስጋና ይቕጽል፣ እዚ ድማ ነቲ ዝተረፈ መዝሙር ዝሕዝ እዩ፣ ንኹሉ ኣምላኽ ንኸመስግን ይጽውዕ (ቁ. 4, 26, 32) ከምኡውን ብዙሕ ነገራት ከም መበገሲ ምስጋና ይገልጽ።

1. ዓብይነትን ጽቡቕነትን ናይ ኣምላኽ (ቁ. 4-6)።

2. ኣምላኽ ንህዝቡ ቅድሚ ሕጂ ዝገበሮም ግሩም ግብራት፣ ብምድረበዳ ምምራሖም (ቁ. 7, 8)፣ ኣብ ከነኣን ምትካሎም (ቁ. 9, 10)፣ ኣብ ልዕሊ ጸላእቶም ዓወት ምሃቡ (ቁ. 11, 12)፣ ከምኡውን ካብ ኢድ ጨቋኒኦም ምድሓኑ (ቁ. 13, 14)።

3. ፍሉይ ምህላው ኣምላኽ ኣብ ቤተ ክርስትያኑ (ቁ. 15–17)።

4. ምዕራግ ክርስቶስ (ቁ. 18) ከምኡውን ምድሓን ህዝቡ ብእኡ (ቁ. 19, 20)።

5. ክርስቶስ ኣብ ልዕሊ ጸላእቱ ዝረኽቦም ዓወታት፣ ከምኡውን ንቤተ ክርስትያኑ ዝህቦም ጸጋታት (ቁ. 21–28)።

6. ብምጽንባር ኣህዛብ ምፍፋሕ ቤተ ክርስትያን (ቁ. 29–31)።

በዚ ድማ ነቲ መዝሙር ብፍርሃት ናይ ኣምላኽ ክብረትን ጸጋን ብምእማን ይዛዝሞ (ቁ. 32–35)። ነዚ መዝሙር እዚ ኣብ እንዝምረሉ እዋን ብግቡእ ክንትንከፍ ክንጽዕር ይግባእ።

ንሓለቓ መዘምራን። መዝሙር ወይ ደርፊ ዳዊት።

ቁጥር 1-6። ኣብዚኣቶም ቁጽርታት፣

I. ዳዊት ኣምላኽ ብኽብሩ ክግለጽ ይጽሊ፣

1. ንምብትታን ጸላእቱ (ቁ. 1, 2)፡ "ኣምላኽ ይትንስእ፣ ከም ዳኛ ንኣኦም ፍርዲ ንምሃብ፣ ከም ሓለቓ ሰራዊት ናብ ውግእ ንምእታውን ንምፍጻምን፤ ይብተኑ እሞ ካብ ቅድሚኡ ይሃድሙ፣ ቦታኦም ሒዞም ክጸንሑ ዘይክእሉ፣ ንምስኡ ምዋጋእስ ይትረፍ። ኣምላኽ ይትንስእ፣ ከምቲ ጸሓይ ብሓይላ እትወጽእ፤ ደቂ ጸልማት ድማ ይብተኑ፣ ከምቲ ጽላሎት ምሸት ካብ ቅድሚ ዝወጽእ ጸሓይ ዝሃድም። ከም ትኪ ብንፋስ ይባረሩ፣ እቲ ጸሓይ ክሽፍን ዝመስል፣ ግናኸ ብቕጽበት ዝብተን፣ ዝተረፈ ነገር ድማ የብሉን። ከም ሽምዓ ኣብ ቅድሚ ሓዊ ይምዕምዑ፣ እቲ ብቕጽበት ዝመቅቕ።" ከምዚ ገይሩ ዳዊት ኣብ ጸሎት ሙሴ ይምስክር፣ ንርእሱን ንግዜኡን ብምጥቃም ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንቅዱሳት ጽሑፋት ጸሎታት ከመይ ጌርና ክንጥቀም ከም ዘሎና ንምምሃር የሰፍሖ። ብተወሳኺ፣ ናብ ዓወት መድሓኒ ኣብ ልዕሊ ጸላእቲ እዛ መንግስቲ እዚኣ ይጥምት፣ ከመይሲ ንሱ ነቶም እስራኤል ብምድረበዳ ዝመርሖም መልኣኽ ኪዳን እዩ ነይሩ። ማስታወሻ፡ (1.) ንኣምላኽ ጸላእቲ ዝኾኑን ዝጸልእዎን፣ ምስቲ ናይ ቀደም ተመን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ማእከል ሰባትን ኣብ ልዕሊ ዘርኢ ሰበይትን ዝተሓበሩ፣ ኣለዉ፣ ነይሮም፣ ንዘለኣለም ድማ ክህልዉ እዮም። (2.) ንኣምላኽ ጸላእቲ ዝኾኑ እኩያት ጥራይ እዮም፣ ደቂ እኩይ። (3.) ንጸላእትና ከምኡ መጠን ክንጽልየሎም እንተኾነ እኳ፣ ንጸላእቲ ኣምላኽ ከምኡ መጠን ክንጽልየሎም ይግባእ፣ ኣብ ልዕሊ ጽልኦም ንእኡን ኣብ ልዕሊ ኵሉ ፈተነኦም ኣብ መንግስቱ። (4.) ኣምላኽ እንተተንስአ ጥራይ፣ ኵሎም ዘይተነሳሕትን ዘይተዓረቕትን ጸላእቱ፣ ክብሪ ንምሃብ ዘይደልዩ፣ ብርግጽን ብቕጽበትን ክብተኑ፣ ክባረሩ፣ ከምኡውን ኣብ ቅድሚኡ ክጠፍኡ እዮም፤ ከመይሲ ንኣምላኽ ልቡ ኣደልዲሉ ዝሰመረ የልቦን። መዓልቲ ፍርዲ ናይ ዘይእሙናት ሰባት ምሉእ ከምኡውን ናይ መወዳእታ ጥፍኣት መዓልቲ ክትከውን እያ (2 ጴጥ. 3:7)፣ እቶም ኣብቲ እግዚአብሔር ሽዑ ዝግለጸሉ ነበልባል ሓዊ ከም ሽምዓ ዝመቅቑ፣ 2 ተሰ. 1:8።

2. ንምጽንናዕን ሓጎስን ናይ ህዝቡ (ቁ. 3)፡ "ጻድቃን ይሕጎሱ፣ እቶም ሕጂ ኣብ ሓዘን ዘለዉ፤ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብጽቡቕ ምህላዉ ይሕጎሱ። ኣምላኽ ሓጎስ ህዝቡ እዩ፤ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣብ ዝመጹሉ እዋን ይሕጎሱ፣ እወ፣ ብዝያዳ ይሕጎሱ፣ ብሓጎስ ይሕጎሱ።" ማስታወሻ፡ ብኣምላኽ ዝሕጎሱ ሰባት ብዝያዳ ሓጎስ ክሕጎሱ ምኽንያት ኣለዎም፤ ነዚ ሓጎስ እዚ ድማ ንኹሎም ቅዱሳን ክንምነየሎም ይግባእ፣ ከመይሲ ናቶም እዩ። ብርሃን ንጻድቃን ተዘሪኡሎም ኣሎ።

II. ንኣምላኽ ብኽብራዊ ምግላጻቱ የመስግኖ፣ ከምኡውን ንእኡ ንኸመስግን፣ ንስሙ ንኽዝምር፣ ከምኡውን ንኸኽብሮ ይጽውዓና፣

1. ከም ዓብዪ ኣምላኽ፣ ብዘይገደብ ዓብዪ (ቁ. 4)፡ ብስሙ ያህ ኣብ ሰማያት ይጋልብ። ንሱ ምንጪ ኵሉ ምንቅስቓስ ሰማያዊ ኣካላት እዩ፣ ከምቲ ብሰረገላ ዝጋልብ ዝጅምሮ፣ ይመርሖምን የካይዶምን፣ ልዑል ትእዛዝ ናይ ሰማያዊ ጽልዋታት ኣለዎ፤ ንሓገዝ ህዝቡ ኣብ ሰማያት ይጋልብ (ዘዳ. 33:26)፣ ብኸምዚ ፍጥነት፣ ብኸምዚ ሓይሊ፣ ከምኡውን ካብ ምቅዋም ወጻኢ። ነዚኣቶም ብስሙ ያህ፣ ወይ የሆዋ፣ ርእሱ ዝኸኣለን ንርእሱ ዝበቅዕን ህላዌ ይገዝኦም፤ ምንጪ ኵሉ ህላዌ፣ ሓይሊ፣ ምንቅስቓስ፣ ፍጽምና፤ እዚ ስሙ ንዘለኣለም እዩ። ከምዚ ጌርና ንኣምላኽ ኣብ እንውድሰሉ እዋን ኣብ ቅድሚኡ ክንሕጎስ ይግባእ። ቅዱስ ሓጎስ ብኣምላኽ ምስቲ ክንሰግደሉ ዝግባእ ኣኽብሮትን ፍርሃት ኣምላኽን ብጽቡቕ ክኸይድ እዩ።

2. ከም ጸጋዊ ኣምላኽ፣ ኣምላኽ ምሕረትን ለዋህ ምሕረትትን። ንሱ ዓብዪ እዩ፣ ግናኸ ንሓደ እኳ ኣይነዓቕን፣ ንዝተሓተ እኳ ኣይነዓቕን፤ ብተወሳኺ፣ ዓብዪ ሓይሊ ዘለዎ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ፣ ንሓይሉ ንምሕጋዝ እቶም ዝተጨነቑ ይጥቀመሉ፣ ቁ. 5, 6። ዘኽታማት፣ መበለታት፣ በይኖም ዝነብሩ፣ ንእኡ ኵሉ ዝኸውን ኣምላኽ ይረኽብዎ። ጽቡቕነት ኣምላኽ ክንደይ ክብሩ ምዃኑ ኣስተብህል። እቲ ብስሙ ያህ ኣብ ሰማያት ዝጋልብ፣ ንጉስ ነገስታትን ጐይታ ጐይተትን፣ ከምኡውን ልዑላዊ መራሒ ኵሉ ጉዳያት ሃገራትን ህዝብታትን ኮይኑ ብቕጽበት ክውደስ ነይሩዎ ዝብል ሓሳብ ክመጽእ ይኽእል እዩ፤ ንሱ ከምኡ እዩ፣ ግናኸ ንሱ ኣቦ ዘኽታማት ምዃኑ እዩ ዝያዳ ዝሕበነሉ። ኣምላኽ ልዑል እንተኾነ እኳ፣ ንትሑታት ግና የኽብር። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኣምላኽ ዝምድና ዘለዎም ብጹዓት እዮም። እቲ ኣብ ሰማያት ዝጋልብ ክህልወካ ዝግባእ ኣቦ እዩ፤ ኣምላኾም እግዚአብሔር ዝኾነ ህዝቢ ሰለስተ ግዜ ብጹዓት እዮም። (1.) ስድራቤታት ርእሶም ምስ ዝስእኑ ኣምላኽ ይከናኸኖም፣ ንሱ ባዕሉ ድማ ርእሶም እዩ፤ መበለታትን ዘኽታማት ህጻናትን ድማ ኣብኡ ነቲ ኣብቲ ዝተኣልየ ዝምድና ዝሰኣንዎ፣ ከምኡውን ብዘይገደብ ዝበዝሐን ዝሓሸን ክረኽቡ እዮም። ንሱ ኣቦ ዘኽታማት እዩ፣ ክምሕሮም፣ ክባርኾም፣ ክምህሮም፣ ክምግቦም፣ ክመቕሎም ድማ እዩ። ብህይወት የንብሮም (ኤር. 49:11)፣ ምስኡ ድማ ምሕረት ይረኽቡ፣ ሆሴ. 14:3። ንእኡ ኣቦ ኢሎም ክጽውዕዎ ናጽነት ኣለዎም፣ ከምኡውን ምስኡ ዘለዎም ዝምድና ከም ሓላዊኦም ክምስክሩ፣ መዝ. 146:9፤ 10:14, 18። ንሱ ዳኛ ወይ ደጋፊ መበለታት እዩ፣ ምኽሪ ክህቦምን ንጥርዓናኦም ክፈትሕን፣ ክውንኖምን ንጉዳዮም ክምስክርን፣ ምሳ. 22:23። እዝኑ ንኵሉ ጥርዓናቶም ክፉት እዩ፣ ኢዱ ድማ ንኵሉ ድሌታቶም ክፉት እዩ። ንሱ ኣብ ቅዱስ ማሕደሩ ከምኡ እዩ፣ እዚ ድማ ወይ ናይ ክብሩ ማሕደር ኣብ ሰማይ (ኣብኡ ንዝፋን ፍርዱ ኣዳልዩ ኣሎ፣ እቲ ዘኽታማትን መበለታትን ናጻ ዝበጽሕዎን ትሕቲ ሓለዋ ዝኣተዉሉን፣ መዝ. 9:4, 7)፣ ወይ ናይ ጸጋኡ ማሕደር ኣብ ምድሪ ተባሂሉ ክርዳእ ይከኣል እዩ፤ በዚ ድማ ንመበለታትን ዘኽታማትን ንኣምላኽ ከመይ ጌሮም ክቐርብዎ ከም ዘለዎም መምርሒ እዩ፤ ናብ ቅዱስ ማሕደሩ፣ ናብ ቃሉን ስርዓታቱን ይኺዱ፤ ኣብኡ ድማ ክረኽብዎን ምጽንናዕ ክረኽቡን ይኽእሉ እዮም። (2.) ስድራቤታት ክህነጹ ምስ ዝኾኑ ንሱ መስራቲኦም እዩ፡ ኣምላኽ ንበይኖም ዝነብሩ ኣብ ስድራቤታት የንብር፣ ንበይኖም ዝነበሩ ናብ ምቹእ ዝምድናታት የምጽእ፣ ንዘይተረጋግኡ ምቹእ መርገጺ ይህብ (መዝ. 113:9)፤ ኣብ ወጻኢ ሓገዝ ክደልዩ ዝተገደዱ ኣብ ገዛኦም ክነብሩ ይገብር (ከምቲ ዶክተር ሃሞንድ ዝበሎ)፣ ንዝተሓረሙ ሰባት መነባብሮኦም ንምርካብ መንገዲ ይገብር፣ እዚ ድማ ንምጽዋት ሰብ ከምኡውን ንልግሲ ኣምላኽ ብሉጽ መንገዲ እዩ።

3. ከም ጻድቕ ኣምላኽ፣ (1.) ንዝተጨነቑ ብምሕጋዝ። ብሰንሰለት ዝተኣስሩ የውጽእ፣ ብዘይፍትሓዊ ዝተኣስሩን ናብ ባርነት ዝኣተዉን የናግፍ። ኣምላኽ ናጻ ክገብሮም ዝደለዮም ሰንሰለት ክሕዞም ኣይክእልን። (2.) ምስ ጨቋኒኦም ብምፍታሕ፡ ዓለወኛታት ኣብ ንቑጽ ምድሪ ይነብሩ እሞ ብዕሽሽትን በደልን ዝረኸብዎ ምጽንናዕ የብሎምን። እታ ዝበለጸት ምድሪ ንኣምላኽ ብምዕላዎም በረኸት ኣምላኽ ዝሰኣኑ ሰባት ንቑጽ ምድሪ ክትከውን እያ፣ እቲ በረኸት ድማ ጭማቕን ስብሕን ናይ ኵሉ ባህታና እዩ። እስራኤላውያን ካብ ግብጺ ናብ ምድረበዳ ወጹ፣ ግናኸ ኣብኡ ካብ ግብጻውያን ንባዕሎም ዝሓሸ ተዳልዩሎም ነበረ፣ ምድሮም፣ ናይል ከምቲ ሓድሓደ ግዜ ዝጠፍኦም እንተጠፊእዎም፣ ንቑጽ ምድሪ ነበረት።

መዝሙር 68:1-6

ማንም ሰብ ልቡ ንኣምላኽ ኣበርቲዑ ኣይተባረኸን። ኣምላኽ ናይ ህዝቡ ሓጎስ እዩ፣ እሞ ናብ ቅድሚኡ ኪቐርቡ ከለዉ ኪሕጎሱ ይግብኦም። ንሱ ብባዕሉ ዘሎ፣ ግናኸ ንኹሉ ህላዌ ዝህብ፣ ንህዝቡ ኪባርኽ ብመብጽዓን ኪዳንን ተኣሲሩ ኣሎ። ከም ኣምላኽ ምሕረትን ርሕራሐን ኪንውደስ ይግብኦ። ንሱ ኩሉ ሳዕ ንግዱዓትን ጭቁናትን ይሓልዮም። ዝንሳሑ ሓጥኣን፣ እቶም ካብ ዝኾነ ይኹን ዘኽታም ሕጻናት ዝበለጸ ሓገዝ ዘይብሎምን ተቓሊዖምን ዘለዉ፣ ናብ ስድራቤቱ ይእተዉ እሞ ንኹሉ በረኸታቶም ይካፈሉ።

ቁጽሪ 7-14 መዝሙራዊ ኣብዚ፣ ኣምላኽ ንዕኡን ንህዝቡን ብቐረባ ዝገበሮ ዓብዪ ነገር ንምምስጋን ዕድል ስለ ዝረኸበ፣ ካብኡ ድማ ንኣቦታቶም ብጥንቲ ዝገበሮ ንምምስጋን ዕድል ይወስድ። ሓድሽ ምሕረት ንቀደም ዝነበረ ምሕረት ከዘኻኽረናን ንእኡ ዘሎና ምስጋና ከሐድሰልናን ይግባእ። እዚ ፈጺሙ ኣይረስዓና፣

I. ኣምላኽ ባዕሉ መራሒ እስራኤል ኣብ ምድረበዳ ምንባሩ፤ ካብ መቑሕኦም ምስ ኣውጽኦም ኣብ ደረቕ ምድሪ ኣይሓደጎምን፣ የግዳስ ባዕሉ ኣብ ምድረበዳ ብሰልፊ ቀዲምዎም ከደ፣ ቁ. 7። ጉዕዞ ዘይኮነስ ሰልፊ ነበረ፣ ከመይሲ ከም ወተሃደራት፣ ከም ሰራዊት ብዓላማታት ይኸዱ ነበሩ። ግብጻውያን ምድረበዳ ከም ዝዓጸዎም ተስፋ ገበሩ፣ ግናኸ ተታለሉ። እስራኤል ኣምላኽ፣ ንእኡ መራሒኦም ገይሮም፣ ኣብ ምድረበዳ ሰልፊ ገበሩ እሞ ኣብኡ ኣይጠፍኡን።